VGBC-keynotes
Mannen en vrouwen gelijkwaardig behandelen
In de geneeskunde ontdekken we echter juist tal van verschillen tussen mannen en vrouwen, die tot voor kort nauwelijks belicht waren en tot riskante situaties hebben geleid; de onderzoeker en de behandelaar waren immers vrijwel altijd man. Veel nieuw onderzoek attendeert ons niet alleen op de vaak genoemde psychologische verschillen (3), maar ook op verschillen in smaakvoorkeuren (4), lichaamssamenstelling (5), cardiometabole verschillen (6), verschillen ten aanzien van de verwerking van geneesmiddelen (7), en verschillen in het rustmetabolisme (8), temperatuurregulatie (9) en darmmicrobiota effecten (10). Daarnaast presenteren vrouwen bij aandoeningen andere klachten dan mannen (11), is de pijnbeleving anders (12), beleven vrouwen angst anders (13) en maken vrouwen bij klachten en ziekten meer gebruik van complementaire behandelingen dan mannen (14). Voor de behandelaar is het belangrijk de man vs vrouw verschillen te onderkennen en het beleid hierop mede af te stemmen: een gender-personalized benadering.
Verschillen tussen mensen hoeven gelijkwaardigheid niet in de weg te staan. Toch is gelijkwaardigheid tussen de seksen niet vanzelfsprekend. Want al eeuwenlang bestaat, ook nu en ook in de geneeskunde, ongelijkwaardige behandeling van mannen en vrouwen, en wel op alle vlakken (gelijke kansen, gelijke waardering, gelijke beloning) (15) en in alle richtingen: tussen en jegens de mannelijke en vrouwelijke patiënt, arts, verpleegkundige, assistent, manager, onderzoeker en beleidsmaker.
Bewustwording van het eigene van mannen en vrouwen, ingebed in het principe van gelijkwaardigheid (16), is een langzaam maar noodzakelijk proces, dat personalized health de waardige plaats kan geven die het verdient.
Over de spreker
Drs. Anna Kruyswijk-Van der Heijden is arts n.p. Na de afronding van haar studie geneeskunde aan de Universiteit van Leiden in 1979, werkte zij als assistent- kinderarts en daarna tot 1985 als huisarts. In haar consultatieve praktijk voor integrale geneeskunde heeft zij vanaf 1983 de reguliere geneeskunde en voedingsgeneeskunde (natuurgeneeskunde en nutritionele geneeskunde) gecombineerd. Ze heeft vanaf haar studietijd een brede en vanzelfsprekende belangstelling voor verschillende invalshoeken die de basis van ziekte en gezondheid beschrijven, en met een groot vertrouwen in de ‘eigen-wijsheid’ van mensen. Na bijna 30 jaar praktiserend arts geweest te zijn, is zij in 2008 overgestapt naar preventie met de oprichting van Jouw Voeding, een onafhankelijke organisatie voor educatie over en onderzoek naar voeding en gezondheid.
Typische man-vrouw-verschillen, bekeken vanuit de anatomie en de embryologie
Allereerst zullen we gaan bekijken hoe we naar de gewone anatomie kunnen kijken met een andere bril. Hoe ontstaat anatomie, gezien vanuit de embryologie en waar komen dan de verschillende tussen man en vrouw dan vandaan? Wat zijn de verschillende in de embryologische ontwikkeling?
We kijken vervolgens naar de verschillen tussen man en vrouw vanuit de evolutieleer. Pionier in het onderzoek naar de biologische achtergrond van de m/v-verschillen is de Britse natuurwetenschapper Charles Darwin. In 1871 publiceerde hij ‘De afstamming van de mens en selectie in relatie tot sekse’. Zijn er evolutionair gezien grote verschillen tussen mannen en vrouwen?
Tenslotte gaan we naar de praktijk. Welke klachten kunnen we herleiden naar de verschillen tussen mannen en vrouwen. Aan de hand van praktijkvoorbeelden kijken we naar de verschillende benadering van klachten, zowel in natuur als in cultuur.
Over de spreker
Robert Muts is osteopaat en mesoloog en tevens directeur van het Integraal Medisch Centrum (IMC) in Amsterdam. Het IMC is een centrum waar mesologen, osteopaten, psychologen en artsen gevestigd zijn. Daarnaast geeft Robert leiding aan de Academie voor Mesologie en het College voor Osteopathie Sutherland.
Met ruim 30 jaar ervaring in de praktijk ziet hij verschillen in klachtontwikkeling bij mannen en vrouwen, van baby tot oudere mensen, gekoppeld aan anatomie, gezien vanuit de embryologie, ziektegeschiedenis en omgang met klachten, sterk gericht op behandeling en periodiek onderhoud (preventie) van klachtpatronen.
Sekseverschillen in metabolisme
Er zijn natuurlijk allerlei man-vrouw verschillen in lichaamsgewicht, lengte, oppervlakte, totaal lichaamswater, extracellulair en intracellulair water en in farmacokinetiek (PK) en farmacodynamiek (PD). PK-verschillen zoals een kleiner verdelingsvolume, een grotere vrije fractie van het geneesmiddel en een lagere klaring leiden ertoe dat vrouwen vaker 'overgedoseerd' worden. PD-verschillen zoals een andere receptorhoeveelheid, receptorbinding en een ander signaaltransductie-systeem maken dat vrouwen gevoeliger zijn voor geneesmiddelen. Dat vrouwen met meer geneesmiddelinteracties te maken krijgen is met name toe te schrijven aan de bevinding dat vrouwen meer geneesmiddelen slikken dan mannen.
Dezelfde ADME-processen (absorptie, distributie, metabolisme en excretie) die bij geneesmiddelen een rol spelen zijn ook van belang voor voedingscomponenten. Bioactieve stoffen in de voeding zullen door deze ADME-verschillen anders uitwerken in mannen en vrouwen. Rekening houden met de fysiologische en de PK- en PD-verschillen tussen mannen en vrouwen zou de effecten van voeding en geneesmiddelen kunnen optimaliseren.
Ten slotte zouden ook de aanwijzingen dat er sekseverschillen zijn in de gevoeligheid voor industriële chemicaliën meer aandacht verdienen.
Prof. dr. Aalt Bast. Hoogleraar toxicologie en dean bij de Campus Venlo/Maastricht University
Hij studeerde scheikunde in Amsterdam en promoveerde in Rotterdam (medische faculteit) en Utrecht (faculteit farmacie). In 1988 werd hij hoogleraar moleculaire farmacologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, gevolgd door een leerstoel in humane toxicologie in Maastricht aan de faculteit Gezondheid, Geneeskunde en Levenswetenschappen. Zijn onderzoek richt zich op het raakvlak tussen voeding en farma.
Zicht op man-vrouw verschillen in het darmmicrobioom
In het populatiecohort LifelinesDeep is een genderspecifieke analyse van de darmmicrobioom samenstelling uitgevoerd. De complexe interactie van darmbacteriën met het immuunsysteem van de gastheer, geslachtshormonen, medicatie en andere omgevingsfactoren werd bij 1135 personen onderzocht. Het liet zien dat vrouwelijke hormonale factoren (bijv. gebruik van orale anticonceptiva en ovariëctomie) geassocieerd is met een verschillend microbioom. Verder bleek dat de diversiteit van de bacteriesamenstelling bij vrouwen groter is.
Naast verschillen in de bacteriesamenstelling zijn er ook verschillen in microbioom-afgeleide metabolieten. Er is bijvoorbeeld bij vrouwen in vergelijking met mannen een grotere activiteit van antibioticaresistentie-genen. Hoewel we nog maar aan het begin staan van het onderzoek naar de rol van het microbioom bij sekseverschillen in de gevoeligheid voor ziekten, suggereert de genderspecifieke analyse van darmmicrobioom in LLDeep inderdaad dat het darmmicrobioom de geslachtsverschillen in ziekten, bijvoorbeeld maag-darmziekten, kan aansturen.
Ook weten we dat het dieet bij mannen en vrouwen anders is. Maar is het voedingspatroon de doorslaggevende rol bij het verschil in microbioom-samenstelling? Andere factoren zoals hormonen spelen ook een rol en het is een uitdaging om de precieze bijdrage van alle afzonderlijke factoren aan genderverschillen te achterhalen.
Over de spreker
Trishla Sinha, MD/PhD candidate afdeling Genetica, UMC Groningen. Trishla behaalde de BSc Geneeskunde cum laude aan de Rijksuniversiteit Groningen en volgt momenteel een MD / PhD-traject bij de afdeling Genetica in het UMCG. Haar onderzoek gaat over het microbioom van moeder en kind en de rol van microbioom op gezondheid. Haar onderzoek maakt deel uit van het LifeLines NEXT-cohort, bestaande uit 1500 moeder-kind paren waarin het microbioom, de immunologische en metabolische ontwikkeling van moeders en pasgeborenen longitudinaal wordt bestudeerd om de invloed van omgevings-, (epi) genomische en sociale factoren te onderzoeken.
Gender-sensitieve cardiologie maakt het hart beter
In de jaren na de menopauze wordt het cardiovasculaire risicoprofiel ongunstiger met een stijging van de bloeddruk en de cholesterolwaarden. Het patroon van aderverkalking laat belangrijke verschillen zien tussen mannen en vrouwen, waarbij vrouwen minder vaak en pas op oudere leeftijd vernauwingen hebben. Op middelbare leeftijd domineren klachten die horen bij vaatspasme. Dit wordt minder snel herkend, is lastiger vast te stellen en wordt vaak niet behandeld. Het gevolg is dat veel vrouwen terugkerende hartklachten hebben die een grote impact hebben op hun leven. Ze vallen uit op het werk en kunnen zelfs in een isolement terecht komen. In deze lezing wordt u bijgepraat over de nieuwste inzichten over man/vrouw verschillen in ischemische hartziekten.
Over de spreker
Prof. dr. Angela Maas is cardioloog en sinds 2012 hoogleraar Cardiologie voor vrouwen in het Radboudumc te Nijmegen. Ze is voorvechtster voor het vrouwvriendelijker maken van de cardiologie. De stichting en het gelijknamige boek Hart voor vrouwen vormt het resultaat van tientallen jaren onderzoek, een urgent en belangwekkende thema van een pionier in de zorg voor het vrouwenhart.
Iedere patient is anders. De bias van de gezondheidsprofessional
Binnen de gezondheidszorg kan de bias van de zorgprofessional van grote invloed zijn op diagnose en behandeling. De zorgprofessional weet niet wat zij of hij niet weet, maar is zich vaak ook niet bewust van een bestaande blinde vlek. Zo’n bias hebben we allemaal en die wordt continu gevoed door stereotype beelden om ons heen.
In deze talk gaan we in op de vraag of u als zorgprofessional voldoende oog heeft voor de verschillen? Voor een goede diagnose en behandeling is het ook belangrijk om rekening te houden met geslachtskenmerken, genderidentiteit en -expressie, seksuele orientatie en leeftijd. Het bewustzijn over de aanwezigheid van die stereotype beelden is cruciaal om uiteindelijk zorg op maat voor de unieke patient te realiseren. Hoe? Daar gaan we tijdens deze talk mee aan de slag.
Over de spreker
Jannet Vaesen is directeur van WOMEN Inc. In 15 jaar tijd is WOMEN Inc. een begrip geworden, gekenmerkt door onafhankelijk onderzoek en doelgericht agenderen en verbinden. Het streeft naar een wereld waarin het voor de kansen niet uitmaakt of je een meisje of jongen bent en vergroten van de kansen van vrouwen op de thema's gezondheid, arbeidsmarkt en beeldvorming.
Chronische inflammatie. Wat is het en wat zijn de gevolgen?
Wat draagt bij aan het ontstaan van LGI?
Naast erfelijke belasting voor het krijgen van een chronische ziekten is een belangrijke rol weggelegd voor omgevingsfactoren als roken, chronisch gebruik van te veel alcohol, chronische stress, onvoldoende bewegen, te veel eten, ongezond eten, slecht of te weinig slapen, blootstelling aan te veel toxines en het slikken van medicijnen. Niet alleen de gezonde darmflora verandert hierdoor, wat mogelijk vele gevolgen met zich mee kan brengen, ook wordt gedacht dat deze factoren een verhoogd doorlaatbare darmwand kunnen veroorzaken.
Hoe herkennen we een LGI?
De anamnese biedt ons de eerste aanwijzingen. Eigenlijk kunnen we ervan uitgaan dat er bij alle chronische klachten waarschijnlijk sprake is van LGI. PDS, gewrichtsklachten, pijn, vermoeidheid, ‘hersenmist’, depressieve klachten, terugkerende blaasinfecties, luchtwegklachten, eczeem en alle klachten die passen bij de verschillende auto-immuunziekten, waaronder een aantal neurodegeneratieve ziekten. Er zijn daarnaast vele biomarkers voor ontstekingen, maar in de (huisarts) praktijk wordt C-reactive protein (CRP) het meest gebruikt.
Verhoogde permeabiliteit van de darmwand
Dit is een fenomeen dat meer en meer aandacht krijgt binnen de wetenschap, ook wel leaky gut genoemd. Het wordt bij een groot aantal chronische ziekten aangetroffen, soms voordat de ziekte ontstaat, maar in enkele onderzoeken zag men dit ook pas ná het ontstaan ervan verschijnen. Men is het er dus nog niet over eens of dit nu altijd bijdroeg aan het ontstaan van de chronische ziekte, of dat het er een gevolg van was. Mogelijk verschilt dat per aandoening. Het valt wel op dat er veel meer literatuur te vinden is met aanwijzingen in de richting van oorzaak dan van gevolg.
Hoe de verhoogde permeabele darm kan bijdragen aan het ontstaan van LGI?
De dunne darm is bedekt met één laag cellen die van elkaar gescheiden zijn door de zogenaamde zonula occludens/tight junctions. De tight junctions (TJ’s) houden de cellen bijeen en dwingen normaliter de stoffen – die zich aan weerszijden van de cellaag bevinden – dóór de cel heen te gaan, waardoor er controle is over welke stoffen wel en welke niet doorgelaten worden. De TJ’s kunnen wel water en nutriënten doorlaten, om wanneer nodig de opname aan te vullen. Op deze manier is de darmwand dus fysiologisch doorlaatbaar: handig wanneer bijvoorbeeld in een kortdurende stressvolle situatie extra energie en water nodig is, om deze stress aan te kunnen (vluchten of vechten). Op deze eencellige laag ligt een slijmlaag waarin zich onder andere afweercellen (die 60-70% van ons immuunsysteem uitmaken) en talloze micro-organismen bevinden, het darmmicrobioom. Door té stressvolle situaties, pathogenen, toxines (roken, alcohol drinken) en ook moderne (vooral westerse) voedselkeuzeskan deze zonula occludens beschadigd raken. Dan is de controle weg en kan de darminhoud zich ongecontroleerd een weg banen tussen de cellen van de darmwand door, de rest van het lichaam in. Ons immuunsysteem herkent deze moleculen als lichaamsvreemd en zal een ontstekingsreactie veroorzaken in de darmwand, maar dat kan ook elders in het lichaam gebeuren.
Drs. Lieneke van de Griendt, huisarts, congresvoorzitter
Van de Griendt studeerde af als arts in 1991 in Rotterdam. Zij vervolgde haar opleiding tot huisarts in Lieden en studeerde daarvoor af in 1995. Na vervolgens enkele jaren gewoond en gewerkt te hebben op Aruba, Bonaire en Curaçao, opende zij in 1999 haar eigen huisartspraktijk in Schiedam, waar zij nog altijd met veel passie en een geweldig team van medewerkers haar vak uitoefent. Sinds enkele jaren verbreedt zij – op een functionele manier – haar kijk op gezondheid en ziekte, waardoor haar liefde voor de geneeskunde een nieuwe impuls heeft gekregen.
Evolutionaire achtergrond, oorzaken en onderliggende mechanismen van chronische systemische laaggradige ontstekingen
Het volwassen brein verbruikt 25% van ons basaalmetabolisme en staat als orgaan hoog in de energetische hiërarchie. Tijdens niet-hongerende omstandigheden gebruikt ons brein voornamelijk glucose (en lactaat) voor het opwekken van energie. Indien we worden bedreigd door een glucosetekort, zoals tijdens zwangerschap en een infectie, reageren we met een ontstekingsreactie die talrijke metabole aanpassingen veroorzaakt. Er ontstaat een toestand van ‘allostase’, met als doel het bereiken van 'stabiliteit door verandering'. De voornaamste metabole aanpassing ontstaat via insulineresistentie. Dit is een overlevingsstrategie die een functionele herverdeling veroorzaakt van energierijke substraten veroorzaakt, zoals een veranderde glucosehomeostase en serumlipoproteïnesamenstelling (hoog VLDL, small dense dysfunctional HDL en small dense LDL). Hierdoor wordt glucose gespaard voor de hersenen en het immuunsysteem, worden lipiden verzonden naar (de nu insulineresistente) organen, wordt de immuunrespons gemoduleerd en ontstaat actieve remming van het reverse-cholesteroltransport voor het herstel van schade. In tegenstelling tot een infectie hebben we te doen met een anabole en dus niet een katabole situatie.
Met de komst van de landbouwrevolutie (10.000 jaar geleden) en met toenemende snelheid sinds de industriële revolutie (200 jaar geleden), hebben we talrijke valse ‘gevaarsignalen’ in onze leefstijl geïntroduceerd. De chroniciteit van deze veranderingen overtreft onze epigenetische flexibiliteit en veroorzaakt te weinig selectiedruk voor snelle genetische aanpassing via mutatie/selectie. Ze brachten ons naar de allostatische toestand van chronische systemische laaggradige ontsteking. Op den duur leidt dit tot ‘typisch westerse ziekten’ via een evolutionair-geconserveerde band tussen het immuunsysteem en metabolisme.
Mechanistisch veroorzaakt de onderliggende ongezonde levensstijl een disbalans tussen pro- en anti-inflammatoire leefstijlfactoren, die grofweg kunnen worden onderverdeeld in een abnormale voedingssamenstelling, abnormale microbiële flora, onvoldoende fysieke activiteit, chronische stress, onvoldoende slaap en milieuvervuiling (inclusief roken, fijnstof). De hieruit voortvloeiende toestand van allostase werd door de wetenschap gedoopt als de 'menselijke fysiologie', maar vormt in werkelijkheid de basis van de typische westerse ziekten. Door allostase te beschouwen als homeostase zijn talrijke misvattingen ontstaan, zoals de huidige gedachten over cholesterol, verzadigd vet en natrium, en de gunstige effecten van linolzuur, en introduceerde onzekerheden inzake de optimale status van vitamine D en visolievetzuren. Epidemiologische studies en gecontroleerde interventies met enkelvoudige nutriënten hebben sterk bijgedragen aan de verwarring. De evolutionaire geneeskunde voorspelt dat het oplossen van het huidige conflict tussen onze huidige leefstijl en ons oeroude genoom de enige effectieve manier is om tot gezond ouder te worden. Hiervoor dienen we terug te keren naar de po-inflammatoire/anti-inflammatoire balans van het paleolithische tijd, zoals vertaald naar de cultuur van de 21e eeuw.
Prof. dr. Frits A.J. Muskiet, emeritus hoogleraar Pathofysiologie en Klinisch Chemische Analyse
Muskiet studeerde Biochemie aan de RijksUniversiteit Groningen (RuG). In 2000 werd hij benoemd tot hoogleraar Pathofysiologie en Klinische Chemische Analyse bij de Wiskunde & Natuurwetenschappen van de RuG en als Universitair Hoofddocent aan de Faculteit Geneeskunde van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG). In 2015 ging hij met emeritaat, maar is nog steeds actief. Tot nu toe was hij betrokken bij 30 promoties en hij is (co)auteur van meer dan 270 PubMed geregistreerde publicaties. Frits Muskiet heeft een warme belangstelling voor evolutionaire geneeskunde.
Low grade inflammation. Van subjectieve symptomen naar objectieve signalen
LGI betekent eerst en vooral dat leukocyten en lymfocyten in het bloed zich in een actieve status bevinden, maar dat hoeft niet te betekenen dat er een verhoogd aantal immuuncellen in het bloed wordt gemeten. Het is zelfs zo, dat bij een patiënt die lijdt aan een LGI-geassocieerde aandoening vaker sprake is van een leukopenie in plaats van een leukocytose. De reden hiervoor is dat vele witte bloedlichaampjes in vooral vetweefsel kunnen zijn gemigreerd waardoor het aantal in het bloed dus afneemt. Het totale stille verloop van een LGI wordt ook nog eens duidelijk gemaakt door de afwezigheid van koorts en typische andere ontstekingskenmerken zoals zwelling, roodverkleuring en koorts. Het totaal geschetste beeld van een LGI kan dan ook het best beschreven worden als een koude metaflammatie (chronische immuunactiviteit in een hypometabool lichaam) die functioneert als een soort ‘silent killer’.
Mendeliaanse geneeskunde laat zien dat de vijf moderne welvaartsziekten allemaal verbonden zijn via dezelfde werkingsmechanismen, zijnde LGI, endotoxemie, overactiviteit van de sympaticus, systemische insuline- en leptine-resistentie en orgaanvervetting. Deze mechanismen zijn verantwoordelijk voor een aantal symptomen en signalen die dienst kunnen doen als functionele parameters voor LGI. De som van een aantal symptomen zoals de afwezigheid van koorts bij infectie, onverklaarbare moeheid, postprandiale moeheid, pijn en typische ‘insulinerge’ signalen (acne, skin tags, acanthosis nigricans) kunnen samen dienen als netto-symptoom voor de identificatie van de aanwezigheid van een LGI-status. Verder kunnen de lichaamstemperatuur, bepaalde metabole (glucose, insuline, triglyceriden, cholesterol) en biochemische waarden (minimaal drie ontstekingsmarkers), samen met de waist:height ratio en een temperatuurcurve dienen als verificatie van het vermoeden dat er sprake is van een LGI.
Juist de capaciteit om een LGI op tijd te kunnen herkennen is essentieel om de ontwikkeling van een chronische ziekte tegen te gaan. Is er eenmaal sprake van een LGI-geassocieerd ziektebeeld dan is het zaak om niet alleen de foto maar juist de film van de patiënt te behandelen. Een film-behandeling, waarin alle genoemde mechanismen geïntervenieerd worden, leidt veel vaker tot resolutie in vergelijking met anti-inflammatoire therapieën.
Hoogstwaarschijnlijk is de beste oplossing voor een LGI het creëren van een kortdurende hormetische hete ontsteking via het gebruik van hormetische interventies waaronder intermittent fasting, intermittent drinking, hypoxie/hypercapnia-oefeningen en high intensity training. Deze hormetische interventies gezamenlijk met het gebruik als voeding als medicijn herstellen de activiteit van het parasympatische zenuwstelsel, brengen de verschillende immuuncomponenten weer op hun plek en normaliseren de insulinegevoeligheid binnen 5 tot 7 dagen. Daarna kan met onderhoudstherapie de gezonde status steeds stabieler worden met het ultieme doel om anti-fragiel te worden.
Dr. Leo Pruimboom, medisch biochemicus en fysioloog
Pruimboom is biochemicus, fysiotherapeut en grondlegger van de klinische Psycho-Neuro-Immunologie. Met jaren van pionierswerk en voor een groot deel als Don Quijote is Leo door de wereld getrokken om de klinische PNI groot te maken. Dit gezamenlijk met onmisbare mensen waaronder de medegrondlegger van de kPNI prof. dr. Bram van Dam, de medeoprichter van Natura Foundation Rik Bogaerds en de pioniers binnen de kPNI, Tom Fox, Dany Serna, Elena Lopez en Pablo Martinez.
Het effect van plantaardig eten op reumatoide artritis en artrose
Leefstijl speelt hierbij een essentiële rol, maar is tegelijkertijd onderwerp van veel discussie. En daarom is het belangrijk kritisch te kijken naar onderzoeken en nog belangrijker om meer onderzoek te doen.
Wendy Walrabenstein is projectleider en promovendus bij Reade, waar zij samen met prof. dr. Dirkjan van Schaardenburg het initiatief nam voor een onderzoek naar het effect van een leefstijlprogramma op basis van plantaardige voeding, beweging, stress management en slaap op patiënten met gewrichtsaandoeningen (project Plants for Joints). Uitgangspunt hierbij is dat welvaartsziekten veelal ontstaan en/of accelereren door chronische laaggradige inflammatie in het lichaam, een systemische verstoring. Deze verstoring ontstaat door diverse leefstijlfactoren, zoals een ongezond voedingspatroon met veel bewerkte voeding, rood en bewerkt vlees, ongezonde vetten, suikers en zout. Ook stress, slaap en beweging spelen daarbij een belangrijke rol. Onderwerpen die in deze presentatie aan de orde komen:
- Factoren die veroudering en inflammatie (ook wel inflammaging genoemd) versnellen.
- Relatie tussen leefstijl en veel voorkomende, chronische ziekten.
- Effect van leefstijl, in het bijzonder voeding, maar ook beweging en stress op het lichaam.
- Leefstijlinterventies als therapie bij ziekte: toelichting van het project Plants for Joints.
Drs. Wendy Walrabenstein, diëtist en onderzoeker
Walrabenstein werkte na haar studie economie 15 jaar in de internationale financiële wereld, waarna zij in 2012 ontslag nam en in 2016 cum laude afstudeerde in voeding & diëtetiek aan de Hogeschool van Amsterdam. Ze werkte op de afdeling kindergeneeskunde en oncologie bij het Amsterdam UMC (locatie VUmc) en werkte vanuit haar eigen praktijk voor voeding & diëtetiek. In 2017 startte zij met haar droomproject: Plants for Joints, een gerandomiseerde en gecontroleerde studie naar het effect van een leefstijlprogramma als therapie voor patiënten met gewrichtsaandoeningen. Als promovendus bij het Amsterdam UMC doet zij deze studie in opdracht van prof. dr. Dirkjan van Schaardenburg, de uitvoering vindt plaats bij Reade, centrum voor reumatologie en revalidatie. Details over de studies die zij nu uitvoert zijn te vinden in het trialregisteri.
Onlangs publiceerde zij haar populairwetenschappelijke boek 'Food Body Mind. Rem inflammatie, blijf langer gezond en ontwikkel je eigen leefstijl’.
Chronische inflammatie en de rol van de darm. Over het belang van voeding
Voedsel
Voedselallergieën kennen wij in de huisartspraktijk als IgE gemediteerde reacties, oftewel de directe, type 1 reactie die aanleiding kan geven tot systemische reacties als jeuk, urticaria en zelfs anafylactische shock. We kunnen hiervoor een zogenaamde ‘voedselmix’ aanvragen in het lab, waarin een stuk of tien voedingsmiddelen zitten – op aanvraag kunnen we nog naar de reactie op een specifiek voedingsmiddel vragen. Met de vertraagde, type 3 reactie (hierbij wordt meestal gesproken van een voedselintolerantie in plaats van allergie) zijn wij niet bekend en onze laboratoria bieden de mogelijkheid van deze onderzoeken ook niet aan. Toch is dit een interessante optie, die in andere laboratoria wel mogelijk is, zoals de ImuPro-test. Ik heb menigeen kunnen helpen die na lang en tevergeefs zoeken naar de oorzaak van zijn buikklachten eindelijkwist waar hij op reageerde, en zo heel gericht voedingsmiddelen kon elimineren. Wie op welke voeding reageert, wordt waarschijnlijk ten dele bepaald door de genetische aanleg. Voedselintolerantie kan bijdragen aan het ontstaan van een hyperpermeabele darmwand, maar kan ook hierna pas ontstaan, omdat de voeding nu in contact komt met het immuunsysteem in het weefsel en de bloedbaan. Zo kan het voorkomen dat men een tijdlang een bepaald voedingsmiddel niet goed verdraagt, maar dat dit later – als de darmwand weer hersteld is – toch weer geïntroduceerd kan worden.
Micro-organismen
Gram-negatieve bacteriën hebben twee celmembranen, in tegenstelling tot de gram-positieve, die er maar één hebben. Een belangrijk deel van de buitenste celmembraan van de gram-negatieve bacterie bestaat uit lipopolysacchariden (LPS) die een slechte reputatie hebben, omdat ons immuunsysteem er heftig op aanslaat. We noemen deze LPS daarom ook wel endotoxine. Afhankelijk van hoeveel bacteriën er binnendringen, zal de reactie van het immuunsysteem groot of klein zijn. Wanneer de reactie groot is, kan sepsis ontstaan, waardoor mensen levensbedreigend ziek kunnen worden. Uiting van een slechts beperkte reactie (de low grade inflammation) wordt minder snel herkend. Om een voorbeeld te geven van het mogelijke belang hiervan: onderzoeken wezen uit dat obese patiënten – met al dan niet diabetes type 2 – verhoogde concentraties van endotoxines zoals LPS in het bloed hadden. Normaal gesproken – wat eigenlijk betekent: in een gezond lijf – komen micro-organismen slechts minimaal door onze eerste barrières heen. Toch worden er bacteriën en zelfs schimmels in het lichaam aangetroffen op plaatsen waar je die niet zou verwachten, zoals in het brein en zelfs in tumoren, zoals bij borstkanker. Ook de LPS, een deel van de bacteriële celwand dus, blijkt bij gezonde mensen in zeer lage concentraties in het bloed aanwezig te zijn. Ofschoon we er nog niet alles van weten, lijkt het dat de zona occludens, dus het gebied tussen de cellen in, hiervoor een transportroute is. In dat geval is er sprake van een verhoogde permeabiliteit, oftewel leaky gut’. Het transport van bacteriën (en bacterie-onderdelen) door onze barrières heen wordt translocatie genoemd. Waarschijnlijk komt dit altijd in geringe mate voor, dus ook bij gezonde mensen. De reden hiervoor zou kunnen zijn dat het immuunsysteem zich zo kan voorbereiden op grotere aanvallen van indringers. Verhoogde bacteriële translocatie vindt vooral plaats wanneer er sprake is van dysbiose, een aangetaste of verhoogde doorlaatbaarheid van de slijmlaag van de darm en een verstoord immuunsysteem, wat allemaal weer veroorzaakt kan worden door bijvoorbeeld infecties, trauma’s, chronische stress, chronisch gebruik van alcoholen het gebruik van medicijnen (!). Ook tijdens zwangerschap blijkt er meer translocatie plaats te vinden. De functie hiervan is nog niet duidelijk, maar het lijkt aannemelijk dat bacteriële translocatie wellicht ook een rol speelt bij het rijpen van het immuunsysteem van de baby.
Waardoor kan de darm hyperpermeabel worden?
Ofschoon meer onderzoek nodig is om hier met veel zekerheid iets over te zeggen, is het vermeldenswaard dat in verschillende studies, sommige met dieren, andere met mensenaanwijzingen voor deze mogelijke oorzaken zijn gevonden.
Kortom
- De meeste chronische klachten en ziekten zijn geassocieerd met LGI.
- Het is mijn ervaring dat als de patiënt wéét dat er bij zijn chronische klachten een laaggradig ontstekingsbeeld speelt, hij beter gemotiveerd is om samen te kijken naar de mogelijke oorzaken.
- Insulineresistentie, overgewicht, roken, een zittend leven, chronisch gebruik van alcohol, acute en chronische stress, te veel calorieën, voedselallergieën, verstoorde darmflora, toxines en gluten kunnen alle mogelijk bijdragen aan het ontstaan van een laaggradig ontstekingsbeeld.
Drs. Lieneke van de Griendt, huisarts, congresvoorzitter
Van de Griendt studeerde af als arts in 1991 in Rotterdam. Zij vervolgde haar opleiding tot huisarts in Lieden en studeerde daarvoor af in 1995. Na vervolgens enkele jaren gewoond en gewerkt te hebben op Aruba, Bonaire en Curaçao, opende zij in 1999 haar eigen huisartspraktijk in Schiedam, waar zij nog altijd met veel passie en een geweldig team van medewerkers haar vak uitoefent. Sinds enkele jaren verbreedt zij – op een functionele manier – haar kijk op gezondheid en ziekte, waardoor haar liefde voor de geneeskunde een nieuwe impuls heeft gekregen.
Op eigen kracht, over zelfherstel, voeding en motivatie
Maar hoe krijgen we de patiënt zo ver dat hij begrijpt dat hij de regie in eigen hand mag (en moet!) nemen om het zelf herstellend vermogen aan te spreken?, gemotiveerd raakt om te willen veranderen en dat vol weet te houden?
Het thema van dit Congres is daarom dit keer: ‘Op Eigen Kracht’. Wij willen u de juiste tools aanleveren om zó met de patiënt aan de slag te kunnen gaan dat deze op eigen kracht voor daadwerkelijke veranderingen zorgt die leiden tot blijvende gezondheidswinst. Wij doen dat op deze dag door u kennis bij te brengen op het gebied van het metabolisme (en hoe hierop invloed uit te oefenen via de voeding), disfunctionerende mitochondriën, zorg (voeding) op maat en blijvende gedragsverandering.
1 CBS
2 Volksgezondheidenzorg.info en vektis.nl
Casuïstiek
Lieneke zal tijdens de laatste plenaire sessie enkele gevalstudies rond het congresthema met u delen.
Lieneke van de Griendt, huisarts en voorzitter
Lieneke van de Griendt studeerde af als arts in 1991 in Rotterdam. Zij vervolgde haar opleiding tot huisarts in Lieden en studeerde daarvoor af in 1995. Na vervolgens enkele jaren gewoond en gewerkt te hebben op Aruba, Bonaire en Curaçao, opende zij in 1999 haar eigen huisartspraktijk in Schiedam, waar zij nog altijd met veel passie en een geweldig team van medewerkers haar vak uitoefent. Sinds enkele jaren verbreedt zij – op een functionele manier – haar kijk op gezondheid en ziekte, waardoor haar liefde voor de geneeskunde een nieuwe impuls heeft gekregen. Zij is auteur van ‘Studeerden wij medicijnen of geneeskunde.’
Invloed van voeding op zelfherstellend vermogen
Vele mensen in de westerse maatschappij zijn 'ogenschijnlijk gezond'. Pas bij een uitdaging (trigger) gaat het mis. Ze verkeren in een pro-inflammatoire toestand en hebben een verminderd herstelvermogen indien ze worden getroffen door een uitdaging van buitenaf. Endocrinologen weten dit al lang en zoeken naar een verminderde 'tolerantie' volgend op een trigger. Bijvoorbeeld, door een schijnbaar gezond persoon 75 gram glucose te laten nemen op de nuchtere maag (OGGT). Of je zelf kan herstellen (contra-reguleren) na een dosis insuline? Infundeer dan insuline (met glucose in de aanslag). Wil je weten of iemand werkelijk allergisch is voor een wespensteek? De allergoloog laat een intacte wesp zijn gang gaan op je blote arm (met adrenaline in de aanslag).
Enkele consequenties van een verminderd herstelvermogen: Personen met het metabool syndroom hebben een groter risico op een slechte uitkomst bij een SARS-CoV-2-infectie. Mensen met een goede visolievetzuurstatus hebben een betere prognose na een hartinfarct. Traumapatiënten met een goede seleniumstatus bij opname vertonen een betere overleving. Zinksuppletie werkt preventief op infectie bij ouderen.
Besproken zal worden welke leefstijlfactoren, voedingsmiddelen en nutriënten ons herstelvermogen (on)gunstig beïnvloeden. De veronderstelde mechanismen worden bediscussieerd. De moraal van dit verhaal is 'preventie', zowel primair als secundair. Want als de onvermijdelijke (hernieuwde) uitdaging komt, loop je bij een verminderd herstelvermogen ruim achter de feiten aan.
Frits Muskiet, emeritus hoogleraar pathofysiologie en klinische chemische analyse
Frits Muskiet studeerde Biochemie aan de RijksUniversiteit Groningen en specialiseerde vervolgens tot klinisch chemicus. In 2000 werd hij benoemd tot hoogleraar Pathofysiologie en Klinische Chemische Analyse bij de Wiskunde & Natuurwetenschappen van de RuG en als Universitair Hoofddocent aan de Faculteit Geneeskunde van het UMCG. In 2015 ging hij met emeritaat, maar is nog steeds actief. Hij was betrokken bij 33 promoties en is (co)auteur van 290 PubMed geregistreerde publicaties. Frits Muskiet heeft een warme belangstelling voor evolutionaire geneeskunde.
De vier pijlers van personalized nutrition
Ondanks dat de wetenschappelijke discipline van personalized nutrition nog in de kinderschoenen staat, laten de eerste resultaten veelbelovende effecten zien juist in de bevordering van het empoweren van de gebruikers. Naast biomedische informatie wat de eerste pijler is, zijn ook omgeving, gedrag, denken en gevoel belangrijke aspecten om mee te nemen in de leefstijladviezen. We hebben inmiddels diverse studies gedaan samen en in de klinische praktijk rondom (pre)diabetes met als doel duurzame gedragsveranderingen te bewerkstelligen die helpen om de ziekte om te keren.
Suzan Wopereis, Principal scientist systeem biologie, TNO
Dr. Suzan Wopereis is sinds 2006 werkzaam bij TNO bij het systeembiologie-onderzoeksteam waar ze haar onderzoek richt op ‘het meten van gezondheid en effecten van leefstijl op de gezondheid, waar ze als hoofdonderzoeker diverse publiek-private samenwerkingen coördineert rondom ‘gezondheid’ waarbij uitgebreide fenotypering in combinatie met op maat leefstijlinterventies worden toegepast middels een combinatie van genomics, wearables, gedragsveranderingstheorie, bioinformatica, artificial intelligence en infrastructuren. Dr. Suzan Wopereis is bestuurslid van Lifestyle4Health met de missie om in de aankomende 10 jaar leefstijlgerelateerde ziekten te halveren. Ze coördineert binnen Lifestyle4Health de programmalijn biologie. Dr. Suzan Wopereis heeft in PhD in de medische wetenschappen van het Radboud UMC (2006).
Hoe geef je de patiënt meer vertrouwen bij het ontwikkelen van gezonde gewoontes?
In deze presentatie zal Meijke van Herwijnen inspiratie aandragen over hoe het komt dat veel mensen hun eet- en leefgewoontes niet veranderen, maar vooral: wat je als zorgprofessional kunt doen om die kans te vergroten. Daarbij betrekt ze actuele inzichten en tools die ingezet kunnen worden – ook als je maar beperkt de tijd hebt in een consult. Met als doel: meer vertrouwen en gezond gedrag bij de patiënt en meer werkplezier bij de zorgprofessional.
Meijke van Herwijnen, deskundige leefstijl en gedragsverandering
Meijke van Herwijnen heeft een MSc Voeding en Gezondheid (Wageningen University ) en een Master of Health Administration. Ze richt zich graag op de vraag: hoe zorgen we dat gezonde keuzes maken eenvoudig wordt voor mensen? Daarbij combineert ze inzichten uit onder meer biologie, psychologie en gedragsleer. Haar organisatie Visiom is gespecialiseerd in leefstijlcoaching en Positieve Gezondheid en biedt jaarlijks scholing aan duizenden deelnemers uit zorg en welzijn.
Op eigen kracht. Over zelfherstel, voeding en motivatie
Opening en inleiding
In 2020 gaven we 116 miljard euro uit aan de zorg, dat is per persoon gemiddeld € 6660,-.1 Dit is ruim 8% meer dan in 2019. De meeste kosten zaten in de verpleging, verzorging en bij de medisch specialistische zorg.2 Men wijt dit aan ‘vergrijzing en steeds duurdere zorg’. Maar wat dit eigenlijk betekent, is dat wij als dokters niet in staat zijn mensen gezond oud te laten worden. En dat klopt. In mijn spreekkamer behandelde ik mijn patiënten tot enkele jaren geleden louter met interventies (vooral medicijnen) die wel symptomen doen verdwijnen, maar niet de onderliggende oorzaak aanpakken. Eigenlijk kan ik dat als dokter ook helemaal niet, maar de patiënt zelf wel! Het gaat hier immers veelal om oorzaken die met behulp van leefstijl en voeding aan te pakken zijn. Denk aan een teveel van iets (macronutriënt-rijk voedsel, suikers, verkeerde vetten, stress, toxische stoffen en relaties), een tekort van iets (micronutriënt-rijk voedsel, gezonde mitochondriën, inspanning en ontspanning, slaap) of een metabole chaos, bijvoorbeeld ten gevolge van te veel of te vaak eten of medicatiegebruik.
Maar hoe krijgen we de patiënt zo ver dat hij begrijpt dat hij de regie in eigen hand mag (en moet!) nemen om het zelf herstellend vermogen aan te spreken?, gemotiveerd raakt om te willen veranderen en dat vol weet te houden?
Het thema van dit Congres is daarom dit keer: ‘Op Eigen Kracht’. Wij willen u de juiste tools aanleveren om zó met de patiënt aan de slag te kunnen gaan dat deze op eigen kracht voor daadwerkelijke veranderingen zorgt die leiden tot blijvende gezondheidswinst. Wij doen dat op deze dag door u kennis bij te brengen op het gebied van het metabolisme (en hoe hierop invloed uit te oefenen via de voeding), disfunctionerende mitochondriën, zorg (voeding) op maat en blijvende gedragsverandering.
1 CBS
2 Volksgezondheidenzorg.info en vektis.nl
Casuïstiek
Lieneke zal tijdens de laatste plenaire sessie enkele gevalstudies rond het congresthema met u delen.
Lieneke van de Griendt, huisarts en voorzitter
Lieneke van de Griendt studeerde af als arts in 1991 in Rotterdam. Zij vervolgde haar opleiding tot huisarts in Lieden en studeerde daarvoor af in 1995. Na vervolgens enkele jaren gewoond en gewerkt te hebben op Aruba, Bonaire en Curaçao, opende zij in 1999 haar eigen huisartspraktijk in Schiedam, waar zij nog altijd met veel passie en een geweldig team van medewerkers haar vak uitoefent. Sinds enkele jaren verbreedt zij – op een functionele manier – haar kijk op gezondheid en ziekte, waardoor haar liefde voor de geneeskunde een nieuwe impuls heeft gekregen. Zij is auteur van ‘Studeerden wij medicijnen of geneeskunde.’
De patiënt die niet verandert
Tijdens deze lezing zal nader worden ingegaan op het begrip verslaving in relatie tot ons eetgedrag. We zullen daarbij reflecteren op wat we eerder op de dag geleerd hebben en kijken welke principes uit de verslavingsgeneeskunde we kunnen toepassen om mensen toch te bewegen tot verandering, zelfs als dat met gespecialiseerde begeleiding niet lukt.
Over de spreker
Robert van de Graaf is als verslavingsarts werkzaam in Groningen bij Verslavingszorg Noord Nederland. Hij is in het bijzonder gespecialiseerd in tabaksontmoediging en de behandeling van mensen met een ernstige tabaksverslaving. Hij verdiept zich de laatste jaren in het toepassen van verslavingsgeneeskundige principes om de negatieve gevolgen van lichamelijke inactiviteit en ongezond eetgedrag terug te dringen.
Inleiding van de keynotes
Presentatie 1
Veel aandoeningen van het brein, zoals multipele sclerose, dementie, bipolaire stoornis, autisme, maar ook chronische depressie, berusten op een onderliggend ontstekingsproces: neuro-inflammatie. Hersencellen bestaan voor 10% uit neuronen (zenuwcellen) en 90% gliale cellen. Deze laatste vormen niet de lijm tussen de neuronen, zoals men eerst dacht, maar het blijken cellen te zijn met verschillende functies.
15% van deze gliale cellen bestaat uit microglia, zij hebben een belangrijke immuunfunctie. Zij sporen infecties op en maken die ongedaan. Deze microglia zullen zich in een gezond brein in een ‘steady state’ door het hersenweefsel heen bewegen. Een verminderde -of juist hyperactieve- functie kan bijdragen aan een inflammatoir beeld van delen van het brein. Eenmaal geactiveerd, blijken deze cellen hypergevoelig voor trauma en leefstijl. Afhankelijk van de ernst van de zich inmiddels ontwikkelde symptomen (hoe milder, hoe gunstiger) kan mogelijk met de aanpak van leefstijl gezondheidswinst behaald worden.
In deze inleidende presentatie zal kort worden geschetst wat neuro-inflammatie is, wat tot activatie (priming) van de microglia kan leiden, voor welke externe factoren deze geactiveerde microglia gevoelig zijn en welke leefstijl-, voeding- en suppletie strategieën aangewend zouden kunnen worden in de hoop klachten te verminderen.
Presentatie 2
In deze presentatie zullen twee casussen besproken worden van mensen met een neurodegeneratieve aandoening en daardoor veel klachten, die door middel van leefstijl-, voeding- en suppletie strategieën flinke gezondheidswinst wisten te behalen. Zonder het gebruik van medicatie.
Drs. Lieneke van de Griendt
Lieneke van de Griendt studeerde af als arts in 1991 in Rotterdam. Zij vervolgde haar opleiding tot huisarts in Leiden en studeerde daar af in 1995. Na vervolgens enkele jaren gewoond en gewerkt te hebben op Aruba, Bonaire en Curaçao, opende zij in 1999 haar eigen huisartsenpraktijk in Schiedam, waar zij nog altijd met veel passie en een geweldig team van medewerkers haar vak uitoefent. Sinds enkele jaren verbreedt zij – op een functionele manier – haar kijk op gezondheid en ziekte, waardoor haar liefde voor de geneeskunde een nieuwe impuls heeft gekregen. Zij is auteur van ‘Studeerden wij medicijnen of geneeskunde’.
Neuro-inflammatie, entiteit achter chronische pijn, vermoeidheid, fibromyalgie en alzheimer en parkinson
Neuro-inflammatie is dan ook vandaag de dag een erkend verschijnsel met vele gezichten. Een neuro-inflammatie kan hormetisch werken, leidend tot grotere systemische gezondheid. Een neuro-inflammatie kan benigne aflopen en dienen als een ‘groei’prikkel op cognitief niveau. Een neuro-inflammatie tijdens een acute infectie zorgt voor fysiologisch ziektegedrag, en een neuro-inflammatie kan en is de entiteit achter chronische pijn, vermoeidheid, fibromyalgie, alzheimer, parkinson en zelfs depressie en vele kankersoorten. Het is van belang om het verschil te kunnen maken tussen een benigne inflammatie die nodig is om de hersenen te versterken en een pathologische inflammatie die aanleiding kan zijn voor vele en zo niet alle systemische ziektebeelden. Dit is het thema van deze voordracht gebaseerd op veel eigen onderzoek aan onze leerstoel aan de Universiteit van Granada.
Over de spreker
Leo Pruimboom is biochemicus, fysiotherapeut en grondlegger van de klinische Psycho-Neuro-Immunologie. Met jaren van pionierswerk en voor een groot deel als een donquichot is Leo door de wereld getrokken om de klinische PNI groot te maken. Dit gezamenlijk met onmisbare mensen van de kPNI prof. dr. Bram van Dam, de medeoprichter van Natura Foundation Rik Bogaerds en de pioniers binnen de kPNI Tom Fox, Dany Serna, Elena Lopez en Pablo Martinez.
Kunnen we psychofarmaca veilig combineren met supplementen?
In de literatuur wordt vaak gewaarschuwd voor deze combinaties maar in de praktijk zijn er mogelijkheden mits men wel goed weet waar de risico’s liggen. In deze lezing wordt aandacht besteed aan dit precaire onderwerp en besproken welke van de meest gebruikte psychofarmaca wel of juist niet kunnen worden gecombineerd met kruiden en welk mechanisme hier achterligt. Ook gaat Han Siem in op welke neurotransmitters betrokken zijn bij de diverse middelen. Hij geeft inzicht in de mogelijke kans op interacties maar geeft ook aan welke combinaties minder risicovol zijn.
Over de spreker
Han Siem is complementair en regulier werkend apotheker bij de Huizer Apotheek, Devitamineapotheek.nl en het Integraal Medisch Centrum Amsterdam. Hij is gespecialiseerd in interacties tussen reguliere medicijnen en complementaire middelen.
How the foods you eat affect your mental well-being
Patients and practitioners alike need common sense, scientifically sound, and actionable information about how to improve their mental health with better nutrition. It is time to clearly define what a brain-healthy diet should be: a diet that nourishes, energizes, and protects the brain for a lifetime of excellent mental health.
Georgia Ede will share findings from the study she co-authored about the ketogenic diet for mental illness (conducted in France), as well as general information about how brain metabolism works and which foods support (and work against) the brain’s ability to access energy.
Dr. Georgia Ede
Dr. Georgia Ede is a Harvard-trained psychiatrist specializing in nutritional and metabolic psychiatry. Her two decades of clinical experience include twelve years at Smith College and Harvard University Health Services, where she was the first to offer nutrition-based therapies as an adjunct or alternative to psychiatric medication. In 2020, Dr. Ede developed the first CME-accredited clinician training program in ketogenic diets for mental health, In 2022, she co-authored the first inpatient study of the ketogenic diet for serious mental illness and was named a recipient of the Baszucki Brain Research Fund’s first annual Metabolic Mind Award.
Dr. Ede speaks internationally about nutrition science, nutrition policy reform, and dietary approaches to psychiatric conditions, and she writes about food and the brain for Psychology Today and for her own website DiagnosisDiet. Her forthcoming book Change Your Diet, Change Your Mind will be published in January 2024, including in the UK and Commonwealth markets.
Klinische blik op het microbioom
We weten ook dat onder veel chronische aandoeningen metabole problemen schuilen. Er wordt nu ook gesuggereerd dat het darmmicrobioom onze metabole gezondheid kan beïnvloeden via verschillende gastheer-microbioominteracties en op die manier bijdraagt aan het ontstaan van chronische aandoeningen, zowel direct (via voedingsmetabolieten die door het darmmicrobioom worden geproduceerd) als indirect (doordat de samenstelling van het microbioom wordt beïnvloed door wat er gegeten is). Lieneke van de Griendt zal in haar inleiding de functies van het darmmicrobioom en de PREDICT-studies van Zoe benoemen.
Het darmmicrobioom en metaboloom van baby en moeder
De onderzoeksgroep van het UMCG heeft eerder aangetoond dat externe factoren, zoals ons dieet, een aanzienlijke impact hebben op de samenstelling en functie van het darmmicrobioom bij volwassenen. Het onderzoek naar dit microbioom in de vroege kinderjaren is van onschatbare waarde, omdat het een fundamentele basis legt voor de gezondheid gedurende het hele leven. Met een uniek cohort van 1500 uitgebreid onderzochte moeder-kindparen, genaamd Lifelines NEXT (LL-NEXT), is het microbioom van moeders als dat van baby's gedurende het eerste levensjaar in detail bestudeerd. Hierbij is rekening gehouden met diverse omgevingsfactoren, waarbij de gezondheid van de deelnemers tot in de volwassenheid gevolgd is. Zowel het microbioom, de immunologische en metabolische ontwikkeling is longitudinaal bestudeerd om de invloed van omgevings- (epi) genomische en sociale factoren te onderzoeken. Het doel is om een beter begrip te krijgen van de ontwikkeling van het darmmicrobioom en hoe dit bijdraagt aan de gezondheid op de lange termijn.
Microbiome therapeutics
Past: discussion of the pivotal discoveries that revealed the microbiome's role in human health and disease, revolutionizing our understanding of medicine.
Present: highlight of the current microbiome therapeutic innovations, including fecal transplants, and engineered probiotics, showing their potential to treat diseases ranging from cancer and IBD to mental health disorders.
Beyond: imagination of future advancements enabled by microbiome research - from personalized therapies tailored to each person's unique microbiome, to new preventative health strategies promoting wellness by optimizing our microbiomes.
Additionally, Amine will explore the microbiome's broader implications for human health and longevity, bringing microbiome science out of the lab and into practical innovations for enhancing well-being.
Het microbioom in de (huisarts)praktijk
Ze zal praktische casuïstiek delen voor uiteenlopende klachten zoals PDS, jeuk, eczeem, misselijkheid en vermoeidheidsklachten. Hierbij deelt ze haar aanpak vanuit het Brede Blik Consult, diagnostiek, aanvullend onderzoek en diverse behandelopties. Direct toepasbaar in de praktijk.
Samenspel hormonen vanuit de vier hormoonassen
Wanneer deze hormonale systemen uit balans raken, bijvoorbeeld door chronische stress, ongezonde voeding of slaaptekort, kunnen er aanzienlijke effecten optreden op de gezondheid. Dit kan leiden tot aanhoudende lichamelijke klachten (ALK) waar vaak (nog) geen diagnose bij gesteld kan worden. Het begrijpen van de wisselwerking tussen deze hormoonassen en onze leefstijl en het microbioom is essentieel voor het bevorderen van een optimale gezondheid en het voorkomen van aandoeningen die voortkomen uit hormonale disbalans.
Hormonale veerkracht en de relatie met het microbioom
De wetenschappelijke kennis over de manier waarop hormonen hun functie vervullen in ons lichaam is de afgelopen zeventig jaar enorm toegenomen. Tegelijkertijd zijn veel inzichten onderbelicht gebleven, zoals de grote invloed van de microbiota op onze energiebalans, de ontwikkelingen die vrouwen doormaken tijdens de vruchtbaarheid en de menopauze en de afname van mannelijke hormonen tijdens de andropauze. Maar ook de rol van hormonen in relatie tot stress. Tijdens zijn lezing neemt prof. Max Nieuwdorp je mee op een historische en biologische zoektocht naar de rol van onze hormonen van de wieg tot het graf, in relatie tot het microbioom.
De dynamische interactie tussen hormonen en energiebalans
In deze lezing van dr. Mariëtte Boon zullen de hormonen besproken worden die betrokken zijn bij onze eetlust, verzadiging én verbranding. In geval van obesitas raken deze hormonen en factoren vaak langdurig verstoord. Verder worden op basis van deze inzichten de verschillende behandelopties voor obesitas besproken, inclusief enkele verrassende opties!
PCOS
Er moet bij de aandoening PCOS conform deze veelomvattende richtlijn rekening gehouden worden kinderwens en risico’s in preconceptie en zwangerschap, een gezonde leefstijl, preventie van overgewicht en ongewenst aankomen. Hoofdrollen in de behandeling wordt ingenomen door de orale anticonceptiepil, metformine en leefstijlgeneeskunde. Hoe ziet de behandeling en begeleiding van vrouwen met PCOS er in de praktijk uit?
Fysiologische, sociologische en evolutionaire kijk op testosteron
Testosteron is organisatorisch en functioneel maatgevend voor de functie van zowel de hersenen als het immuunsysteem en behoudt die twee functies tot het einde van het leven. Testosteronniveau en -gevoeligheid veranderen door contextuele stressfactoren die variëren van social defeat, via genderconflicten, tot en met voedingsgewoontes. Social defeat is misschien wel de belangrijkste risicofactor voor de meeste of zelfs alle chronische ziektebeelden waarbij testosteron de richting van het te ‘kiezen’ ziektebeeld voor een groot deel bepaalt. Testosterontekorten, testosteronresistentie maar ook het omgekeerde kunnen de anatomie en chemie van de hersenen en het immuunsysteem zo veranderen dat de weg geopend wordt voor ziekten die Homo sapiens eigenlijk nooit zouden mogen ontwikkelen, waaronder kanker (zelfs bij kinderen), auto-immuunziekten en neurodegeneratie. Herstel van de werking van testosteron zorgt voor herstel van de functie van vele andere hormonen en daarmee herstel van gezondheid.
Microben uit de natuur essentieel voor immuuntraining
Een onderzoek dat op dit moment via Bac2Nature loopt is het Bac2Food onderzoek in samenwerking met de Universiteit van Maastricht. Het betreft een onderzoek naar de relatie tussen het eten van verse, rauwe groente en fruit die geteeld zijn op een bodem met een rijk microbioom en gezondheid; de verbinding tussen biodiversiteit en menselijke gezondheid. Centraal hierbij staat de overtuiging dat veerkrachtige gezondheid van mensen wordt versterkt wanneer we meer in contact komen met natuurlijke micro-organismen.
Insulineresistentie en laaggradige ontsteking
Ze behandelt de onderliggende mechanismen zoals insulineresistentie, hyperinsulinemie en chronische inflammatie. Haar insteek is wetenschappelijk én klinisch relevant, met oog voor signalering in de spreekkamer, diagnostiek en handvatten voor interventie. Een krachtige start met brug tussen wetenschap en praktijk.
Metabole psychiatrie
Er wordt ingegaan op de definitie van ketose, de geschiedenis van het ketogeen dieet, toepassing voor mentale en neurologische gezondheid, werkingsmechanismen en voorbeelden, waaronder autisme, ADHD en alzheimer. Deze lezing biedt inzicht in wat wetenschappelijk onderbouwd is en wat nog onduidelijk blijft in het veld van metabole psychiatrie en neurologie.
Meer info:
www.lbiresearch.nl
Lipiden, metabolisme en valkuilen
Het metabolisme is in belangrijke mate stuurbaar via leefstijl, waardoor ook hart- en vaatziekten voor een groot deel beïnvloedbaar zijn. Dit roept fundamentele vragen op, zoals: wat is de relatie tussen verzadigd vet en cholesterol, en tussen verzadigd vet en hart- en vaatziekten? En wat levert het gebruik van statines ons op? En welke rol spelen factoren als Apo(ε), Lp(a), het microbioom en een ketogeen dieet bij het ontstaan en de progressie van atherosclerose?
Slaap is onderbuikgevoel
In deze presentatie introduceert Adriano dos Santos The Circadian Matrix™: een systeemgeneeskundig raamwerk dat laat zien hoe microbiële, metabole en moleculaire ritmes samen de slaap- en energieregulatie sturen. Op basis van gepubliceerde studies en samenwerkingen met het Sleep and Circadian Neuroscience Institute van de Universiteit van Oxford wordt duidelijk dat het microbioom een actieve rol speelt in onze slaap-waakcyclus.
Onder meer korteketenvetzuren (SCFA’s), de tryptofaan–serotonine–melatonineroute en microbiële GABA-productie beïnvloeden perifere klokgenen, slaapkwaliteit en herstel. Wanneer deze ritmes verstoord raken, heeft dat gevolgen die verder reiken dan slechte slaap alleen: ook ontstekingsactiviteit, cognitieve prestaties en metabole balans worden aangetast.
Centraal in dit raamwerk staat het GIFTE-D-model, dat zes microbiële routes beschrijft die samen de slaapfysiologie vormgeven: GABA-productie, immuunmodulatie, vezelfermentatie (SCFA’s), tryptofaanmetabolisme, entero-endocriene signalering en dysbiose. Deze inzichten worden vertaald naar de klinische praktijk met nieuwe instrumenten die functionele geneeskunde, slaapdiagnostiek en geavanceerde laboratoriumtesten combineren.
Aan de hand van praktijkcasussen laat dos Santos zien hoe postvirale vermoeidheid, chronische slapeloosheid en door ploegendienst verstoorde darmflora beïnvloedbaar zijn door het opnieuw afstemmen van de darm–hersenen–klok-as. Het Circadian Matrix-protocol maakt daarbij gebruik van gepersonaliseerde chrononutritie, gerichte microbioomtherapie en nutraceutische interventies om ritmische balans te herstellen, mitochondriale functie te ondersteunen en neuro-endocriene patronen te normaliseren.
De sessie sluit af met een vooruitblik op microbiële chronogeneeskunde: een snel ontwikkelend veld waarin multi-omicsdiagnostiek, getimede probiotica en circadiane voeding samenkomen om precieze, persoonsgerichte interventies mogelijk te maken ter ondersteuning van metabole en neurologische veerkracht.
Vanuit een signaal van gevaar via insulineresistentie naar degeneratieve ziekte
Muskiet richt zich op de mechanismen die een suboptimale leefstijl verbinden met ziekte. Belangrijke factoren hierin zijn: chronische stress, voeding, microbiota, slaap, bewegen en milieuverontreiniging. Voor velen beginnen suboptimale leefstijlfactoren reeds in de baarmoeder en ze hebben levenslange gevolgen. Uitgelegd zal worden dat een ongezonde leefstijl wordt opgemerkt door het immuunsysteem. Hierop vinden, voor de overleving absoluut noodzakelijke, metabole aanpassingen plaats, die in een chronische situatie leiden tot de ‘typisch westerse’ ziektes. De wetenschap worstelt reeds decennialang met ‘oorzaak en gevolg’ en daaruit werden de reeds lang achterhaalde mythes over verzadigd vet, zout, cholesterol en andere mythes geboren.
VGBC-workshops
De relatie man/vrouw bij hart- en vaatziekten en de rol van seleen en Q10
Er werd daarom een onderzoek opgezet om ouderen, vooral in dunbevolkte streken, zo lang mogelijk gezond en zelfstandig te houden met relatief lage kosten. Kisa is de hoofdplaats van de Kinda-regio in Östergötland in Zweden. De bevolking bestaat uit circa 4000 veelal oudere inwoners. Er is één medisch centrum in een straal van 50 km.
Bovendien ligt het Academisch Medisch Centrum van Linköping op relatief kleine afstand.
Met het aanvullen van twee essentiële nutriënten bleek het mogelijk om ziekte, ziekenhuisopnamen en sterfte sterk te verminderen vergeleken met de placebogroep.
Verder blijkt er een rol te zijn weggelegd voor het meten van fructosamine.
Orthomoleculair therapeut Jan Blaauw zal aan de hand van de gepubliceerde resultaten van studies een kijkje in de Zweedse keuken geven.
Over de spreker
Jan Blaauw is orthomoleculair therapeut met een eigen praktijk in Nijmegen en heeft 36 jaar praktijkervaring. Hij is tevens oprichter en hoofddocent van opleidingsinstituut Ortho Linea. Hij heeft onder andere zijn opleiding genoten bij de Hogeschool voor Natuurgeneeskunde in Bloemendaal.
Hij is in staat de complex weergegeven resultaten begrijpelijk te verwoorden.
In een half uur tijd zal hij de belangrijkste conclusies bespreken.
M/v-verschillen
Er bestaat zoiets als een mannelijk brein en een vrouwelijk brein. Die zien er anatomisch anders uit, werken anders en hebben dus ook verschillende mechanismen die ontregeld kunnen raken. Hierdoor kunnen verschillende pathologieën ontstaan.
Wat bepaalt nu precies welk brein je hebt? Is dat enkel je geslacht of bestaan er ook vrouwen met een mannelijk brein en vice versa? Deze workshop geeft je inzicht in de invloed van hormonen en omgevingsfactoren op de werking en ontwikkeling van de hersenen. Waarom zijn sommige mensen gevoeliger voor het ontwikkelen van bijvoorbeeld autisme, terwijl anderen eerder een depressie ontwikkelen? Fien Demeulemeester geeft u een interessant inkijkje in het meer mannelijke en het meer vrouwelijke brein.
Over de spreker
Fien Demeulemeester is Reseach & Development Specialist bij Natura Foundation en Bonusan en docent in de opleiding Orthomoleculaire Therapie van Natura Foundation. Van oorsprong is Demeulemeester een sport-en bewegingswetenschapper, cum laude afgestudeerd aan de Universiteit van Gent in 2008. Vervolgens heeft ze zich verdiept in de osteopathie en studeerde ze in 2013 af als Bachelor in de Osteopathie aan de International Academy of Osteopathy in Gent. Nog steeds gepassioneerd op zoek naar meer kennis, voltooide ze in 2016 de opleiding Orthomoleculaire Therapie bij Natura Foundation en behaalde het diploma klinische psycho-neuro-immunologie in 2018.
Cruciale rol hormonen
Hormonale ontregelingen hebben bijvoorbeeld invloed op slaap, stemming, gewicht, energie, bloeddruk, vruchtbaarheid en onze spijsvertering. Hormonen beïnvloeden elkaar ook allemaal. De hypothalamus is de hoofdregelaar in dit geheel. De hypothalamus beoordeelt alle informatie uit het lichaam, scant en besluit welke acties er in werking gezet moeten worden. Van daaruit gaan er opdrachten uit naar de hypofyse of epifyse en vervolgens naar de alvleesklier, bijnier, zwezerik, schildklier, eierstokken, zaadbal en bijnier.
Als deze organen in ons lichaam verstoord zijn, dan beïnvloedt dat gelijk ons lichaam. Stefán Gyarmathy gaat in deze workshop in hoe het lichaam kan worden geprogrammeerd naar gezondheid, wanneer de oorzaak van de klacht op juiste wijze doorgrond wordt.
Over de spreker
Stefán Gyarmathy geeft op zijn eigen wijze vorm aan natuurgeneeskunde binnen Zonvitaris. Hierbij combineert hij diverse inzichten vanuit de klinische Psycho-Neuro-Immunologie, natuurgeneeskunde, kinesiologie en homeopathie en zijn liefde voor het vak. Daarnaast heeft hij diverse cursussen en nascholingen afgerond. Nadat er bij Gyarmathy op zijn 14e een hersentumor werd geconstateerd en hij hierdoor kennismaakte met natuurgeneeskunde, heeft dat voorgoed zijn leven veranderd. Hij wil nu iedereen, die dat wil, met de genezende werking van natuurgeneeskunde in aanraking laten komen. Hij kijkt mee met ieder uniek mens naar zijn of haar verhaal en naar de levensloop waarin ziektes zijn ontstaan.
Zijn visie van toen en nu: 'Ik wil de natuurgeneeskunde voor iedereen toegankelijk laten zijn.'
Voedingsimmunologie
Kun je die verschillen echter ook zien en toepassen op de immunologie en met name op de voedselgerelateerde immunologie? Deze workshop gaat in op het ontstaan van voedingsreacties met de aanmaak van IgE/IgG4 tot de IgG. Hoe kunnen we met een goede tool voedselgerelateerde laaggradige ontstekingsreacties verbeteren? Theodoor Scheepers presenteert een casus waarbij diabetes type I significant werd verbeterd. Daarbij blijft de vraag overeind of mannen meer immuunreacties hebben op voeding dan vrouwen. Om die vraag te beantwoorden, zijn meer dan 400.000 testresultaten statistisch doorgespit. De resultaten daarvan worden tijdens de workshop gepresenteerd.
Over de spreker
Ing. Theodoor Scheepers is CEO van laboratorium Pro Health Medical. Hij volgde de studies medische analytische chemie, milieukunde en Klinische Neurologie en Voeding. Hij is tevens oprichter van PMF-Pre-Medical Facilities GmbH in Duitsland. Scheepers houdt zich onder meer bezig met diagnostiek voor Lyme-immunologie en voedselovergevoeligheid.
Vrouwen meer last van darmproblemen dan mannen?
In onze dagelijkse praktijk zien we dat vooral vrouwen darmklachten rapporteren en kloppen er relatief weinig mannen aan met darmproblemen. Bij parasitologie testen we vaak het hele gezin en merken we dat er bij mannen minder klachten worden gemeld en de belasting hoger is.
Vrouwen hebben, vaker dan mannen, mentale reacties op de darmproblemen. Voorbeelden zijn dan een slechte focus, veel heen-en-weer-denken, depressieve gevoelens en vermoeidheid. Naast de gebruikelijke fysieke darm(gerelateerde) klachten zoals diarree, buikpijn, migraine, spierpijn en huidaandoeningen. Maar vooral de mentale aspecten zijn lastig om mee te dealen. Veel vrouwen zijn gemotiveerd om met voeding aan de slag te gaan, omdat er vaak regulier al veel metingen zijn gedaan ‘waar alles goed is’ en is de psychologische aanpak op hun gevoelens en ‘onvrede’ niet verholpen of verbeterd. Vaak is voeding en onderzoek in hun ogen de laatste strohalm om aan te pakken.
Als de vrouw eenmaal in gesprek met ons komt, geeft ze vaak aan dat de kinderen ook darmproblemen hebben en dat de man bijvoorbeeld last heeft van winderigheid. In 1975 had Nathanson al de uitspraak gedaan ‘women get sick, man die’. Hij rapporteerde een verschil in ‘gezondheidsbeleving’ tussen mannen en vrouwen. Vrouwen geven eerder aan dat ze verbeteringen wensen en veel mannen wachten zo lang dat oplossingen vaak te laat komen. In de dagelijkse praktijk zien we dat veel. Een man vindt iets sneller ‘geen probleem’, terwijl er wel degelijk een onderliggend probleem waar te nemen is. De kans dat er daarvoor veel diagnoses gemist worden is groot.
Er lijkt zelfs bij kinderen al een verschil te zijn. Meisjes ervaren vaker meer klachten dan jongens. De moeder geeft dan tijdens het consult aan dat de meiden veel klachten hebben en dat de ontlasting er vaak slecht uitziet en vreselijk stinkt. Vooral bij uitgebreide darmscreenings kun je goed onderliggende factoren bekijken. We zien dan in de uitslagen grotere disbalansen bij jongens dan bij meisjes, terwijl de meisjes eerder aangeven dat ‘het niet goed is’. Vooral bij een parasitaire belasting gekoppeld aan de B-defensine-2 meting kun je veel zeggen. Deze meting geeft een mate aan waarin de darm ‘stress’ ervaart en is dus een belangrijke indicator om een parasiet wel of niet te gaan behandelen.
In de workshop geven we een voorbeeld van het behandelen van een volledig gezin met darmproblemen.
Over de sprekers
Annette ter Heijden, orthomoleculair kPNI-therapeut, gespecialiseerd in darm- en gedragsproblematiek. Vanuit nieuwsgierigheid en praktijk is er een zoektocht ontstaan naar oplossingen voor klanten. Door het steeds verder doorontwikkelen van een plan van aanpak en de wens om kennis te willen delen is de DarmExpert training.
De workshop wordt samen met Jolanda Dorenbos gehouden, waarmee ook de training tot stand is gekomen. Dorenbos geeft naast praktische recepten ook wetenschappelijke achtergronden.
Kijk voor nadere info op www.darmexpert.nl
Gezonde vaten en mooie benen
- Hoe werken bloedvaten eigenlijk?
- Wat gaat er fout met bloedvaten in de benen?
- Wat kunnen wij van artsen en specialisten verwachten?
- Wat is de remedie?
Over de spreker
Geert Kingma is arts en eigenaar van de Oosteinde Walborg Kliniek, praktijk voor preventieve en curatieve geneeskunde. Hij heeft ruim dertig jaar ervaring onder andere met het toepassen van effectieve supplementen voor bevordering van de gezondheid.
Omgaan met gewrichtsproblemen (m/v) en de plaats van natuurlijke ontstekingsremmers
Ook qua diagnostiek en beleving van gewrichtsproblemen zijn er verschillen tussen mannen en vrouwen. Daardoor wordt er nog wel eens een diagnose gemist of later vastgesteld. Dat geldt bijvoorbeeld voor ankyloserende spondylitis (ziekte van Bechterew) bij vrouwen. Waar moet je als behandelaar zoal rekening mee houden als er een vrouw voor je zit in plaats van een man? En zijn er dan ook behandelingen die minder goed of juist beter aanslaan bij vrouwen dan bij mannen?
Relatief nieuw in het veld is de behandeling van gewrichtsproblemen met natuurlijke ontstekingsremmers in plaats van NSAID’s en consorten. De reguliere geneeskunde krijgt hier gelukkig steeds meer oog voor. Ook nu de glucosamines hun beste tijd gehad lijken te hebben. Welke opties zijn er en wat zijn de ervaringen? Zijn er hierbij ook m/v verschillen te verwachten?
Over de spreker
Rieneke Vlaanderen-van Laar behaalde haar universitaire bachelor Biomedische Wetenschappen (BSc) aan de Universiteit Utrecht. In het masterprogramma Molecular and Cellular Life Sciences (MSc) specialiseerde zij zich verder in artrose en verdiepte zij zich in nieuwe behandelingen bij deze degeneratieve aandoening, zoals gewrichtsdistractie. Sinds 2012 is zij werkzaam bij Synofit als productmanager.
Voeding en supplementen ter preventie van hart- en vaatziekten
Erik van Klaarwater zal in deze workshop nader ingaan op de wijze waarop de leefstijl niet alleen deze aandoeningen veroorzaakt, maar ook hoe veranderingen deze aandoeningen helpen voorkomen. Ook is duidelijk dat specifieke supplementen kunnen bijdragen aan de preventie. De toepassing hiervan zal nader aan bod komen.
Vrouwen zijn voor de menopauze ‘beschermd’ tegen hart- en vaatziekten, maar na de menopauze is er nog nauwelijks verschil in vergelijking met mannen. Waarom dit zo is en welke invloed dit heeft op de keuze van supplementen, komt eveneens aan bod. Tenslotte zal depressiviteit als risicofactor voor hart- en vaatziekten worden besproken. Hierin bestaat een verschil tussen mannen en vrouwen, omdat depressiviteit beduidend vaker voorkomt bij vrouwen. De gemeenschappelijke oorzaken van deze twee ziektebeelden en de invloed op de keuze van supplementen vormen een nuttige leidraad in de praktijk.
Over de spreker
Drs. Erik van Klaarwater studeerde medicijnen en heeft zich vanuit persoonlijke interesse verder verdiept in de orthomoleculaire voedingsleer. Hij richt zich op het verzamelen en interpreteren van relevante wetenschappelijke ontwikkelingen binnen het vakgebied. Erik is werkzaam op de afdeling voorlichting bij Solgar.
Humus- en fulvinezuur maken geen onderscheid in man of vrouw
Wetenschappelijke onderzoeken tonen aan dat het gebruik van humus- en fulvinezuur (humussubstanties) verschillende positieve gezondheidseffecten heeft, waaronder een verbeterde darmgezondheid. Humussubstanties hebben een grote bindingscapaciteit, wat onder andere zorgt voor een neutraliserend effect op toxines, geproduceerd door bacteriën (82%) en daarnaast absorbeert het zware metalen, nitraat, fluoriden, pesticides en organisch fosfaat in ons lichaam.
In deze workshop gaat Harry de Wild in op hoe humus- en fulvinezuur de natuurlijke kracht in het lichaam activeren. Hij bespreekt tevens waarom er voor deze stoffen geen verschil in werking is in een vrouwelijk of mannelijk lichaam. Daarnaast komen de kwaliteit, productie en de werking van humus- en fulvinezuur aan bod, ondersteund door wetenschappelijk- en praktijkonderzoek.
Over de spreker
Harry de Wild is een ondernemer pur sang die graag out of the box denkt en onderneemt vanuit het grotere geheel en daarin mensen en bedrijven met elkaar verbindt. Hij is afgestudeerd in marketing en management. Daarnaast heeft hij altijd een passie gehad voor de natuur en het buitenleven. Vanuit deze passie werd zijn interesse gewekt toen hij met de producten humus- en fulvinezuur in aanraking kwam. Met name door het herstel van zijn hond zag hij redelijk snel de werking van fulvinezuur. Hierdoor werd hij geraakt en was verbaasd dat de producten onbekend zijn/waren terwijl er in de literatuur positief over wordt gesproken. Er zijn toen, in samenwerking met een aantal universiteiten en hogescholen onderzoeken opgestart bij landbouwhuisdieren om deze resultaten uit de literatuur te toetsen. Ook de veelvuldige studies vanuit China en de voormalige Oostbloklanden geven meer informatie over de werking van humus- en fulvinezuur bij de mens, met name over de invloed op de darmen.
Marine Omega-3’s and cardiovascular disease
A low Omega-3 Index predicts total mortality, and the cardiovascular events mentioned. Moreover, increasing the Omega-3 Index reduced established cardiovascular risk factors like blood pressure, certain blood lipids, and improved emerging risk factors like inflammatory cytokines or heart rate variability. Also, unstable coronary plaques were stabilized. In a high-dose intervention trial, Omega-3’s powerfully reduced the cardiovascular events mentioned, especially when data were evaluated from the perspective of levels, and much less, when data were evaluated traditionally, i.e. comparing verum to placebo. This puts neutral results of previous low-dose trials and pertinent meta-analyses into perspective.
Taken together, optimal levels of EPA&DHA, i.e. an Omega-3 Index in the target range of 8-11%, are an important steppingstone towards prevention of cardiovascular disease.
Over de spreker
Prof. dr. Clemens von Schacky invented, defined, and developed the Omega-3 Index with a collaborator from 2002 on. He is 64 years old, heads Preventive Cardiology of University of Munich, and his laboratory Omegametrix in Martinsried, both Germany.
M/v-verschillen
Er bestaat zoiets als een mannelijk brein en een vrouwelijk brein. Die zien er anatomisch anders uit, werken anders en hebben dus ook verschillende mechanismen die ontregeld kunnen raken. Hierdoor kunnen verschillende pathologieën ontstaan.
Wat bepaalt nu precies welk brein je hebt? Is dat enkel je geslacht of bestaan er ook vrouwen met een mannelijk brein en vice versa? Deze workshop geeft je inzicht in de invloed van hormonen en omgevingsfactoren op de werking en ontwikkeling van de hersenen. Waarom zijn sommige mensen gevoeliger voor het ontwikkelen van bijvoorbeeld autisme, terwijl anderen eerder een depressie ontwikkelen? Fien Demeulemeester geeft u een interessant inkijkje in het meer mannelijke en het meer vrouwelijke brein.
Over de spreker
Fien Demeulemeester is Reseach & Development Specialist bij Natura Foundation en Bonusan en docent in de opleiding Orthomoleculaire Therapie van Natura Foundation. Van oorsprong is Demeulemeester een sport-en bewegingswetenschapper, cum laude afgestudeerd aan de Universiteit van Gent in 2008. Vervolgens heeft ze zich verdiept in de osteopathie en studeerde ze in 2013 af als Bachelor in de Osteopathie aan de International Academy of Osteopathy in Gent. Nog steeds gepassioneerd op zoek naar meer kennis, voltooide ze in 2016 de opleiding Orthomoleculaire Therapie bij Natura Foundation en behaalde het diploma klinische psycho-neuro-immunologie in 2018.
Animus et anima
Engels zal van cholesterol tot de catechol-oestrogenen de verschillende aspecten van biotransformatie kort toegelichen en mogelijke manipulaties met behulp van voedingsstoffen verduidelijken.
Hoe zit het bijvoorbeeld met de invloed van testosteron op agressie? Welke invloed hebben de geslachtshormonen op immunologisch vlak? Waarom is het ene geslacht vatbaarder voor een bepaalde ziekten dan het andere? Onze geslachtshormonen lijken hierin een rol te spelen.
Geslachtshormonen beïnvloeden elkaar alsook een hele cascade aan andere signaalwegen in ons lichaam. Het is van belang deze werking te herkennen in het licht van andere, onder-of juist bovenliggende gezondheidsvraagstukken.
Over de spreker
Patrick Engels (1975) is product manager bij DeltaStar Nutrients en in deze rol verantwoordelijk voor technische vragen met betrekking tot voedingssupplementen van de therapeut. Hij is spreker bij diverse (Duitse) opleidingen en kennisinstituten en sinds 2011 IFM-AFMCP graduated.
De (on)vruchtbare man
De kwaliteit van het sperma van de westerse man gaat hard achteruit. Al tijdens de zwangerschap ontwikkelt de zaadbal zich steeds slechter. Kinderen krijgen op natuurlijke wijze, wordt daardoor steeds moeilijker. Niet alleen het aantal zaadcellen neemt af, maar ook de levende vertonen meer afwijkingen. In deze workshop belicht Jeroen de Haas de epigenetische oorzaken en komt hij met (orthomoleculaire) interventies.
Over de spreker
Jeroen de Haas is orthomoleculair therapeut MBOG en ziet steeds meer mannen in zijn praktijk met fertiliteitsproblemen.
Recente inzichten rond mitochondriale hormoonregulatie
Als gevolg van diverse verstorende factoren kan het functioneren van mitochondriën worden verstoord, wat leidt tot mitochondriale disfuncties. Er kan echter ook sprake zijn van meer fundamentele verstoringen, waardoor mitochondriopathie kan optreden.
Mitochondriën blijken echter cruciaal in de synthese van steroïdhormonen en mitochondriale disfuncties; mitochondriopathie draagt daarmee bij aan een verstoorde hormoonhuishouding.
Vanuit deze wetenschap is de therapeutische ondersteuning van mitochondriën bij hormonale problemen als onvruchtbaarheid of bijnierproblemen meer dan logisch.
Wim Knoppert zal de aanpak van mitochondriale disfuncties samenvatten en waarmee u als hulpverlener in staat bent om een verstoorde hormoonhuishouding te ondersteunen.
Over de spreker
Wim Knoppert is therapeut en als adviseur werkzaam bij RP Sanitas Humanus.
De waarde van DNA voor personalised health
Welke consequenties heeft dit voor de maatschappij? En welke voor de vooruitstrevende gezondheidsprofessional? Waar dient een goed genetisch onderzoek aan te voldoen? Hoe komen algoritmen tot stand? En wat is de toegevoegde waarde voor de cliënt?
Robert Plomin, professor of behavioral genetics aan het Kings College London, stelt: “We have in DNA the best tool for predicting problems, which allows us to intervene to prevent problems!” Anderen stellen: “Het is te vroeg, het is complex, we weten nog niet alles.”
Het probleem is echter niet dat we nog niet alles weten van ons DNA. Het probleem is dat we niets doen met dat wat we wel weten.
Over de spreker
Dirk Zoutewelle heeft ruim twee decennia ervaring in het vertalen van gezondheidswetenschappelijke ontwikkelingen naar het optimaliseren van de biochemie van het menselijk lichaam, om zo beter te kunnen presteren en beter te herstellen.
Hij heeft gestudeerd aan de Health Science department van de Open University in Milton Keynes, UK. Eerder studeerde hij orthomoleculaire geneeskunde, natuurgeneeskunde, PNI en aanverwante studies. Zoutewelle is tevens oprichter en eigenaar van de CellCare Health Group en Genecoach.
De relatie man/vrouw bij hart- en vaatziekten en de rol van seleen en Q10
Er werd daarom een onderzoek opgezet om ouderen, vooral in dunbevolkte streken, zo lang mogelijk gezond en zelfstandig te houden met relatief lage kosten. Kisa is de hoofdplaats van de Kinda-regio in Östergötland in Zweden. De bevolking bestaat uit circa 4000 veelal oudere inwoners. Er is één medisch centrum in een straal van 50 km.
Bovendien ligt het Academisch Medisch Centrum van Linköping op relatief kleine afstand.
Met het aanvullen van twee essentiële nutriënten bleek het mogelijk om ziekte, ziekenhuisopnamen en sterfte sterk te verminderen vergeleken met de placebogroep.
Verder blijkt er een rol te zijn weggelegd voor het meten van fructosamine.
Orthomoleculair therapeut Jan Blaauw zal aan de hand van de gepubliceerde resultaten van studies een kijkje in de Zweedse keuken geven.
Over de spreker
Jan Blaauw is orthomoleculair therapeut met een eigen praktijk in Nijmegen en heeft 36 jaar praktijkervaring. Hij is tevens oprichter en hoofddocent van opleidingsinstituut Ortho Linea. Hij heeft onder andere zijn opleiding genoten bij de Hogeschool voor Natuurgeneeskunde in Bloemendaal.
Hij is in staat de complex weergegeven resultaten begrijpelijk te verwoorden.
In een half uur tijd zal hij de belangrijkste conclusies bespreken.
Marine Omega-3’s and pregnancy
The focus in research on eicosapentaenoic acid (EPA) and docosahexaenoic acid (DHA) has shifted from intake to levels, since development of a standardized method for measuring levels (every human being has levels of EPA&DHA in red blood cells, an Omega-3 Index). Bioavailability of EPA&DHA is so complex that intake does not predict uptake. Also, clinical events correlate with levels, much less with dose of EPA&DHA. This questions recommending 200 mg/day of EPA&DHA for every pregnant woman, done by many scientific societies.
In pregnancy, Omega-3’s are actively transported to the fetus at the mother’s expense. Build-up and maintenance of the brain, and other organs depends on EPA&DHA. In Germany, most pregnant women had an Omega-3 Index below the target range of 8-11%, quite independent of supplementation, and premature birth is a major health issue in Germany. Premature birth and other health issues of pregnant women and their offspring correlate with levels of EPA&DHA in blood and can be reduced by increasing intake of EPA&DHA, according to individual trials and pertinent (Cochrane) meta-analyses. Extremely high intake or levels of EPA&DHA may generate health issues, like bleeding, prolonged gestation, or even premature birth. Thus, while direct data remain to be generated, the target range for the Omega-3 Index might also apply to pregnancy.
Over de spreker
Prof. Dr. C. von Schacky invented, defined, and developed the Omega-3 Index with a collaborator from 2002 on. He is 64 years old, heads Preventive Cardiology of University of Munich, and his laboratory Omegametrix in Martinsried, both Germany.
De relatie man/vrouw bij hart- en vaatziekten en de rol van seleen en Q10
Er werd daarom een onderzoek opgezet om ouderen, vooral in dunbevolkte streken, zo lang mogelijk gezond en zelfstandig te houden met relatief lage kosten. Kisa is de hoofdplaats van de Kinda-regio in Östergötland in Zweden. De bevolking bestaat uit circa 4000 veelal oudere inwoners. Er is één medisch centrum in een straal van 50 km.
Bovendien ligt het Academisch Medisch Centrum van Linköping op relatief kleine afstand.
Met het aanvullen van twee essentiële nutriënten bleek het mogelijk om ziekte, ziekenhuisopnamen en sterfte sterk te verminderen vergeleken met de placebogroep.
Verder blijkt er een rol te zijn weggelegd voor het meten van fructosamine.
Orthomoleculair therapeut Jan Blaauw zal aan de hand van de gepubliceerde resultaten van studies een kijkje in de Zweedse keuken geven.
Over de spreker
Jan Blaauw is orthomoleculair therapeut met een eigen praktijk in Nijmegen en heeft 36 jaar praktijkervaring. Hij is tevens oprichter en hoofddocent van opleidingsinstituut Ortho Linea. Hij heeft onder andere zijn opleiding genoten bij de Hogeschool voor Natuurgeneeskunde in Bloemendaal.
Hij is in staat de complex weergegeven resultaten begrijpelijk te verwoorden.
In een half uur tijd zal hij de belangrijkste conclusies bespreken.
Gezonde vaten en mooie benen
- Hoe werken bloedvaten eigenlijk?
- Wat gaat er fout met bloedvaten in de benen?
- Wat kunnen wij van artsen en specialisten verwachten?
- Wat is de remedie?
Over de spreker
Geert Kingma is arts en eigenaar van de Oosteinde Walborg Kliniek, praktijk voor preventieve en curatieve geneeskunde. Hij heeft ruim dertig jaar ervaring onder andere met het toepassen van effectieve supplementen voor bevordering van de gezondheid.
Gewrichtsklachten
De ontwikkeling van gewrichtsproblemen is een samenspel tussen genen, de omgeving en bacteriën in het lichaam. Behandeling zou idealiter dan ook op meerdere vlakken moeten plaatsvinden. Belangrijk is het aanpassen van de voeding, waarbij de nadruk zou moeten liggen op een vegetarisch voedingspatroon. Verschillende nutriënten kunnen daarnaast ingezet worden ter ondersteuning bij gewrichtsklachten. Hierbij kan gedacht worden aan nutriënten die pijnstillende en ontstekingsremmende effecten hebben, probiotica die de bacteriële balans in het lichaam helpen herstellen en stoffen die de conditie van de gewrichten ondersteunen. Nutriënten en plantstoffen die ingezet kunnen worden bij gewrichtsklachten zijn onder andere omega-3-vetzuren, groenlipmosselextract, boswellia, curcumine en PEA.
Aan de hand van voorbeelden neemt Cindy u mee hoe u in de winkel de beste keuze maakt.
Drs. Cindy de Waard, farmaceutisch wetenschapper en natuurgeneeskundige
Drs Cindy de Waard studeerde Farmaceutische wetenschappen aan de Universiteit Utrecht en volgde een 6-jarige opleiding tot natuurgeneeskundige gespecialiseerd in fytotherapie. Na haar studies richtte zij zich op de educatie van gezondheidsprofessionals op het gebied van gezonde voeding en leefstijl in relatie tot de darmgezondheid. Momenteel is zij voor verschillende organisaties en tijdschriften werkzaam als voorlichter en freelance medisch tekstschrijver. Daarnaast geeft ze les aan opleidingen die zich richten op preventieve en functionele geneeskunde. Cindy publiceerde recent een populairwetenschappelijk boek over het belang van de eerste 1000 dagen van het leven, ‘Zwanger Baby Boefje – Van zwangerschap tot gezonde peuter in 1000 dagen’.
Specialized proresolving mediators
Er zijn vele mogelijkheden om chronische inflammatie in te perken en zo de kwaliteit van leven voor de betroffene te verbeteren. Bekend zijn vaak de stoffen als Curcuma of Boswellia , waarvan is aangetoond dat deze een ontstekings-modulerend effect hebben. Ook vetzuren spelen een rol in het proces van chronische inflammatie; uit arachidonzuur en eicosanoïden worden onder invloed van circulerende cytokines en interleukines ontstekingsbevorderende dan wel ontstekingsremmende prostaglandines en leukotriënen gevormd. De balans tussen de zgn. omega-3- en omega-6-vetzuren speelt hierin een belangrijke rol.
SPM’s (specialized proresolving mediators) worden in het menselijk lichaam gevormd uit omega-3- en omega-6-vetzuren. Ze spelen een rol bij het afremmen van de ontstekingsactiviteit, zonder daarbij de noodzakelijke acute inflammatie te beïnvloeden. SPM’s worden natuurlijk gevormd in het omliggende weefsel van ontstekingshaarden.
In deze workshop gaat Patrick Engels in op de rol van een gezonde balans in vetzuren, hoe hieruit SPM’s ontstaan en wat we kunnen doen om de vorming van SPM’s te stimuleren om zo de chronische inflammatie te dempen.
Over de spreker
Patrick Engels (1975) is product manager bij DeltaStar Nutrients en in deze rol verantwoordelijk voor technische vragen met betrekking tot voedingssupplementen van de therapeut. Hij is spreker bij diverse (Duitse) opleidingen en kennisinstituten en sinds 2011 IFM-AFMCP graduated.
Alles draait om een goed gesmeerde darmflora
Bovendien zullen de voordelen behandeld worden van het inzetten van microbiologische metabolieten ten opzichte van het gebruik van levende micro-organismen (‘probiotica’).
Het gebruik van levende bacteriële preparaten is waarschijnlijk ouder dan de welbekende weg naar Rome. De laatste vijftien jaar heeft dit een opmerkelijk grote vlucht genomen, terwijl het aantal preparaten op basis van (probiotische) microbiële metabolieten daarbij in het niet valt. Toch kleven er ook beperkingen aan het gebruik van probiotica, onder andere in het geval van (al dan niet chronische) ontstekingsactiviteit. Het inzetten van specifieke microbiële metabolieten kan dan uitkomst bieden en naast gunstige effecten een optimale voedingsbodem creëren voor gunstige darmbacteriën.
Over de spreker
Hugo Plug is na een carrière als fysio- en manueel therapeut, reeds ruim 30 jaar werkzaam binnen de complementaire geneeskunde en mede-directeur van HealthBenefits08. In die jaren heeft hij een schat aan kennis en ervaring opgedaan op het gebied van onder andere orthomoleculaire therapie, darmtherapie, homeopathie en fytotherapie. Met zijn karakteristieke bevlogen manier van presenteren weet hij de luisteraar te boeien en te inspireren voor andere nieuwe mogelijkheden binnen de complementaire geneeskunde.
Het tienpunten-therapieprogramma
Chronische ziektes gaan samen met een chronische immuunsysteem activering en dus (laaggradige ) ontstekingen. Om deze multi-causale processen het hoofd te bieden is een doortastende diagnostiek noodzakelijk opgevolgd door 10 aandachtspunten in de therapie waarbij ook de patiënt zelf in actie moet komen. Aan de hand van een 10 punten therapieprogramma worden triggers geëlimineerd, de immunologische barrière hersteld en ondersteuning geboden aan de ontgiftingscapaciteit, verlaging van oxidatieve en nitrosatieve stress, de mitochondriale capaciteit, ontstekingsremming en aan immuunmodulatie. Via aanpassing van het voedingspatroon wordt tezamen met bewustwording van mentale invloeden en passende beweging de therapie geconsolideerd.
Over de spreker
Wim Knoppert is therapeut en als medisch adviseur werkzaam bij RP Sanitas Humanus.
Relatie tussen laaggradige ontstekingen en huidklachten
In het begin is het nauwelijks merkbaar dat het immuunsysteem continu licht geactiveerd is en blijven de laaggradige ontstekingen onder de radar. Meestal zijn er milde symptomen die men als ‘normaal’ beschouwt. Voorbeelden hiervan zijn vermoeidheid, lusteloosheid, stemmingswisselingen en sociaal terugtrekgedrag. Na verloop van tijd kan een laaggradige ontsteking huidklachten, allergieën en ziekten veroorzaken. Naast laaggradige ontsteking kijken we dieper naar de verschillende oorzaken bij huidaandoeningen zoals de invloed van het westers voedingspatroon, externe stressoren zoals ongezonde leefstijl, toxinen, leaky gut, zuur base evenwicht, (milieu)vervuiling en chemicaliën. In deze workshop bespreekt Jolanda de wijze waarop met behulp van gezonde voeding, voedingstoffen en specifieke ingrediënten huidklachten kunnen worden teruggedrongen en het herstel van de huid op natuurlijke wijze gerealiseerd kan worden.
Over de Spreker
Jolanda Verkleij is epigenetisch therapeut en is sinds 2010 werkzaam bij Laviesage en later bij Nutramin waar ze als algemeen docente en accountmanager werkzaam is.
Inflammatoire darmziekten te lijf
Er zijn twee soorten idiopathische darmaandoeningen die worden gedifferentieerd door hun locatie en diepte van betrokkenheid in de darmwand. Colitis ulcerosa omvat diffuse ontsteking van het darmslijmvlies, vooral in de dikke darm. De ziekte van Crohn resulteert in transmurale ulceratie van elk deel van het maagdarmkanaal, dat meestal het terminale ileum en de dikke darm aantast. Beide ziekten worden ingedeeld naar omvang (mild, matig of ernstig) en locatie. De ziekte van Crohn wordt ook geclassificeerd op basis van fenotype: inflammatoir, structurerend of penetrerend.
Daarnaast kan er sprake zijn van chronische laaggradige ontsteking waarbij het darmmicrobioom een voorname rol kan spelen. In deze workshop gaat Jeroen de Haas, orthomoleculair therapeut met veel ervaring op het gebied van gastro-intestinale klachten, kort en bondig in op inflammatoire darmziekten. Hij bespreekt diagnostiek (fecesonderzoek) vanuit de eigen praktijk om uiteindelijke te komen tot praktische handreikingen voor orthomoleculaire interventies.
Over de spreker
Jeroen de Haas is orthomoleculair therapeut MBOG en voert praktijk in Haarlem. Hij is internationaal spreker op het gebied van voeding en gezondheid, onder meer voor Orthokennis, en voormalig voorzitter van de MBOG (Maatschappij ter Bevordering van Orthomoleculaire Geneeskunde).
Een gave huid zonder ontstekingen
Deze barrières kunnen door verschillende factoren beschadigd raken waarbij stress, niet geschikte voedingsmiddelen en gebrek aan voedingsstoffen de meest belangrijke zijn. Het gevolg is een ontstekingsreactie die chronisch kan worden. Chronische inflammatie kan zich uiten in diverse klachten: onzichtbaar en inwendig, bijvoorbeeld via een prikkelbare darm, depressie of reuma of zichtbaar en uitwendig, bijvoorbeeld via onderhuidse ontstekingen, rosacea, eczeem of acné. De beste aanpak voor het verkrijgen van een gave huid is ook door zowel van binnenuit als van buitenaf de juiste aanpak in te zetten. Van binnenuit door het ontwikkelen van een leefstijl die de barrières sluit en gesloten houdt. Stressreductie, voeding, (mentale) ontspanning, sociale factoren spelen allemaal een rol. Uitwendig is onder andere hydratatie van de huid belangrijk. Water helpt daarbij juist niet, hoe contradictioneel dat ook mag klinken, ook niet als het in allerlei verzorgingsproducten zit met emulgatoren of andere toevoegingen. Puur en onbewerkt is het credo vanuit evolutionair perspectief. Hoe je op die manier een gave huid creëert met aandacht voor zowel de inwendige als de uitwendige oplossing is het onderwerp van deze workshop. Wie wil en kan mag het zelf ervaren.
Over de spreker
Geja Heinen is master in kPNI (Girona), master in Health, Education and Promotion (UM), orthomoleculair therapeut en voedingskundige alsook klanktherapeut, Vallei-coach en ondernemer. Ook bekwaamde zij zich in systemisch werk en is zij master in NLP. Zij is zowel nationaal als internationaal spreker tijdens congressen en cursussen. Haar focuspunt lag tijdens haar masterstudies en in haar huidige werk op het voorkomen en oplossen van vermoeidheid. Ze ontwikkelde daarvoor een uniek modulair programma. Zij is de initiator achter de basiscursus mycotherapie in de Benelux (werken met medicinale paddenstoelen) die zij met een Duitse expert in mycotherapie verzorgt. Ook is zij actief bestuurslid van kPNI.nl
Meer info via www.gejaheinen.com en www.zenchi-academy.nl
Darmgezondheid met humus- en fulvinezuur
In deze workshop gaat Harry de Wild in op hoe humus- en fulvinezuur de natuurlijke kracht in het lichaam activeren en het belang daarvan in relatie tot de darmgezondheid.
Ook komen de kwaliteit, productie en de werking van humus- en fulvinezuur aan bod, ondersteund door wetenschappelijk- en praktijkonderzoek.
Over de spreker
Harry de Wild is een ondernemer pur sang die onderneemt vanuit het grotere geheel, waarbij alles met elkaar verbonden is. Vanuit zijn passie voor de natuur werd zijn interesse gewekt toen hij met de producten humus- en fulvinezuur in aanraking kwam. Hij was verbaasd dat de producten onbekend zijn/waren terwijl er in de literatuur positief over gesproken wordt. Er zijn toen, in samenwerking met een aantal universiteiten en hogescholen, onderzoeken opgestart bij landbouwhuisdieren om deze resultaten uit de literatuur te toetsen. Harry de Wild bevestigt dat veelvuldige studies vanuit China en de voormalige Oostbloklanden meer informatie geven over de werking van humus- en fulvinezuur bij de mens, met name over de invloed op de darmen.
Cortisolresistentie en OPC's
In de reguliere geneeskunde wordt het antwoord op ontstekingen overwegend gezocht in het remmen van de ontstekingsreacties. Dat gebeurt met name door het inzetten van glucocorticosteroïden, kort gezegd: cortisol. Cortisol is erop gericht het afweersysteem te remmen in zijn natuurlijke ontstekingsreactie. Dat kan in sommige ernstige en acute gevallen noodzakelijk zijn, maar deze benadering gaat voorbij aan de oorzaak van de inflammatie, de oxidatieve stress. Zo lang de oxidatieve stress blijft bestaan en niet wordt geneutraliseerd zullen de ontstekingsreacties aanhouden en zal, ‘regulier’ gezien, het gebruik van corticosteroïden de treatment of choice blijven.
Zo ontstaat er vaak een vicieuze cirkel. De oxidatieve stress zet het afweersysteem continu aan tot de ontstekingsreactie, de ontstekingsremmers zetten het afweersysteem steeds weer uit. Zo ontstaat bij chronische ontstekingen het verschijnsel dat we cortisolresistentie noemen. Het afweersysteem raakt uitgeput. De cortisol, die het afweersysteem moet remmen werkt niet meer en patiënten die lijden aan allerlei auto-immuunziektes zoals reuma worden onbehandelbaar verklaard. Een onderzoeksteam van de Universiteit van Maastricht ontdekte hoe een voedingssupplement met OPCs, ontwikkeld door de Franse professor Jack Masquelier, uitkomst kan bieden. Het gaat oxidatieve stress tegen en het werkt ontstekingsremmend.
Over de spreker
Bert Schwitters is een van de Nederlandse pioniers in de wereld van voedingssupplementen. In de 80er jaren stond hij aan de wieg van het ‘Orthica’-concept. In de jaren 90 richtte hij zijn focus op de internationale vermarkting en verdere wetenschappelijke onderbouwing van de door de Franse professor Jack Masquelier ontwikkelde OPCs. Bert werkte jarenlang samen met Masquelier en schreef een aantal boeken over leven en werk van deze Franse pionier. Actuele informatie over zijn meeste recente boek ‘OPCs, Dr, Jack Masquelier’s Mark on Health’ is te vinden op zijn website www.masqueliersopcs.com
Vasten als dé anti-inflammatoire lifestylemethode
De basis voor de effecten van prolonged fasting wordt teruggevonden in de genen en evolutionair geconserveerde stofwisselingsroutes die de mens in de oertijd in staat stelden zo goed mogelijk snel te anticiperen en adapteren op een periode van ernstig voedseltekort. Vasten is als het ware een simulatie van de hongersnood zoals die plaats vond in de oertijd. Daarbij is het van groot belang voor het lichaam de anabole processen te switchen naar katabool. Dat resulteert in veel gevallen in een beter lipidenprofiel, een lagere insulinewaarde en lagere glucosewaarden, een verhoogde oxidatieve vetverbranding, een verlaging van het viscerale vet, een verbetering van de lichaamssamenstelling en een verlaging van ontstekingsactiviteit. Het totaal van deze veranderingen kan beschouwd worden als een verbetering van het metabool syndroom.
Een bijzonder fenomeen dat door vasten geïnitieerd wordt, is autofagie, een proces waar het lichaam oude lichaamscellen opruimt en recyclet. Vooral de ‘vernieuwing’ van de cellen binnen het immuunsysteem kan een belangrijke rol spelen bij laaggradige ontstekingen. In deze workshop een toelichting van het mechanisme achter prolonged fasting en de presentatie van klinische uitkomsten uit recent wetenschappelijk onderzoek.
Over de spreker
Drs. Remco Verkaik, medisch bioloog, is gespecialiseerd in de effecten van vasten en sport als lifestylemethode ter verbetering van welvaartsziekten
Mechanismen COVID-19-gerelateerde hersenschade
Ongeveer 1 op de 3 mensen ervaart maanden na een COVID-19-infectie nog klachten van bovenstaande aard. Klachten waar je eerder bij denkt als je wat ouder wordt. Dat blijkt onterecht!
Verlies van reukzin, cognitieve- en aandachtsstoornissen, angst, depressie, zelfs nachtmerries en hallucinaties blijken te correleren met een doorgemaakte COVID-19-infectie. Deze klachten blijken los te staan van respiratoire insufficiëntie en zijn kenmerken van het langdurig verstoord functioneren van de hersenen.
SARS-CoV-2 infiltreert in endotheelcellen via de transmembrane ACE2-receptor met behulp van het transmembrane protease TMPRSS2, wat resulteert in een cytokinenelevatie en microglia-activatie. Dit manipuleert metabole routes, zoals die van tryptofaan via IDO (indoolamine-2,3-dioxigenase) naar quinolinezuur. Dit resulteert in een overproductie van glutamaat en activeert NmDA-receptoren. Dit betekent excitotoxiteit, en is feitelijk een neurotoxisch proces. Neuronen raken overgestimuleerd wat kan resulteren in celdood. Een overeenkomstig mechanisme zien we bij neurodegeneratieve processen.
De langdurige gevolgen op het functioneren van de hersenen kunnen hierdoor worden verklaard, echter gelijktijdig constateert men in onderzoek microtrombi en verminderde monoamine-neurotransmissie. Afname van geheugen en leervermogen, het verlies van weerstand op prikkels en andere negatieve effecten op het neurologisch functioneren kan worden verklaard door ontstekingsreacties, immuunreacties en neurotransmitter-depletie.
Het positieve nieuws is dat dit proces kan worden afgeremd en omgekeerd. Dat vraagt behandeling op de mechanismen die deze specifieke klachten veroorzaken. Revalidatie betekent niet actief conditie opbouwen, maar neuro-functionele training op maat. Wetenschappelijke publicaties, onder andere in de JAMA, spreken van: ‘behandelen als traumatic brain injury.’
Over de spreker
Dirk Zoutewelle heeft ruim twee decennia ervaring in het vertalen van gezondheidswetenschappelijke ontwikkelingen naar het optimaliseren van de biochemie van het menselijk lichaam, om zo beter te kunnen presteren en beter te herstellen. Hij heeft gestudeerd aan de Health Science department van de Open University in Milton Keynes, UK. Eerder studeerde hij orthomoleculaire geneeskunde, natuurgeneeskunde, PNI en aanverwante studies. Zoutewelle is tevens oprichter en eigenaar van de CellCare Health Group en Genecoach.
Inflammatoire darmziekten te lijf
Er zijn twee soorten idiopathische darmaandoeningen die worden gedifferentieerd door hun locatie en diepte van betrokkenheid in de darmwand. Colitis ulcerosa omvat diffuse ontsteking van het darmslijmvlies, vooral in de dikke darm. De ziekte van Crohn resulteert in transmurale ulceratie van elk deel van het maagdarmkanaal, dat meestal het terminale ileum en de dikke darm aantast. Beide ziekten worden ingedeeld naar omvang (mild, matig of ernstig) en locatie. De ziekte van Crohn wordt ook geclassificeerd op basis van fenotype: inflammatoir, structurerend of penetrerend.
Daarnaast kan er sprake zijn van chronische laaggradige ontsteking waarbij het darmmicrobioom een voorname rol kan spelen. In deze workshop gaat Jeroen de Haas, orthomoleculair therapeut met veel ervaring op het gebied van gastro-intestinale klachten, kort en bondig in op inflammatoire darmziekten. Hij bespreekt diagnostiek (fecesonderzoek) vanuit de eigen praktijk om uiteindelijke te komen tot praktische handreikingen voor orthomoleculaire interventies.
Over de spreker
Jeroen de Haas is orthomoleculair therapeut MBOG en voert praktijk in Haarlem. Hij is internationaal spreker op het gebied van voeding en gezondheid, onder meer voor Orthokennis, en voormalig voorzitter van de MBOG (Maatschappij ter Bevordering van Orthomoleculaire Geneeskunde).
Chronische ontstekingen in de gewrichten
We gaan dieper in op deze ontstekingsprocessen. Hoe werkt een chronische gewrichtsontsteking bij artrose en wat gebeurt er dan in het kraakbeen? Waarom wordt kraakbeen afgebroken en is dit proces te stoppen? Hoe is dit bij andere veel voorkomende gewrichtsaandoeningen?
Relatief nieuw in het veld is de behandeling van gewrichtsproblemen met natuurlijke ontstekingsremmers in plaats van NSAID’s. De reguliere geneeskunde krijgt hier gelukkig steeds meer oog voor. Enkele succesvolle natuurlijke ontstekingsremmers worden besproken en hun werkingsmechanisme wordt verder uitgelegd op basis van literatuuronderzoek.
Over de spreker
Rieneke Vlaanderen-van Laar behaalde haar universitaire bachelor Biomedische Wetenschappen (BSc) aan de Universiteit Utrecht. In het masterprogramma Molecular and Cellular Life Sciences (MSc) specialiseerde zij zich verder in artrose en verdiepte zij zich in nieuwe behandelingen bij deze degeneratieve aandoening, zoals gewrichtsdistractie. Sinds 2012 is zij bij Synofit werkzaam als productmanager van een innovatieve en unieke productlijn voor mensen met serieuze problemen aan het bewegingsapparaat.
Stress in de kinderjaren als oorzaak van chronische inflammatie
Deze immuunactivatie kan later in het leven een risicofactor zijn voor het ontstaan van zowel fysieke en psychiatrische ziektebeelden. In deze workshop wordt besproken hoe stress vroeg in het leven het immuunsysteem kan beïnvloeden. Ook leert u hoe u patiënten met chronische inflammatie als gevolg van early life stress kunt ondersteunen met leefstijl- en voedingsinterventies en suppletie.
Over de spreker
Fien Demeulemeester studeerde af als Master in de Sport- en Bewegingswetenschappen aan de Universiteit van Gent in 2008. In 2013 behaalde zij haar diploma in de osteopathie aan de International Academy of Osteopathy (IAO) in Gent. Aansluitend verdiepte ze zich in de orthomoleculaire therapie en de klinische psychoneuroimmunologie. Sinds 2018 is Fien werkzaam in het orthomoleculaire vakgebied waarin ze docent is bij de opleiding tot orthomoleculair therapeut van Natura Foundation en deel uitmaakt van het R&D team van Natura Foundation.
Jojoba en reuma
De jojobaplant bevat een interessante reeks simmondsine-moleculen met bewezen aniogenese-modulerende werking. Deze moleculen remmen de aanleg van die nieuwe bloedvaatjes af, waardoor de pijn en zwelling in de ontstoken gewrichten afneemt. Stefaan Raes diept de werking van de jojobaplant in relatie tot reuma in deze workshop uit.
Over de spreker
Stefaan Raes behaalde aan de Universiteit Gent masters in de Biotechnologie en de Moleculaire Biologie. Hij kwam er in contact met André D’Oosterlynck die onderzoek deed naar mogelijk interessante bioactieve eigenschappen van de simmondsine-molecules uit de jojoba-plant. Samen ontrafelden ze de angiogenese-modulerende werking van deze moleculen. Stefaan houdt zich bezig met de wetenschappelijke benadering van alternatieve en/of complementaire geneeswijzen.
Relatie tussen laaggradige ontstekingen en huidklachten
In het begin is het nauwelijks merkbaar dat het immuunsysteem continu licht geactiveerd is en blijven de laaggradige ontstekingen onder de radar. Meestal zijn er milde symptomen die men als ‘normaal’ beschouwt. Voorbeelden hiervan zijn vermoeidheid, lusteloosheid, stemmingswisselingen en sociaal terugtrekgedrag. Na verloop van tijd kan een laaggradige ontsteking huidklachten, allergieën en ziekten veroorzaken. Naast laaggradige ontsteking kijken we dieper naar de verschillende oorzaken bij huidaandoeningen zoals de invloed van het westers voedingspatroon, externe stressoren zoals ongezonde leefstijl, toxinen, leaky gut, zuur base evenwicht, (milieu)vervuiling en chemicaliën. In deze workshop bespreekt Jolanda de wijze waarop met behulp van gezonde voeding, voedingstoffen en specifieke ingrediënten huidklachten kunnen worden teruggedrongen en het herstel van de huid op natuurlijke wijze gerealiseerd kan worden.
Over de Spreker
Jolanda Verkleij is epigenetisch therapeut en is sinds 2010 werkzaam bij Laviesage en later bij Nutramin waar ze als algemeen docente en accountmanager werkzaam is.
Therapeutic fatty acids
Zijn omega-6-vetzuren gevaarlijk en alle omega-3-vetzuren nuttig? Bij omega-vetzuren is de ketenlengte bepalend voor hun effectiviteit. Er zijn voldoende omega-3-vetzuren met een lange keten nodig om laaggradige ontstekingen te helpen verdwijnen. De juiste vetzuren kunnen effectieve therapeutisch alternatieven zijn voor geneesmiddelen zoals statines.
(Voertaal: Engels)
Over de spreker
Dr. rer. nat. Reinhard Wähler is biochemicus en is werkzaam als Hoofd onderzoek en ontwikkeling bij TISSO Naturprodukte GmbH. Hij heeft voor meerdere jaren ervaring met onderzoekswerk aan universiteiten in Duitsland en VS en in de biotechnologie-industrie.
Ontstekingen. Handvaten voor signalering symptomen en advies
In de westerse leefstijl zien we echter veel uitingen van niet-natuurlijke, niet-functionele ontstekingsreacties. Een deel van deze reacties zijn onzichtbaar, slechts met laboratoriumonderzoek of onder de microscoop te ontdekken. Ze zijn gerelateerd aan een fenomeen dat low grade inflammation wordt genoemd, een toestand van het immuunsysteem waarbij de balans tussen aanvallen of rustig observeren verschoven is naar het kiezen voor de aanval. Dit is vrijwel bij iedereen in Nederland aanwezig. Want we bewegen te weinig, eten onvoldoende gezond, hebben te veel stress en te weinig slaap, en we hebben simpelweg te maken met veroudering. Een belangrijk aangrijpingspunt, naast de bekende levensstijladviezen, bestaat uit natuurlijke producten waarvan wetenschappelijk beschreven is dat ze de balans binnen het immuunsysteem kunnen helpen terug te brengen.
De disbalans in het immuunsysteem heeft ook een wisselwerking met het tot expressie komen van ontstekingen die wel te observeren zijn. Pijnlijke en stijve gewrichten, eczeem, wondjes die niet genezen, structurele allergieën en reumatische klachten spelen bij miljoenen mensen een rol. De medische aanpak richt zich vaak op ontstekings- en pijnstilling via NSAIDs of het gebruik van de veel zwaardere corticosteroïden. Echter ook bij deze ernstigere ontregeling van het immuunsysteem zijn er maatregelen te nemen in leefstijl en natuurlijke producten. In deze presentatie richt de aandacht zich vooral op de polyfenolen en aanverwante nutriënten, een groep natuurlijke stoffen die ook beschikbaar zijn als supplement en die een breed therapeutisch effect hebben op de disbalans van het zowel het immuunsysteem alsook de stofwisseling. Bekende polyfenolen zijn resveratrol, quercitine en curcumine.
Drs. Remco Verkaik
Drs. Remco Verkaik studeerde Medische Biologie aan de Rijksuniversiteit Utrecht en werkte vervolgens bij de Faculteit Farmacie als Docent en toegevoegd onderzoeker. De laatste 20 jaar specialiseerde hij zich in het ontwikkelen van lifestyle-interventies waarin voeding, lichaamsbeweging, voedingssuppletie en vasten gecombineerd worden om zeer snelle medisch en fysiologisch significante resultaten te behalen. Meest bekend is zijn programma Sportvasten, welke een sterk ontstekingsremmend effect heeft. Remco is onderdeel van het EULEAN consortium, een wetenschappelijke samenwerking waarin het Erasmus MC, de Sportuniversiteit Keulen en de universiteit van Caserta werken aan het verbeteren van een gezonde lichaamssamenstelling.
De omega-3-indextest
Wouter de Jong vertelt in deze workshop waarom het zo belangrijk is om het vetzuurprofiel te meten, gaat in op de verschillen tussen testen in relatie tot wetenschappelijk onderzoek.
Daarnaast wordt er ingegaan op de vraag hoe het kan dat de omega-3/omega-6-balans in orde is en er toch ontstekingen in het lichaam kunnen voorkomen.
Over de spreker
Wouter de Jong studeerde af aan de Haagse Hogeschool voor Voeding en Diëtetiek. Daarna specialiseerde hij zich in (top)sport, orthomoleculaire voedingsleer, klinische Psycho-Neuro-Immunologie (kPNI) en natuurgeneeskunde. Wouter de Jong heeft zich gespecialiseerd in de effecten van voeding en heeft zich daarbij toegelegd op de spijsvertering, darmproblematiek en alles wat hiermee samenhangt. Wouter geeft regelmatig les, lezingen en presentaties en is een bevlogen spreker. Hij past zijn grote passie voor voeding, sport en ultieme gezondheid zelf dagelijks toe: walk your talk.
Krachtig SAMEN op zoek naar de oorzaak
Esther Janssen geeft je inspirerende lezing over haar integrale aanpak in de praktijk.
Ons lichaam kan zich vaak niet snel genoeg aanpassen aan alle veranderingen. Dit kan zich vertalen in allerlei lichamelijke en geestelijke aandoeningen.
Als we ziek zijn is de kracht van de geest niet in staat om ziekte te genezen, maar vaak wel om het ziekteproces te vertragen en mensen minder vatbaar te maken voor ziekte.
Door je client te coachen en te begeleiden om zichzelf een gezondere levensstijl aan te meten probeert ze hun ‘bewust’ te maken van hun eigen aandeel in het helingsproces. Uiteindelijk gaat het niet zozeer om een diagnose te stellen, maar mensen juist het vertrouwen terug te geven in zichzelf en het ‘zelfregulerend’ vermogen te stimuleren.
Zowel PNI, als de samenhang tussen zenuwstelsel en hormoonstelsel en het flight en fight systeem komen aan bod.
Esther denkt in mogelijkheden. Niet in beperkingen! Door samen te werken met andere disciplines ervaar je dat voeding en suppletie ook belangrijke pijlers zijn in dit gehele proces.
Over de spreker
Esther Janssen startte in 2005 haar eigen praktijk Ortho-fit, waar ze zich grotendeels bezig houdt met bodyscans, gezondheidstesten, coaching en verdieping. Ze besloot het roer volledig om te gooien, nadat ze op 30 jarige leeftijd ernstig ziek werd en zich hierdoor wilde verdiepen in gezondheid. De afgelopen 16 jaar heeft ze veel ervaring opgedaan als voedingsdeskundige als (laser) acupuncturist, ooracupuncturist, orthomoleculair specialist en natuurgeneeskundige.
Daarnaast heeft ze zich geschoold in de klinische psychologie, hypno, regressie en narratieve therapie, PRI en familiesystemen en werkt ze samen met Nutramin.
Het evolutionaire mysterie van vasten, vegan, keto en polyfenolen als therapie
In deze workshop wordt het mechanisme achter bovengenoemde therapieën ontrafeld volgens de meeste recente wetenschappelijke inzichten en worden belangrijke ziektebeelden benoemd waar er winst te behalen valt. Zo is het effect van vegan terug te voeren op een lagere inname van de branched chain amino acids. En is sporten gezonder zonder hoge doseringen van vitamine C en E. Veel hippe producten en methoden die nu, vooral via het internet, aan consumenten worden aangeboden slaan de plank mis. Ze bevatten juist de voedingsingrediënten die de gezonde effecten van (intermittent) vasten, vegan en polyfenolen te niet doen.
Over de spreker
Drs. Remco Verkaik is medisch bioloog en specialist in evolutionaire en orthomoleculaire geneeskunde. Na zijn werk als onderzoeker en docent aan de Rijksuniversiteit Utrecht studeerde hij orthomoleculaire geneeskunde en werkte hij zelfstandig als topsportbegeleider en therapeut. De laatste 20 jaar is Remco vooral bezig met het ontwikkelen van therapeutische lifestyle-programma's voor Fittergy Group en doceert hij aan de Fittergy Academy.
Mannelijke hormonen
Een hormonale disbalans bij mannen is onderbelicht en ligt achter diverse gezondheidsklachten van mannen. Deze klachten kunnen zich manifesteren op het psychische, emotionele en fysieke vlak. De achterliggende oorzaken en werkingsmechanismes zijn gedeeltelijk hetzelfde als bij de vrouwelijke hormonale disbalans. Een verstoorde stress-as en gedisgeruleerde ontgiftingssystemen kunnen het hormonale systeem bij de man behoorlijk verstoren. Tijdens deze workshop gaat Jacqueline in op klachtenpatronen en onderliggende oorzaken van oestrogeendominantie bij mannen, de andropauze, haaruitval en prostaatproblemen. Met toelichting van de relatie met voeding en leefstijl. Als door een integrale aanpak de hormonale balans bij mannen zal worden ondersteund zal er op diverse vlakken meer vitaliteit worden beleefd.
Over de spreker
Drs. Jacqueline Elferink is gespecialiseerd in het behandelen van hormonale klachten en heeft hiermee veel praktijkervaring opgedaan. Naast orthomoleculaire geneeskunde en haptonomie heeft Jacqueline Psychologie en Ontwikkelingsstudies gestudeerd. Sinds 2009 is zij werkzaam in haar eigen praktijk OrthoBalans in Nijmegen en werkt ze samen met huisartsen in het Centrum voor Integratieve Geneeswijzen Hypericon. Jacqueline verzorgt regelmatig geaccrediteerde bijscholingen en cursussen voor diverse opleidingsinstituten op het gebied van hormonen, psyche, darmen en burn-out.
Laboratoriumonderzoek voor gepersonaliseerd voedingsadvies
Er zijn ruim 60 verschillende testen beschikbaar middels bloed-, urine- en speekselafname, waarmee de zes metabole hoofdprocessen in kaart kunnen worden gebracht. De onderzoeken worden uitgevoerd met moderne laboratoriummethoden. Na analyse worden de data ingevoerd in een rekentool.
De interpretatie vindt per metabool hoofdproces plaats, met een integrale benadering van alle afwijkingen. Bij de interpretatie wordt als referentie gebruikgemaakt van de meest optimale waarde voor een gezond individu voor elke test, rekening houdend met leeftijd en geslacht. Uiteindelijk wordt uit alle data een advies gedistilleerd voor aanpassing van leefstijl, voeding en suppletie.
In de workshop wordt aan de hand van een casus de samenhang van de zes metabole processen uitgelegd en geleerd hoe dit integraal te interpreteren. Tijdens de presentatie worden onderlinge verbanden uitgelegd en inzichtelijk gemaakt volgens wetenschappelijke onderbouwing.
Over de spreker
Dr. Jan Hessels is klinisch chemicus en eigenaar van Hessels+Grob Laboratory Innovations, gespecialiseerd in preventieve gezondheid en voedingsgeneeskunde.
Hessels ontwikkelt laboratoriumtesten en is auteur van 40 wetenschappelijke artikelen, gepubliceerd in internationale tijdschriften.
De kracht van medicinale paddenstoelen en soil based organismen bij zelfherstel
Als het gaat om zelfherstel ligt één van de bijzondere eigenschappen van medicinale paddenstoelen in het feit dat ze regulerend werken: remmend als een systeem te hard werkt en stimulerend als een systeem te zacht werkt in het menselijk lichaam.
Een groot deel van het zelfherstellend vermogen van het lichaam is gerelateerd aan darmgezondheid. In de darmen kunnen medicinale paddenstoelen een rol spelen bij het herstel van het slijmvlies en het functioneren als prebiotica én antibiotica.
Voor een goede darmgezondheid spelen ook een speciale groep van pre- en probiotica een belangrijke rol: de Soil Based Organisms ofwel SBO. Deze groep van bacteriën is belangrijk voor de gezondheid van planten en bomen én vinden we tegelijkertijd ook terug in de gezonde darm van mensen. SBO’s zijn onder andere in staat de biofilm af te breken in de menselijke darm, kunnen de aanmaak van vitaminen stimuleren en ondersteunen het immuunsysteem. SBO’s worden van nature niet door het maagzuur beïnvloed . Deze waardevolle organismen ondersteunden de mens in de OERtijd al bij een goede darmgezondheid. Helaas krijgen we deze SBO’s van nature niet meer binnen.
In deze presentatie leer je de OER-kracht kennen van zowel medicinale paddenstoelen (mycotherapie) als van OER-oude bacteriën om zelfherstel te creëren en bevorderen.
Over de spreker
Geja Heinen is Msc in klinische Psycho Neuro Immunologie (kPNI), Msc in Health, Education and Promotion (HEP), kPNI-therapeut, voedingskundige en ondernemer. Geja is zowel nationaal als internationaal spreker tijdens congressen en cursussen. Zij is de initiator achter de basiscursus mycotherapie die via Zenchi Academy wordt aangeboden. Tevens is zij actief bestuurslid van kPNI.nl.
Vanuit haar vakgebieden is zij primair gericht op een oorzakelijke en OERspronkelijke aanpak in het therapieplan voor haar cliënten, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Passie, gedrevenheid en enthousiasme zijn bij Geja’s presentaties voelbaar en waarneembaar voor haar gehoor. Haar doel is altijd om te inspireren en de doelgroep aan te zetten tot actie.
Neuro-Inflammatie
Een drijvende kracht achter deze disbalans is chronische systemische inflammatie (of laaggradige inflammatie). Wanneer deze inflammatie de hersenen bereikt dan spreken we over neuro-inflammatie.
Tijdens deze workshop gaat Bernard Vermeyen dieper in op de mechanismen die de neuro-inflammatie veroorzaken. Er worden natuurlijke oplossingen voorgesteld om het zenuwstelsel, de bloed-hersenbarriëre en het organisme in zijn geheel te beschermen tegen de inflammatoire processen die zich afspelen binnen het organisme.
Over de spreker
Bernard Vermeyen heeft een achtergrond in de wetenschap en natuurgeneeskunde en is reeds 12 jaar werkzaam als COO van Decola Nutraceutics. De benadering van gezondheid doet hij vanuit een holistische visie om vervolgens tot concrete en praktische tools te komen die de gezondheidsprofessional kan inzetten ter ondersteuning van de behandeling.
Bernard is tevens bestuurder van Be-Sup en Chair van de Werkgroep Probiotica België.
Darmgezondheid
Ondanks de positieve bewezen eigenschappen, zijn humus- en fulvinezuur nog redelijk onbekend. Daar brengt Harry de Wild in deze workshop graag verandering in! Ontdek in deze workshop zelf hoe humus- en fulvinezuur de natuurlijke kracht in het lichaam activeren en daarmee in het belang van darmgezondheid zijn. Daarnaast komen de kwaliteit, productie en de werking van humus- en fulvinezuur aan bod, ondersteund door wetenschappelijk en praktijkonderzoek.
Over de spreker
Bevlogen ondernemer Harry de Wild denkt graag vanuit het grotere geheel, alles is met elkaar verbonden. Vanuit zijn passie voor de natuur kwam hij met de positieve effecten van het relatief onbekende humus- en fulvinezuur in aanraking. De veelvuldige studies vanuit China en de voormalige Oostbloklanden geven meer informatie over de werking van humus- en fulvinezuur bij de mens, met name over de invloed op de darmen. Harry deelt deze onderzoeken én zijn ruime praktijkervaring graag om de wereld voor mens, dier en plant een stukje mooier te maken!
Krachtig SAMEN op zoek naar de oorzaak
Esther Janssen geeft je inspirerende lezing over haar integrale aanpak in de praktijk.
Ons lichaam kan zich vaak niet snel genoeg aanpassen aan alle veranderingen. Dit kan zich vertalen in allerlei lichamelijke en geestelijke aandoeningen.
Als we ziek zijn is de kracht van de geest niet in staat om ziekte te genezen, maar vaak wel om het ziekteproces te vertragen en mensen minder vatbaar te maken voor ziekte.
Door je client te coachen en te begeleiden om zichzelf een gezondere levensstijl aan te meten probeert ze hun ‘bewust’ te maken van hun eigen aandeel in het helingsproces. Uiteindelijk gaat het niet zozeer om een diagnose te stellen, maar mensen juist het vertrouwen terug te geven in zichzelf en het ‘zelfregulerend’ vermogen te stimuleren.
Zowel PNI, als de samenhang tussen zenuwstelsel en hormoonstelsel en het flight en fight systeem komen aan bod.
Esther denkt in mogelijkheden. Niet in beperkingen! Door samen te werken met andere disciplines ervaar je dat voeding en suppletie ook belangrijke pijlers zijn in dit gehele proces.
Over de spreker
Esther Janssen startte in 2005 haar eigen praktijk Ortho-fit, waar ze zich grotendeels bezig houdt met bodyscans, gezondheidstesten, coaching en verdieping. Ze besloot het roer volledig om te gooien, nadat ze op 30 jarige leeftijd ernstig ziek werd en zich hierdoor wilde verdiepen in gezondheid. De afgelopen 16 jaar heeft ze veel ervaring opgedaan als voedingsdeskundige als (laser) acupuncturist, ooracupuncturist, orthomoleculair specialist en natuurgeneeskundige.
Daarnaast heeft ze zich geschoold in de klinische psychologie, hypno, regressie en narratieve therapie, PRI en familiesystemen en werkt ze samen met Nutramin.
Sprinten voor mijn leven
Het thema ‘Op eigen kracht’ is Gregory Sedoc in ieder opzicht op het lijf geschreven. Nieuwsgierig naar zijn inspirerende verhaal? Kom naar de workshop “Sprinten voor mijn leven - blijf innoveren en ontwikkelen.”
Over de spreker
Gregory Sedoc is atleet, hordeloper, presentator, militair, analist en gezondheidscoach.
Katachtig als een jachtluipaard stoof Gregory Sedoc jarenlang over hordes. Wat hij op én naast de baan overwon, past qua ervaringen niet in één rugzak. De hoogste hordes vormden de uitsluiting van een jaar voor wedstrijden, de blessure op de daaropvolgende Spelen van Londen 2012 en de depressie die nadien het zwarte gat vulde. Gregory herpakte zich en vond zijn passie op de baan terug, waarna de cirkel rond was. Het jongetje dat, wanneer hij de bus naar huis miste, vanaf de basisschool aan het Olympiaplein naar huis rende, eindigde zijn imposante loopbaan op het EK 2016 op homeground, in het Olympisch Stadion.
Naast de topsport heeft Gregory zich altijd beziggehouden met het opbouwen van een maatschappelijke carrière. Zo was hij lange tijd onderdeel van de Defensie Topsport Selectie en is hij sinds 2013 werkzaam bij de Politie. De ondernemende topsporter startte bovendien zijn eigen bedrijf. Uiteraard is Gregory ook bekend van tv waar hij te zien was met zijn eigen tv-programma Sportlab Sedoc. Hij dook daarvoor de wereld in van onderzoek naar de technieken en gebruiken van data in de sport. Daarnaast zagen we hem in Expeditie Robinson, presenteerde hij het tv-programma Knappe Koppen en maakte hij voor AVRO/Tros vijf portretten voor het programma ‘Helden van de Invictus Games’, waarvoor hij in april 2022 als toernooidirecteur fungeert.
Glycatie
Glycatie is een ongecontroleerde verbranding van suikers in het lichaam. Normaliter hebben we verschillende enzymen om in de cellen suiker in energie om te zetten. Denk aan een verbrandingsmotor van een auto. Wanneer suikers al buiten de cellen zonder enzymen 'ontmanteld' worden, kunnen er kruisverbindingen ontstaan in eiwitten waardoor er functieverlies optreedt van weefsels. Ook vetten zijn niet veilig voor deze versmeltingen, waardoor glycatie een van de grootste factoren is voor vroegtijdige veroudering. Een voorbeeld is het ontstaan van dementie, ook wel diabetes type 3 genoemd.
Een van de grootste oorzaken van glycatie is een verstoorde bloedsuikerspiegel. Wanneer de cel onvoldoende in staat is om glucose op te zuigen of binnen te trekken begint de ellende. Het is daarom van belang om dit proces zo snel mogelijk te remmen voordat het te laat is.
Wat kunnen we hieraan doen vanuit ons vak en welke mogelijke suppletie staat ons ter beschikking? Casper Beukema geeft praktische tips en suppletie-adviezen om glycatie tegen te gaan.
Over de spreker
Casper Beukema is orthomoleculair kPNI therapeut, docent en productadviseur voor drogisterij De Rode Pilaren. Tevens is hij docent bij onder andere VitEducatief. Hij voert zijn praktijk Food4Medicine in Middelburg en is woonachtig in Zeeland.
De invloed van COVID-19 op de mitochondriale capaciteit van immuuncellen en het ontstaan van (darm)ontstekingen
Om de gastheercellen van de luchtwegen binnen te komen, gebruikt SARS-CoV-2 het enzym angiotensine-converterend enzym 2 (ACE2) als receptor en bindt het zich aan het celoppervlak. Via de ACE2-receptor stuurt het virus zijn genetisch materiaal naar de mitochondriën om de ROS-productie, mitofagie, ijzeropslag, bloedstolling en stimulering van de cytokineproductie te beïnvloeden.
Bij ouder wordende patiënten staan deze functies al onder druk, net als bij patiënten met comorbiditeit. SARS-CoV-2 leidt tot sterk verminderde mitochondriale functies en andere problemen die bijdragen aan ernstige gevolgen, zoals ferritineopslag bij diabetes en verhoogde coagulatie bij hartaandoeningen.
ACE2-receptoren worden echter niet alleen gevonden in de longen. Enterocyten in de dunne darm en de dikke darm brengen namelijk ook ACE2 tot expressie, zodat SARS-CoV-2 ook cellen in het maag-darmkanaal infecteert. Zo leidt SARS-CoV-2 ook in het maag-darmkanaal tot een mitochondriale disfunctie van de immuun- en epitheelcellen, sterk verhoogde ROS-productie, mitofagie en vrijzetting van pro-inflammatoire cytokinen, waardoor darmontstekingen worden uitgelokt.
Met deze kennis kunnen we een therapeutische aanpak instellen, gericht op ontstekingsremming en herstel van de mitochondriale energieproductie.
In deze korte presentatie neemt Wim Knoppert u mee in deze kennis en therapie.
Over de spreker
Wim Knoppert is therapeut en als medisch adviseur werkzaam bij RP Sanitas Humanus.
De innerlijke kosten-batenanalyse van gedragsverandering
Als een therapeut graag de cliënt een leefstijlverandering laat doorvoeren dan hangt de therapietrouwheid helemaal af van deze innerlijke kosten-batenanalyse van de cliënt. De slaagkansen van het behandelplan zoals dieetaanpassingen, lichaamsbeweging en suppletie nemen sterk toe als de therapeut inzicht heeft in deze kosten-batenanalyse en deze dan ook kan beïnvloeden.
In deze workshop geeft Fien Demeulemeester inzicht in de bewuste en onbewuste afwegingen die door een cliënt worden gemaakt en reikt zij tools aan om deze als therapeut te beïnvloeden. Op de manier wordt de therapietrouwheid van de cliënt sterk verbeterd.
Over de spreker
Fien Demeulemeester is werkzaam als R&D specialist bij Natura Foundation. Zij studeerde af als Master in de Sport- en Bewegingswetenschappen aan de Universiteit van Gent in 2008. In 2013 behaalde zij haar diploma in de osteopathie aan de International Academy of Osteopathy (IAO) in Gent. Aansluitend verdiepte ze zich in de orthomoleculaire therapie en de klinische psychoneuro-immunologie. Sinds 2018 is Fien werkzaam in het orthomoleculaire vakgebied waarin ze docent is bij de opleiding tot orthomoleculair therapeut van Natura Foundation en deel uitmaakt van het R&D team van Natura Foundation.
Krachtig SAMEN op zoek naar de oorzaak
Esther Janssen geeft je inspirerende lezing over haar integrale aanpak in de praktijk.
Ons lichaam kan zich vaak niet snel genoeg aanpassen aan alle veranderingen. Dit kan zich vertalen in allerlei lichamelijke en geestelijke aandoeningen.
Als we ziek zijn is de kracht van de geest niet in staat om ziekte te genezen, maar vaak wel om het ziekteproces te vertragen en mensen minder vatbaar te maken voor ziekte.
Door je client te coachen en te begeleiden om zichzelf een gezondere levensstijl aan te meten probeert ze hun ‘bewust’ te maken van hun eigen aandeel in het helingsproces. Uiteindelijk gaat het niet zozeer om een diagnose te stellen, maar mensen juist het vertrouwen terug te geven in zichzelf en het ‘zelfregulerend’ vermogen te stimuleren.
Zowel PNI, als de samenhang tussen zenuwstelsel en hormoonstelsel en het flight en fight systeem komen aan bod.
Esther denkt in mogelijkheden. Niet in beperkingen! Door samen te werken met andere disciplines ervaar je dat voeding en suppletie ook belangrijke pijlers zijn in dit gehele proces.
Over de spreker
Esther Janssen startte in 2005 haar eigen praktijk Ortho-fit, waar ze zich grotendeels bezig houdt met bodyscans, gezondheidstesten, coaching en verdieping. Ze besloot het roer volledig om te gooien, nadat ze op 30 jarige leeftijd ernstig ziek werd en zich hierdoor wilde verdiepen in gezondheid. De afgelopen 16 jaar heeft ze veel ervaring opgedaan als voedingsdeskundige als (laser) acupuncturist, ooracupuncturist, orthomoleculair specialist en natuurgeneeskundige.
Daarnaast heeft ze zich geschoold in de klinische psychologie, hypno, regressie en narratieve therapie, PRI en familiesystemen en werkt ze samen met Nutramin.
Methylatie in epigenetica als oorzaak van welvaartsziekten
Een van de gevolgen van een schortende methylatie is een effect op de genen. De laatste jaren is veel onderzoek gedaan naar het ontsluiten van DNA en het wordt steeds duidelijker dat dit nauwkeurig gereguleerd wordt door intracellulaire stoffen, eiwitten en markeerstofjes, ook wel epigenetica genoemd. Deze bepalende factoren in het wel of niet lezen van het DNA worden mede bepaald door onze leefstijl.
Hoe is DNA georganiseerd? Wat doet methyl in het DNA? Wat zijn mogelijke gevolgen van een te lage methylatiegraad? Wat is het belang van zwavel in dit proces? Wat kunnen we doen om ‘gemethyleerd’ te blijven? Waar halen we dan zwavel vandaan?
In deze workshop wordt hier dieper op ingegaan.
Over de spreker
Vera van Randwijck studeerde Voeding aan de Universiteit van Wageningen. In het proces van het oprichten van een democratische school heeft ze haar PABO gehaald. In 2011 heeft ze haar eigen voedingsadviespraktijk opgericht en is ze orthomoleculaire therapie gaan studeren, gevolgd door darmtherapie. Naast lesgeven bij CellCare Academy heeft ze een eigen praktijk en geeft ze ook les bij Con Amore, OrthoLinea en schrijft ze voor OrthoFyto.
Orthomoleculaire mycotherapie
Medicinale paddenstoelen worden al duizenden jaren toegepast en lenen zich goed in de aanpak naast bijvoorbeeld orthomoleculaire therapie. Yvonne Schreurs neemt je in deze workshop mee in de oorsprong van de mycotherapie en zal haar kennis over de inhoudsstoffen en werkingsmechanismen van paddenstoelen met je delen. Uiteraard staat ze stil bij vooral praktische adviezen en aandachtspunten over hoe je jouw cliënten met paddenstoelen kunt ondersteunen.
Het doel van deze workshop is om je kennis over medicinale paddenstoelen te vergroten en om vertrouwen te krijgen in het adviseren van paddenstoelen als therapeutisch middel in jouw praktijk.
Over de spreker
Yvonne Schreurs is docente aan haar eigen academie waarin ze complementair werkende gezondheidsprofessionals op zakelijk vlak begeleidt. Dit combineert ze met MBK en vakgerichte nascholingen. Haar achtergrond ligt in het onderwijs, het bedrijfsleven en in de natuurgeneeskundige therapie. Deze zaken combineert ze in haar begeleidingstrajecten.
Ook is Yvonne productspecialist bij AOV waarbij ze de mogelijkheden voor het gebruik en advies van voedingssuppletie deelt met therapeuten.
Medicinale paddenstoelen kunnen een belangrijke rol spelen binnen de natuurgeneeskunde weet Yvonne vanuit haar kennis en studie binnen Nederland en Duitsland en vanuit ervaringen uit Amerika. Ze weet als geen ander de link te leggen tussen de orthomoleculaire en de mycotherapie.
Mannelijke hormonen, bron van vitaliteit
Een hormonale disbalans bij mannen is onderbelicht en ligt achter diverse gezondheidsklachten van mannen. Deze klachten kunnen zich manifesteren op het psychische, emotionele en fysieke vlak. De achterliggende oorzaken en werkingsmechanismes zijn gedeeltelijk hetzelfde als bij de vrouwelijke hormonale disbalans. Een verstoorde stress-as en gedisgeruleerde ontgiftingssystemen kunnen het hormonale systeem bij de man behoorlijk verstoren. Tijdens deze workshop gaat Jacqueline in op klachtenpatronen en onderliggende oorzaken van oestrogeendominantie bij mannen, de andropauze, haaruitval en prostaatproblemen. Met toelichting van de relatie met voeding en leefstijl. Als door een integrale aanpak de hormonale balans bij mannen zal worden ondersteund zal er op diverse vlakken meer vitaliteit worden beleefd.
Over de spreker
Drs. Jacqueline Elferink is gespecialiseerd in het behandelen van hormonale klachten en heeft hiermee veel praktijkervaring opgedaan. Naast orthomoleculaire geneeskunde en haptonomie heeft Jacqueline Psychologie en Ontwikkelingsstudies gestudeerd. Sinds 2009 is zij werkzaam in haar eigen praktijk OrthoBalans in Nijmegen en werkt ze samen met huisartsen in het Centrum voor Integratieve Geneeswijzen Hypericon. Jacqueline verzorgt regelmatig geaccrediteerde bijscholingen en cursussen voor diverse opleidingsinstituten op het gebied van hormonen, psyche, darmen en burn-out.
Safe and bioavailable curcumin in arthritis
Obesitas en gewrichtstrauma zijn, naast veroudering, risicofactoren. Zoals wordt benadrukt door onderzoek, is de ziektegeschiedenis holistisch en niet beperkt tot het gewricht. Risicofactoren, zoals het metabool syndroom, resulteren in een verhoogde productie van ontstekingsmediatoren en laaggradige systemische ontsteking. Farmacologische pijnstillers worden vaak toegepast om de pijn te verminderen, maar gaan gepaard met bijwerkingen. Daarom zijn veilige alternatieven noodzakelijk.
Al duizenden jaren lang is aangetoond dat curcumine uit Curcuma longa Linn. veilig en doeltreffend kan zijn bij ontstekingsziekten. In wetenschappelijke studies werden de ontstekingsremmende en pijnverminderende effecten bij artritis gerapporteerd en de onderliggende mechanismen.
Desondanks wordt de therapeutische doeltreffendheid ervan beperkt door de lage orale biologische beschikbaarheid. Na orale opname van curcumine bereiken slechts kleine hoeveelheden de systemische circulatie en de plaats van werking. Uit een recente studie van de spreker blijkt dat een curcumine-γ-cyclodextrinecomplex een 30-voudige grotere biologische beschikbaarheid bereikt. In tegenstelling tot andere middelen ter verbetering van de biologische beschikbaarheid, zoals polysorbaat 80, is het natuurlijke γ-cyclodextrinecomplex doeltreffend en veilig.
Over de spreker
Sandra Flory is doctoraatsstudent aan de afdeling Biofunctionaliteit van voedingsmiddelen, Instituut voor Voedingswetenschappen aan de Universiteit van Hohenheim in Duitsland. Flory werkt als wetenschapper bij Onderzoek & Ontwikkeling bij TISSO Naturprodukte GmbH in Duitsland.
Referenties
Daily et al. (2016) Efficacy of Turmeric Extracts and Curcumin for Alleviating the Symptoms of Joint Arthritis: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Clinical Trials Journal of Medicinal Food 19(8): 717-729
Flory et al. (2021) Increasing Post-Digestive Solubility of Curcumin Is the Most Successful Strategy to Improve its Oral Bioavailability: A Randomized Cross-Over Trial in Healthy Adults and In Vitro Bioaccessibility Experiments Mol Nutr Food Res 65: 2100613
Gezonde gewoonten voor het hele bewegingsapparaat
Toch kan en mag het hier niet bij blijven. Want met een gezonde leefstijl, die gericht is op het bewegingsapparaat, kan zoveel méér bereikt worden!
De gezonde gewoonten die bij deze leefstijl horen, zullen besproken en uitgelegd worden. Voor sterke botten (tegengaan botontkalking) en spieren (opbouw en herstel) zijn ook specifieke adviezen toepasbaar. Onderbouwd vanuit de literatuur, zodat de cliënt weet dat u evidence-based bezig bent.
Over de spreker
Rieneke Vlaanderen-van Laar behaalde haar universitaire bachelor Biomedische Wetenschappen (BSc) aan de Universiteit Utrecht. In het masterprogramma Molecular and Cellular Life Sciences (MSc) specialiseerde zij zich verder in artrose en verdiepte zij zich in nieuwe behandelingen bij deze degeneratieve aandoening, zoals gewrichtsdistractie. Sinds 2012 is zij werkzaam bij Synofit.
Hoe liposomale supplementen het lichaam de eigen kracht terug geven
Het nemen van de juiste liposomale supplementen draag enorm bij aan het opheffen van de allergrootste blokkade van het zelf herstellend vermogen en zet dus het lichaam weer in zijn eigen kracht.
Over de spreker
Marion Schaatsbergen, oprichtster van Stichting Nutrikennis, is inmiddels 36 jaar werkzaam als Natuurgeneeskundig Therapeut. Gedurende haar carrière heeft zij zich gespecialiseerd in het principe van darmreiniging en darmherstel en Bio-Resonantie. Zij schrijft regelmatig artikelen en geeft veel lezingen in binnen- en buitenland.
Vanuit Stichting Nutrikennis traint zij therapeuten in verschillende disciplines. Stichting Nutrikennis publiceert en verspreidt informatie over darmgezondheid, voedingssupplementen en nutriënten met als doel de gezondheid van welzijn van mensen te bevorderen.
Epigenetica voor mitochondriale biogenese, kanker en anti-aging
In deze presentatie worden de epigenetica besproken die de genregulatie beïnvloeden.
De beginselen worden uitgelegd van een gezond celmetabolisme, de biogenese van de mitochondriën, het belang van verschillende nutriënten in de methyleringscyclus en de factoren die ons verouderingsproces kunnen vertragen.
Over de spreker
Luk Staelens heeft masters gedaan in Bewegingswetenschappen en Biologie.
Hij is oprichter en bestuurslid van Soria Bel nv, gespecialiseerd in nutri- en fytotherapie, en heeft jarenlange ervaring in voedingssupplementen.
Mannelijke hormonen
Een hormonale disbalans bij mannen is onderbelicht en ligt achter diverse gezondheidsklachten van mannen. Deze klachten kunnen zich manifesteren op het psychische, emotionele en fysieke vlak. De achterliggende oorzaken en werkingsmechanismes zijn gedeeltelijk hetzelfde als bij de vrouwelijke hormonale disbalans. Een verstoorde stress-as en gedisgeruleerde ontgiftingssystemen kunnen het hormonale systeem bij de man behoorlijk verstoren. Tijdens deze workshop gaat Jacqueline in op klachtenpatronen en onderliggende oorzaken van oestrogeendominantie bij mannen, de andropauze, haaruitval en prostaatproblemen. Met toelichting van de relatie met voeding en leefstijl. Als door een integrale aanpak de hormonale balans bij mannen zal worden ondersteund zal er op diverse vlakken meer vitaliteit worden beleefd.
Over de spreker
Drs. Jacqueline Elferink is gespecialiseerd in het behandelen van hormonale klachten en heeft hiermee veel praktijkervaring opgedaan. Naast orthomoleculaire geneeskunde en haptonomie heeft Jacqueline Psychologie en Ontwikkelingsstudies gestudeerd. Sinds 2009 is zij werkzaam in haar eigen praktijk OrthoBalans in Nijmegen en werkt ze samen met huisartsen in het Centrum voor Integratieve Geneeswijzen Hypericon. Jacqueline verzorgt regelmatig geaccrediteerde bijscholingen en cursussen voor diverse opleidingsinstituten op het gebied van hormonen, psyche, darmen en burn-out.
Het belang van het daadwerkelijk en met regelmaat meten van het vetzuurprofiel met een betrouwbare indextest
Vaak blijkt de werkelijk gemeten index-waarde anders te zijn. Inname van omega-3 staat niet gelijk aan de opname van omega-3 en dit kan leiden tot een verkeerd voedings- en suppletie-advies. De grote verschillen worden o.a. bepaald door genetica, het innamemoment, de kwaliteit en de vorm van het supplement.
In navolging van het Netherlands Heart Journal (Feb 2023) benadrukt Wouter de Jong in deze workshop het belang van het daadwerkelijk en met regelmaat meten van het vetzuurprofiel met een betrouwbare indextest (de HS Omega-3 Indextest).
Op de beursvloer is mogelijkheid tot het gratis doen van de meest uitgebreide omega-3 indextest.
Over de spreker
Wouter de Jong studeerde af aan de Haagse Hogeschool voor Voeding en Diëtetiek. Daarna studeerde hij voeding en (top)sport, orthomoleculaire voedingsleer, klinische Psycho-Neuro-Immunologie (kPNI) en natuurgeneeskunde.
Wouter de Jong heeft zich gespecialiseerd in de effecten van voeding en heeft zich daarbij toegelegd op de spijsvertering, darmproblematiek en alles wat hiermee samenhangt.
Wouter geeft regelmatig les, lezingen en presentaties en is een bevlogen spreker. Hij past zijn grote passie voor voeding, sport en ultieme gezondheid zelf dagelijks toe: walk your talk.
De invloed van de genen op het brein
In deze lezing bespreekt Eveline enkele genen die mede de emotionele gevoeligheid beïnvloeden. Ook worden handvatten aangereikt hoe dit eventueel therapeutisch kan worden beïnvloed.
Gastspreker op de MBOG-workshop - speciaal voor MBOG-leden - is drs. Eveline van der Wel. Zij gaat in op het brein en wat mogelijk genetische oorzaken zijn van depressie, ADHD, stress gevoeligheid, hypersensitiviteit.
Eveline van der Wel is een professional op het gebied van DNA-profielenonderzoek, met ruime ervaring en kennis van zaken. Eveline heeft een bijzondere interesse in het gebruik van DNA-profielen om haar cliënten gepersonaliseerde inzichten en aanbevelingen te geven, zodat zij hun gezondheid en welzijn kunnen optimaliseren. Haar expertise en inzichten zijn een bijzondere aanvulling op deze congresdag, en de MBOG leden kunnen verwachten veel te leren van deze workshop.
Over de spreker
Eveline van der Wel studeerde geneeskunde en bedrijfskunde.
Uit interesse verdiepte zij zich jaren terug al in reiki, voetreflex, hypnotherapie, orthomoleculaire voeding en de daaraan ten grondslag liggende biochemie. Ze studeerde verder in orthomoleculaire geneeskunde en klinische Psycho-Neuro-Immunologie, waardoor ze steeds meer begrip kreeg voor het idee van een Totale Gezondheid. Inmiddels is ze al meer dan 15 jaar trots MBOG-lid.
Fytotherapie en het effect op het brein
Over de spreker
Casper Beukema is orthomoleculair kPNI-therapeut en heeft een eigen praktijk in Middelburg. Naast zijn werk als therapeut doceert Casper freelance aan verschillende opleidingscentra en schrijft hij regelmatig artikelen voor vaktijdschriften. Casper weet als geen ander complexe materie op een heldere manier over te brengen.
Langdurige verstoringen van de bloed-hersenbarrière
Het deel van ons lichaam dat extra goed bewaakt moet worden, zijn onze hersenen. Wat er uiteindelijk je hersenen mag binnenkomen en wat niet, wordt bepaald door een uniek barrièresysteem: de bloed-hersenbarrière.
De bloed-hersenbarrière bestaat uit neuro-vasculaire units. Deze units vormen een nauwe samenwerking tussen de endotheelcellen van de kleine bloedvaten, pericyten rondom de bloedvaten, gliacellen en neuronen. Hun complexe samenwerking kan langdurig verstoord worden door onder meer pathogenen, psychische traumata, letsels en toxines uit zowel de voeding als de omgeving. Deze verstoring kan grote consequenties hebben voor onze gezondheid en kwaliteit van leven.
Om optimaal te kunnen profiteren van gezonde voeding voor het brein en een helder hoofd, is het herstellen van de bloed-hersenenbarrière en het oplossen van neuro-inflammatie noodzakelijk. In deze workshop leer je hoe een bloed-hersenbarrière werkt, hoe deze langdurig verstoord kan raken en hoe je deze met voeding, leefstijl en suppletie kunt herstellen. Je gaat met een praktische behandelrichtlijn naar huis, waarmee je cliënten kunt helpen om weer een helder hoofd te krijgen.
Over de spreker
Fien Demeulemeester is als R&D specialist werkzaam bij Bonusan en is docent bij Natura Foundation, het kennisplatform van Bonusan. Zij studeerde af als Master in de Sport- en Bewegingswetenschappen aan de Universiteit van Gent in 2008. In 2013 behaalde zij haar diploma in de osteopathie aan de International Academy of Osteopathy (IAO) in Gent. Aansluitend verdiepte ze zich in de orthomoleculaire therapie en de klinische psychoneuroimmunologie (kPNI). Sinds 2018 is Fien werkzaam in het orthomoleculaire vakgebied bij Bonusan en Natura Foundation.
Hoe word ik flexibeler in mijn hoofd?
Tegenwoordig is de lichaamsbalans bij veel mensen verstoord. De ‘westerse leefstijl’ is vaak de oorzaak. Ons lichaam registreert chronisch stress-prikkels waardoor de stress-as continu aan staat. Dat zorgt voor chronische ontsteking en verminderde neuroplasticiteit. Daarbij komt dat veel mensen te zwaar zijn, slecht slapen, zich moe voelen en zich slecht kunnen concentreren.
Edwin Bas, biochemisch analist, leefstijlcoach en opleider legt verbanden tussen het oerbrein, chronische stress, neurodegeneratieve ziekten en BDNF (brain-derived neurotrofic factor). Edwin bespreekt biochemische pathways voor de synthese van BDNF, maar bespreekt ook welke praktische voeding- en leefstijlinterventies je direct kunt toepassen voor vaak opmerkelijke resultaten.
Over de spreker
Edwin Bas is biochemisch analist en oprichter van de Allfit Academy. Edwin Bas is een specialist op het gebied van zowel de reguliere als de complementaire kant van de gezondheidszorg. 20 jaar lang werkte hij binnen de farmaceutische zorg. In zijn rol als 'Health Lead' bij marktonderzoek bedrijf Ipsos (voorheen GfK) adviseerde Edwin zorgcliënten binnen onder andere de MedTech-, Zelfzorg-, Farma- en ziekenhuismarkt over operationele en strategische marktonderzoeksvraagstukken.
Tegenwoordig houdt Edwin zich bezig als opleider en coach binnen de leefstijlgeneeskunde.
Zijn know-how uit de farmaceutische industrie en kennis over de zorg en de werking van het menselijk lichaam vertaalt Edwin in een onderbouwde en analytische vitaliteitsopleiding. Deze geaccrediteerde opleiding onderwijst Edwin nu aan therapeuten met als doel dat zij de gezondheid en vitaliteit van hun cliënten kunnen bevorderen op het gebied van voeding, leefstijl en, indien nodig, supplementen.
Voeding voor het ondernemersbrein
Deze lezing is met name interessant voor de gezondheidsprofessional die:
- Start met een praktijk
- Al een tijdje een praktijk heeft, maar het loopt nog niet storm met klanten
- “Gewoon” meer klanten wil
- Een volgende stap wil gaan maken en juist zijn/haar bedrijf/praktijk een nieuwe richting of een flinke boost wil geven
De lezing geeft je handvatten om zaken duidelijk te krijgen die nodig zijn om
- Te focussen op de juiste doelgroep
- Je expertstatus neer te zetten
- Je eigen stijl daarin te nemen
- Communicatiekanalen te gebruiken die daarvoor belangrijk zijn
- Slimmer te kijken naar werkwijze en inkomen
Meer over de spreker
Yvonne Schreurs (1959) komt van oorsprong uit het (muziek) onderwijs. Komende uit een ondernemersgezin waarin ze jaren heeft meegewerkt, kende ze vele kanten van het bedrijfsleven. Yvonne kreeg te maken met gezondheidsklachten van haar en haar oudste zoon, die regulier niet konden worden opgelost maar complementair wel. Hierdoor was Yvonne’s interesse voor de natuurgeneeskunde aangewakkerd. Naast een studie voetreflex en diverse orthomoleculaire opleidingen, heeft ze zowel ervaring opgebouwd met 20 jaar praktijkvoering, als met besturen (15 jaar) in beroepsverenigingen. Daarnaast is Yvonne al jaren actief met diverse commerciële en adviserende activiteiten in de orthomoleculaire sector en geeft ze lessen aan groepen en individuen. In haar eigen CRKBO erkende instituut verzorgt ze erkende scholingen voor therapeuten en begeleidt ze therapeuten als coach in het ondernemer stuk van hun praktijk.
De functies en toepassingen van citicoline bij neurologische gezondheid
De neuroprotectieve en neuroregeneratieve eigenschappen ervan zijn interessant. Het is dus een stof dat bij uitstek geschikt is voor neurologische problematiek enheeft daarnaast nog vele andere mogelijkheden. In deze workshop van Maartje Wijnhoven,zullen het werkingsmechanisme en de therapeutische toepassingen van citicoline uitgebreid aan bod komen.
Over de spreker
Maartje Wijhoven heeft haar eigen praktijk voor Natuurgeneeskunde. Na haar studie Farmacie werkte ze 3 jaar in de apotheek van een ziekenhuis. Vanwege haar interesse in natuurlijke geneeswijzen is Maartje Orthomoleculaire Geneeskunde gaan studeren. Tevens heeft ze de opleiding tot Heilpraktiker in Duitsland afgerond. Ze geeft daarnaast diverse scholingen op het gebied van orthomoleculaire therapie, waaronder voor Deltastar.
NAD en gezonder ouder worden
Vroegtijdige of overmatige afname van beschikbaar NAD wordt niet alleen geassocieerd met vroegtijdige veroudering, neurodegeneratie en cognitieve achteruitgang, maar daarnaast ook met aandoeningen zoals overgewicht, hart- en vaatziekten en diabetes type 2.
Suppletie met een specifieke combinatie van vitamine B3 met D-ribose kan helpen om de NAD-concentratie op te peil te brengen en houden. De eerste studies zijn veelbelovend.
Cindy de Waard geeft toelichting op het belang van het co-enzym NAD+. Zij legt uit wat NAD+ betekent onder andere voor (anti-) veroudering en voor het brein. Ook worden de recente studies met deze combinatie besproken.
Over de spreker
Cindy de Waard is natuurgeneeskundige en farmaceutisch wetenschapper. Ze is auteur en werkt als freelance medisch tekstschrijver en docent voor verschillende organisaties en vakbladen die zich bezighouden met preventieve – en functionele gezondheidszorg. Daarnaast heeft ze een in darmgezondheid gespecialiseerde praktijk.
Endotoxemie en de ernstige gevolgen voor het brein
Bloedplasmaspiegels van endotoxine zijn normaal gesproken laag, maar zijn verhoogd tijdens infecties, darmontsteking, tandvleesaandoeningen en neurodegeneratieve aandoeningen.
De endotoxinespiegels in bloed en hersenen zijn verhoogd bij de ziekte van Alzheimer, die wordt versneld door systemische infecties, waaronder tandvleesaandoeningen. Bij de ziekte van Parkinson neemt de darmpermeabiliteit in een vroeg stadium toe en ook het darmmicrobioom verandert waardoor meer endotoxine-producerende bacteriesoorten de ziekte kunnen beïnvloeden.
Jeroen de Haas bespreekt in zijn lezing de ernstige gevolgen van endotoxemie voor het brein. Daarnaast bespreekt hij een recente casus waarbij gebruik is gemaakt van orthomoleculaire interventies. Het behandelplan wordt toegelicht zodat de therapie direct toepasbaar is in de praktijk.
Over de spreker
Jeroen de Haas heeft, naast een algemene medische scholing, orthomoleculaire geneeskunde gestudeerd. Hij heeft een eigen praktijk voor orthomoleculaire therapie in Haarlem en is oud-voorzitter van de MBOG. Jeroen staat bekend als een bevlogen en enthousiaste spreker en heeft het talent om medisch wetenschappelijke informatie te vertalen naar praktische toepassingen. Zowel in het binnen- als in het buitenland geeft hij lezingen en nascholingen en publiceert hij artikelen in vakbladen. Ook maakt hij in samenwerking met ‘Voedingsgeneeskunde’ podcasts. Zijn specialismen liggen op het vlak van microbioom in relatie tot neurologische aandoeningen, hart- en vaatziekten en mannelijke hormonen
Langdurige verstoringen van de bloed-hersenbarrière
Het deel van ons lichaam dat extra goed bewaakt moet worden, zijn onze hersenen. Wat er uiteindelijk je hersenen mag binnenkomen en wat niet, wordt bepaald door een uniek barrièresysteem: de bloed-hersenbarrière.
De bloed-hersenbarrière bestaat uit neuro-vasculaire units. Deze units vormen een nauwe samenwerking tussen de endotheelcellen van de kleine bloedvaten, pericyten rondom de bloedvaten, gliacellen en neuronen. Hun complexe samenwerking kan langdurig verstoord worden door onder meer pathogenen, psychische traumata, letsels en toxines uit zowel de voeding als de omgeving. Deze verstoring kan grote consequenties hebben voor onze gezondheid en kwaliteit van leven.
Om optimaal te kunnen profiteren van gezonde voeding voor het brein en een helder hoofd, is het herstellen van de bloed-hersenenbarrière en het oplossen van neuro-inflammatie noodzakelijk. In deze workshop leer je hoe een bloed-hersenbarrière werkt, hoe deze langdurig verstoord kan raken en hoe je deze met voeding, leefstijl en suppletie kunt herstellen. Je gaat met een praktische behandelrichtlijn naar huis, waarmee je cliënten kunt helpen om weer een helder hoofd te krijgen.
Over de spreker
Fien Demeulemeester is als R&D specialist werkzaam bij Bonusan en is docent bij Natura Foundation, het kennisplatform van Bonusan. Zij studeerde af als Master in de Sport- en Bewegingswetenschappen aan de Universiteit van Gent in 2008. In 2013 behaalde zij haar diploma in de osteopathie aan de International Academy of Osteopathy (IAO) in Gent. Aansluitend verdiepte ze zich in de orthomoleculaire therapie en de klinische psychoneuroimmunologie (kPNI). Sinds 2018 is Fien werkzaam in het orthomoleculaire vakgebied bij Bonusan en Natura Foundation.
Het brein in topconditie
Hij bespreekt niet alleen het belang van verschillende voedingstoffen voor het brein, maar ook wat de invloed is van onverwerkte emoties op het brein. In zijn praktijk zag hij dat onverwerkte emoties, maar ook onvervulde basisbehoefte en een onveilige hechting een dieperliggende oorzaak vormen van veel chronische aandoeningen. Sommige mensen maken als gevolg hiervan veel sneller cortisol aan, met alle gevolgen van dien. Hier wordt vaak aan voorbij gegaan, terwijl dit juist ook erg belangrijk is.
Over de spreker
Ir. ing. Mohammed Boulahrir is natuurgeneeskundige, studeerde klinische psycho neuro- immunologie en is auteur van het boek Emotionele Gezondheid.
Via zijn opleidingsinstituut, de Poweracademy, verzorgt hij sinds 2011 lezingen en opleidingen. Onderwerpen waar Mohammed vaak over spreekt zijn: hormoonhuishouding, darmklachten, vermoeidheidsklachten, burn-out en auto-immuunaandoeningen. Hij kijkt hierbij naast lichamelijke oorzaken ook naar de onderliggende psycho-emotionele oorzaken.
Het darmmicrobioom en mentale klachten
Gijs zal ingaan op de invloed van het darmmicrobioom op aandoeningen als vermoeidheid, ADHD, depressie en angststoornissen en de moleculaire mechanismen die daarop van invloed zijn, zoals de productie van metabolieten, hormonen, toxines en neurotransmitters. Specifieke voorbeelden die langskomen zijn de omzetting van butyraat naar gamma-aminobutyraat (GABA) en de productie van serotonine versterkt door Lactobacillus reuteri. Ook zal Gijs een paar interessante voorbeelden uit de praktijk beschrijven.
Over de spreker
Dr. Gijs J. Jansen, Chief Scientific Officer bij NL-Lab, is een ervaren microbioloog die zijn sporen heeft verdiend in dertig jaar wetenschappelijk onderzoek en onderwijs. Gedurende zijn carrière heeft Gijs meer dan 40 wetenschappelijke publicaties geschreven en 10 internationale patenten op zijn naam gekregen. Zijn interesse in de gezondheid van de mens, met name het darmmicrobioom, werd al tijdens zijn promotie-onderzoek aan het Universitair Medisch Centrum Groningen gewekt en is daarna uitgegroeid tot een profesionele liefde, die tot de dag van vandaag duurt. Gijs vervult de rol van kennisdrager en vakinhoudelijk inspirator.
Medicinale paddenstoelen bij neuro-inflammatie, zenuwschade, alzheimer, parkinson, depressie en chronische vermoeidheid
Neuro-inflammatie wordt als een belangrijke oorzaak gezien voor diverse aandoeningen van het brein zoals Parkinson, depressie, Alzheimer en MS. Welke stoffen in medicinale paddenstoelen zijn van positieve invloed op herstel en hoe kunnen ze ingezet worden? Een andere bijzondere eigenschap van specifieke medicinale paddenstoelen is dat ze in staat zijn zenuwschade, door ongeval of als gevolg van ziekte of behandeling, te herstellen.
Geja Heinen neemt je mee in de wondere wereld van medicinale paddenstoelen voor het antwoord op deze vraag. In deze workshop leer je de OER-kracht kennen van medicinale paddenstoelen voor het behandelen van neuro-inflammatie en de aandoeningen die daarmee gepaard gaan.
Over de spreker
Geja Heinen is Msc in klinische Psycho Neuro Immunologie (kPNI), Msc in Health, Education and Promotion (HEP), kPNI-therapeut, voedingskundige en ondernemer.
Geja is zowel nationaal als internationaal spreker tijdens congressen en cursussen. Zij is de initiator achter de basiscursus mycotherapie die door Zenchi via Zenchi Academy wordt aangeboden. Tevens is zij actief bestuurslid van kPNI.nl
Vanuit haar vakgebieden is zij primair gericht op een oorzakelijke en OERspronkelijke aanpak in het therapieplan voor haar cliënten, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek.
Passie, gedrevenheid en enthousiasme zijn bij Geja’s presentaties voelbaar en waarneembaar voor haar gehoor. Haar doel is altijd om haar gehoor te inspireren en aan te zetten tot actie.
De relatie voeding en het brein en de rol van pre- en probiotica
Over de spreker
Jolanda Verkleij is sinds 2016 afgestudeerd als orthomoleculair epigenetisch therapeut, Momenteel houdt Jolanda zich bezig met voeding en leefstijl als medicijn in het algemeen en met huidverbetering van binnenuit in het bijzonder.
Liposomale toedieningsvormen als optimalisatie van brein voeding
In deze workshop laten we zien welke mogelijkheden er ter beschikking komen om supplementen steeds beter te laten opnemen. We richten ons speciaal op de op dit moment belangrijkste groep: liposomen. Veel zin en onzin is er daarover op Internet te vinden. In deze workshop laten we jullie kennismaken met de verschillende vormen: droog en of nat, en wat je van een liposomale toedieningsvorm kunt verwachten. We laten jullie de resultaten zien van een heleboel experimenten die we met liposomen gedaan hebben zodat het inzicht stijgt en jullie veel beter kunnen inschatten wat je ermee kunt bereiken.
Over de spreker
Jurrian van de Steeg is onderzoeker bij Midra BV in Apeldoorn. In deze hoedanigheid heeft hij onderzoek gedaan naar optimalisatie van liposomale toedieningsvormen, zowel droog als nat. Jurrian is opgeleid aan het Saxion college in Deventer en bekwaamt zich in analysetechnieken en productietechnieken van onder andere liposomen. Jurrian heeft zijn drive in het ontwikkelen van de volgende fase voedingssupplementen zodat inhoudsstoffen nog beter hun werk kunnen doen in het lichaam. Hoewel dit voor vele voorschrijvers een "ver van hun bed show" is krijgen de supplementen die noodzakelijke extra dimensie die nodig is een product echt te laten werken. De tijd van de eenvoudige tabletten en drankjes ligt achter ons. De toekomst is aan de intelligente toedieningsvormen, is het slogan van Jurrian.
Dopamine
Naast een dosis feitenkennis brengt Dirk begrip en inzicht mee die je direct kunt toepassen in jouw praktijk. Het gaat daarbij vooral om patroonherkenning. Hoe verloopt bijvoorbeeld het domino-effect van verlies van functionele kracht van dopamine naar endocriene gevolgen of zelfs een burn-out. Maar ook neurodegeneratie, neurotoxiciteit en de invloed van verstoringen van het microbioom komen voorbij.
Als laatste spreekt hij over praktische tools om een score te geven aan de functionaliteit van dopamine, waarmee de juiste farmacologische keuze kan worden gemaakt voor een optimaal therapeutisch effect.
Over de spreker
Dirk Zoutewelle heeft ruim twee decennia ervaring in het vertalen van gezondheidswetenschappelijke ontwikkelingen naar het optimaliseren van de biochemie van het menselijk lichaam, om zo beter te kunnen presteren en beter te herstellen.
Hij heeft gestudeerd aan de Health Science department van de Open University in Milton Keynes, UK. Eerder studeerde hij orthomoleculaire geneeskunde, natuurgeneeskunde, PNI en aanverwante studies. Zoutewelle is tevens oprichter en eigenaar van de CellCare Health Group.
Langdurige verstoringen van de bloed-hersenbarrière
Het deel van ons lichaam dat extra goed bewaakt moet worden, zijn onze hersenen. Wat er uiteindelijk je hersenen mag binnenkomen en wat niet, wordt bepaald door een uniek barrièresysteem: de bloed-hersenbarrière.
De bloed-hersenbarrière bestaat uit neuro-vasculaire units. Deze units vormen een nauwe samenwerking tussen de endotheelcellen van de kleine bloedvaten, pericyten rondom de bloedvaten, gliacellen en neuronen. Hun complexe samenwerking kan langdurig verstoord worden door onder meer pathogenen, psychische traumata, letsels en toxines uit zowel de voeding als de omgeving. Deze verstoring kan grote consequenties hebben voor onze gezondheid en kwaliteit van leven.
Om optimaal te kunnen profiteren van gezonde voeding voor het brein en een helder hoofd, is het herstellen van de bloed-hersenenbarrière en het oplossen van neuro-inflammatie noodzakelijk. In deze workshop leer je hoe een bloed-hersenbarrière werkt, hoe deze langdurig verstoord kan raken en hoe je deze met voeding, leefstijl en suppletie kunt herstellen. Je gaat met een praktische behandelrichtlijn naar huis, waarmee je cliënten kunt helpen om weer een helder hoofd te krijgen.
Over de spreker
Fien Demeulemeester is als R&D specialist werkzaam bij Bonusan en is docent bij Natura Foundation, het kennisplatform van Bonusan. Zij studeerde af als Master in de Sport- en Bewegingswetenschappen aan de Universiteit van Gent in 2008. In 2013 behaalde zij haar diploma in de osteopathie aan de International Academy of Osteopathy (IAO) in Gent. Aansluitend verdiepte ze zich in de orthomoleculaire therapie en de klinische psychoneuroimmunologie (kPNI). Sinds 2018 is Fien werkzaam in het orthomoleculaire vakgebied bij Bonusan en Natura Foundation.
Natuurlijke oplossingen om met stress om te gaan
Onder de verschillende oplossingen die beschikbaar zijn om met stress om te gaan, bieden voedingssupplementen een veilige en natuurlijke optie wanneer voeding of specifieke nutriënten onvoldoende blijken te zijn. Adaptogenen zijn kruiden die het vermogen van een individu om met stress om te gaan, verbeteren. Deze kruiden normaliseren in tijden van verhoogde stress het fysiologische proces van het lichaam en helpen het lichaam zich aan te passen aan veranderingen. Chronische stress gaat gepaard met een toestand van oxidatieve stress. Bijgevolg zou het interessant kunnen zijn om antioxidanten toe te voegen als mogelijke strategie om stress en de daarmee samenhangende stoornissen te verbeteren. Tenslotte put chronische stress ook voorraden van bepaalde vitaminen en mineralen van het lichaam uit, wat op zijn beurt het voortduren van stress kan bevorderen. Het is daarom van primordiaal belang om in geval van stress voldoende vitaminen en mineralen in te nemen.
Over de spreker
Lore Martroye is apotheker en gebruikt de ervaring uit de officina dagelijks in haar huidige functie als junior product manager bij Trenker. De Farmaceutische Laboratoria Trenker produceren kwalitatief hoogstaande medicijnen, voedingssupplementen en medische hulpmiddelen voor het ganse gezin en in elk domein.
Terug naar optimale testosteronspiegels
Het hormoon testosteron speelt een betekenisvolle rol, zowel bij mannen als vrouwen. Niet voor niets wordt testosteron tegenwoordig aangemerkt als een belangrijk anti-aging hormoon.
Bij de ouder wordende man en vrouw, en met name bij diegenen met een minder goede levensstijl, is het mogelijk dat het testosteronniveau laag is. Er is een direct verband tussen een laag testosteronniveau en mentale klachten zoals depressie en stemming. Andere factoren zoals de menopauze en stress amplificeren testosterontekorten.
De orthomoleculaire voedingsstoffen die nodig zijn voor een optimale testosteronaanmaak zijn dan een belangrijk aangrijpingspunt en vormen een effectieve aanpak voor het (weer) normaliseren en optimaliseren van verschillende breinfuncties als concentratie, stemming, mentale kracht en energie, libido en seks-drive en simpelweg zin hebben in het leven.
In deze workshop wordt kort ingegaan op de fysiologie van testosteron in het brein en de van testosteron breinafhankelijke processen. Daarna maakt u de kennis met een kuur met de belangrijkste orthomoleculaire stoffen om het testosteron te ondersteunen bij zowel mannen als vrouwen. Deze kuur bestaat onder andere uit de juiste doseringen van Mucuna Pruriens, magnesium, zink, Fenegriek, L-arginine en pantotheenzuur. Zij vormen samen de APK voor het brein.
Pathogenen oorzaak van depressie?
Inflammatoire processen worden in de huidige literatuur vaak genoemd als mogelijke oorzaak van mentaal lijden. In de afgelopen jaren is er ook meer bekend geworden over pathogenen die in meer of minder mate inflammatie induceren. Met moderne technologieën is veel meetbaar geworden, maar de interpretatie van die gegevens is daarmee weer een vak apart. Het is bijvoorbeeld niet verstandig om alleen op basis van een microbioomtest op maat gemaakte probiotica te adviseren. Het is dan mogelijk om een potentiële pathogenenbelasting te missen. Daarnaast blijft een aangepast voedingsadvies nog steeds de basis voor een betere gezondheid van de cliënt.
In de literatuur is de afgelopen jaren steeds meer aandacht voor diverse pathogenen die inflammatie induceren. Welke parasieten en bacteriën zijn nu vooral bekend die potentieel een pathogene werking hebben? Hoe kun je die pathogenen in de ontlasting onderzoeken en welke mentale verschillen kun je opmerken voor en na behandeling? Zouden we straks alleen nog maar pathogenen moeten verwijderen om depressie te behandelen? Blijft de voeding wel de basis? Dit is waar deze workshop over gaat.
Inflammatie en depressie
Dan is het regelmatig de vraag wat de oorzaak is. Wie is de kip en wat het ei? Verstoort de stress de darmflora of is het de darmflora die stress veroorzaakt?
In deze workshop worden enkele genetische factoren besproken met invloed op darmen en stress. Met deze kennis kan meer inzicht worden verkregen in oorzaak of gevolg en kan zo nodig gerichter therapie worden ingezet.
Over de spreker
Eveline van der Wel studeerde geneeskunde en bedrijfskunde. Uit interesse verdiepte zij zich jaren terug al in reiki, voetreflex, hypnotherapie, orthomoleculaire voeding en de daaraan ten grondslag liggende biochemie. Ze studeerde verder in orthomoleculaire geneeskunde en klinische Psycho-Neuro-Immunologie, waardoor ze steeds meer begrip kreeg voor het idee van een Totale Gezondheid. Inmiddels is ze al meer dan 15 jaar trots MBOG-lid.
The gut-brain axis
The main topic will be explaining what the gut-brain axis is, and linking some common symptoms such as chronic fatigue and depression to the pathogenic cycle that is not being broken due to not addressing the gut.
Over de spreker
Aletta Sørensen is a Registered Nutritionist that has finished her education in the UK. She is now undergoing her Master Degree with MU University in London, with a focus on inflammation and auto-immunity. She has had over 8 years of practice, seeing patients from all over the world, but particularly people in Denmark, UK, Iceland and Romania. She is also a mentor and has offered mentoring through several associations, to help fellow practitioners get better results in clinical practice, especially when dealing with complex cases. She has formulated different supplements, she has been published in different publications including a Romanian Journal, and she has created several courses that teach practitioners how to approach different diseases that are prevalent in clinical practice.
Gezonde darm, een gezond brein? Darmgezondheid verbeteren met humus- en fulvinezuur
Hoewel de positieve eigenschappen van humus- en fulvinezuur wetenschappelijk zijn bewezen, zijn deze stoffen nog relatief onbekend. In deze workshop zal Harry de Wild daarom meer vertellen over de natuurlijke kracht van humus- en fulvinezuur en hoe deze stoffen kunnen bijdragen aan een goede darmgezondheid. De workshop zal ingaan op de kwaliteit, productie en werking van humus- en fulvinezuur, ondersteund door zowel wetenschappelijk onderzoek als praktijkervaringen.
Over de spreker
Harry de Wild is een bevlogen ondernemer die vanuit zijn passie voor de natuur de positieve effecten van humus- en fulvinezuur heeft ontdekt. Met zijn ruime praktijkervaring en kennis deelt hij graag informatie over deze stoffen en hoe ze de wereld voor mens, dier en plant een stukje mooier kunnen maken. De workshop is interactief en biedt een unieke kans om meer te leren over deze bijzondere stoffen en hun impact op onze gezondheid. Van harte welkom!
Brain nutrients
Jan zal ingaan op wat mogelijk is om dat wat het brein nodig heeft om optimaal te kunnen functioneren. Hierbij komen vitaminen, mineralen, kruiden, vetzuren, bioactieve stoffen en aminozuren aan de orde. Afsluitend zal een overzichtstabel van mogelijkheden worden aangeboden in de presentatie.
Over de spreker
Jan Blaauw heeft de Academie voor Natuurgeneeskunde in Bloemendaal gevolgd en afgerond in 1990. Hij was van 1994 tot 2005 mede-coördinator en docent van de Integrale Opleiding Orthomoleculaire Geneeskunde van de SOE, waarbij hij de laatste jaren een derde van de lessen voor zijn rekening nam. Vanaf 2006 heeft hij Ortho Linea opgericht en is hoofddocent van de 4-jarige beroepsopleiding orthomoleculair therapeut (SNRO erkend). Daarnaast is hij eigenaar van Praktijk Blaauw, praktijk voor functionele geneeskunde, in Nijmegen.
Jan heeft inmiddels ruim 40 jaar praktijkervaring in de orthomoleculaire- en natuurgeneeskunde en wordt gezien als een autoriteit op het gebied van de orthomoleculaire geneeskunde in samenhang met reguliere medische kennis. Hij schrijft artikelen in vakbladen, is betrokken bij het schrijven van boeken van anderen, schrijft voor consumentenbladen en is betrokken bij opleidingen, lezingen, seminars, symposia en congressen. Daarnaast is hij consultant voor verschillende bedrijven voor marktverkenning, wetgeving en het formuleren van producten.
Liposomale toedieningsvormen als optimalisatie van brein voeding
In deze workshop laten we zien welke mogelijkheden er ter beschikking komen om supplementen steeds beter te laten opnemen. We richten ons speciaal op de op dit moment belangrijkste groep: liposomen. Veel zin en onzin is er daarover op Internet te vinden. In deze workshop laten we jullie kennismaken met de verschillende vormen: droog en of nat, en wat je van een liposomale toedieningsvorm kunt verwachten. We laten jullie de resultaten zien van een heleboel experimenten die we met liposomen gedaan hebben zodat het inzicht stijgt en jullie veel beter kunnen inschatten wat je ermee kunt bereiken.
Over de spreker
Jurrian van de Steeg is onderzoeker bij Midra BV in Apeldoorn. In deze hoedanigheid heeft hij onderzoek gedaan naar optimalisatie van liposomale toedieningsvormen, zowel droog als nat. Jurrian is opgeleid aan het Saxion college in Deventer en bekwaamt zich in analysetechnieken en productietechnieken van onder andere liposomen. Jurrian heeft zijn drive in het ontwikkelen van de volgende fase voedingssupplementen zodat inhoudsstoffen nog beter hun werk kunnen doen in het lichaam. Hoewel dit voor vele voorschrijvers een "ver van hun bed show" is krijgen de supplementen die noodzakelijke extra dimensie die nodig is een product echt te laten werken. De tijd van de eenvoudige tabletten en drankjes ligt achter ons. De toekomst is aan de intelligente toedieningsvormen, is het slogan van Jurrian.
Zin en onzin van supplementen?
In de media nemen deskundigen over dit thema soms krachtige standpunten in. De teneur is: ‘Pas ermee op.’ Is deze waarschuwing op solide wetenschap gebaseerd? Concrete informatie over de inname en status van micronutriënten bij gezonde mensen wordt beoordeeld aan de hand van zogenaamde voedingsnormen en metingen in (meestal) bloed. Op deze voedingsnormen en ‘optimale status’ is zoveel af te dingen dat het deze deskundigen zou sieren als ze een toontje lager zouden zingen. Een verhaal over voedingsnormen, de beoordeling van de 'status' en supplementen met aandacht voor nuance.
(R)evolutie van microbioomonderzoek
Sinds die tijd hebben grote ontwikkelingen plaatsgevonden op het gebied van microbioomonderzoek. De recente ontwikkeling van DNA-sequencingtechnieken tonen groot potentiaal voor het doen van nieuwe ontdekkingen en een betere toepassing van bestaande kennis.
The Dance between our Microbiome and our DNA
Together with other functional biomarkers we can transform the healthcare environment to achieve:
- Prediction and prevention of disease
- More precise diagnoses
- Personalised and targeted interventions and
- A more participatory role for patients.1
This workshop will highlight the importance of this emerging field through use of practical, gut-health examples in clinical care, and how, through adopting this approach we can take a step closer to realising the above.
We will explore the interaction between HLA genes, risk for gluten intolerance and sensitivity, and functional gut biomarkers, antigliadin antibodies and zonulin2–4. Evidence around these associations and impact on health will be highlighted, and practical guidelines to improve outcomes will be presented. Other gene-phenotype-environment interactions that will be presented include, the role of histamine genes and their effect on gut health5, as well as the crosstalk between gut health and detoxification pathways6.
References
- NHS England » Personalised medicine. Accessed February 27, 2024. https://www.england.nhs.uk/healthcare-science/personalisedmedicine/
- Infantino M, Manfredi M, Meacci F, et al. Diagnostic accuracy of anti-gliadin antibodies in Non-Celiac Gluten Sensitivity (NCGS) patients. Clinica Chimica Acta. 2015;451:135-141. doi:10.1016/j.cca.2015.09.017
- Lammi A, Arikoski P, Hakulinen A, et al. Development of gliadin-specific immune responses in children with HLA-associated genetic risk for celiac disease. Scandinavian Journal of Gastroenterology. 2016;51(2):168-177. doi:10.3109/00365521.2015.1067328
- Voisine J, Abadie V. Interplay Between Gluten, HLA, Innate and Adaptive Immunity Orchestrates the Development of Coeliac Disease. Frontiers in Immunology. 2021;12. Accessed February 27, 2024. https://www.frontiersin.org/journals/immunology/articles/10.3389/fimmu.2...
- Shulpekova YO, Nechaev VM, Popova IR, et al. Food Intolerance: The Role of Histamine. Nutrients. 2021;13(9):3207. doi:10.3390/nu13093207
- Strand J. Distinctive Detoxification: The Case for Including the Microbiome in Detox Strategy. Integr Med (Encinitas). 2022;21(4):26-30.
Weet hoe het ervoor staat met jouw vetzuurprofiel
Veel gezondheidsprofessionals denken echter op basis van alleen de lipide-inname een goede inschatting te kunnen maken van de omega-3 en de status van andere vetzuren van hun klant.
Uit onderzoek blijkt dat dit vaak geen correcte aanname is. Inname van omega-3 staat niet gelijk aan opname van omega-3. Onder andere genetica, het innamemoment en de kwaliteit en vorm van het supplement kunnen tot grote verschillen in opname tussen individuen leiden.
In navolging van het Netherlands Heart Journal (Feb 2023) benadrukt Wouter de Jong in deze workshop het belang van het met regelmaat meten van het vetzuurprofiel door middel van een betrouwbare indextest.
Na de workshop kun je op de beursvloer gebruik maken van een beursaanbieding met de Omega-3 Indextest van WHC Labs.
Microbioom en de relatie met welvaartsziekten
De gevolgen van een verstoord microbioom zijn groot en de oplossing en behandeling ervan is per persoon wisselend. De toename van welvaartziekten wordt steeds meer in het verband gebracht met het microbioom. Research laat de noodzaak zien dat hier meer aandacht voor moet komen. Monique bespreekt een aantal voorbeelden.
Het estroboloom
Oestrogenen moeten in het lichaam correct gemetaboliseerd en gemoduleerd worden zodat ze een nauwkeurig uitgebalanceerd effect hebben.
Het microbioom speelt op verbijsterende wijze een grote rol in het metaboliseren van oestrogenen en is van invloed op de niveaus van actieve oestrogenen in het bloed. Een dysbiose in de darm kan dus genadeloos leiden tot hormonale klachten. Het concept van het ‘estroboloom’ krijgt steeds meer aandacht in de wetenschappelijke wereld en geeft een heldere verklaring voor de samenhang tussen het darmmicrobioom en hormonale klachten.
In deze workshop wordt de relatie tussen het darmmircobioom en de oestrogeenhuishouding helder uiteengezet. Daarnaast worden praktische handvatten aangeboden om de balans te herstellen.
Vroegtijdig stress en de invloed op het microbioom
Waarom hebben de eerste levensjaren zo een grote invloed op het microbioom? Wat zijn de overige gevaren die zorgen voor een ongezond microbioom? In het tweede gedeelte van de workshop legt hij uit hoe je jouw darmen in topconditie krijgt. Hoe ziet bijvoorbeeld het voedingspatroon eruit van mensen met het gezondste microbioom op aarde? Wat zijn daarbij belangrijke parameters zodat je ook meer inzicht krijgt in jouw microbioom?
Microbioomonderzoek
Ontlastingsonderzoeken geven in detail weer wat er speelt in het darmmicrobioom en kan vaak een verscheidenheid aan klachten met elkaar verbinden. De basis van veel klachten bevinden zich in de darm. Een verstoord microbioom leidt vaak ook tot andere verstoringen elders in het lichaam, want 80% van je weerstand bevindt zich immers in je darm.
We bespreken hoe het microbioom invloed heeft op andere mechanismen, organen en systemen in het menselijk lichaam en hoe je dat terug kunt vinden in de uitslag van het onderzoek.
We bekijken hoe je snel en praktisch de uitslag van een test kunt interpreteren, en wat voor stappen je kunt ondernemen met betrekking tot het adviseren van voeding, suppletie en leefstijl. Waaraan kun je zien of je cliënt niet goed eet, stress heeft of bepaalde aandoeningen onder de leden?
Na deze workshop heb je helder wat de meerwaarde is van microbioomonderzoek!
Microbioom en de afgifte van hormonen
Bovendien is er een duidelijk verband gelegd tussen het darmmicrobioom en de afgifte van verschillende darmhormonen die belangrijke regulatoren zijn van het perifere metabolisme.
Binnen de mucosale bekleding van de darm synthetiseren en scheiden gespecialiseerde entero-endocriene cellen verschillende hormonen af die een reeks belangrijke fysiologische processen faciliteren. Gezamenlijk vormen deze cellen het grootste endocriene orgaan in het lichaam.
Edwin Bas, leefstijlcoach en opleider, legt verbanden tussen het microbioom en hormonen als GLP1, insuline, PYY (de hongerhormonen betrokken bij energie, eetlust en verzadiging), leefstijl, voeding en metabole ziekten. Ook bespreekt hij het effect van het microbioom op de glucuronide-pathway en het gevolg voor onze steroïden-hormoonhuishouding en het effect op de HPA-, HPT- en HPG-hormoonassen.
Hij bespreekt ook welke praktische voedings- en leefstijlinterventies je direct kunt toepassen voor vaak opmerkelijke resultaten.
Indicatiespecifieke probiotica in de praktijk
Daarmee zijn we er nog niet; net zo belangrijk als klinisch bewezen effectiviteit is de toepassing en ervaring van het gebruik in de praktijk. Er is gebruikersonderzoek gedaan, dat is gepubliceerd in Beneficial Microbes. In het gebruikersonderzoek zijn de ervaringen van patiënten die 7-14 dagen probiotica gebruikt hebben, vastgelegd. De meerwaarde van gebruikersonderzoek voor de praktijk is dat inzicht wordt verkregen in de mate waarin de vaak heel tastbare behoeften van gebruikers, zoals beter slapen, energie en dagelijks welbevinden, worden vervuld door het gebruik van probiotica. Het patiëntenperspectief is een waardevolle aanvulling op klinische onderzoeken naar de effectiviteit van probiotica op klinische uitkomstmaten.
Na deze workshop ben je in staat je cliënten gerichter te adviseren over het inzetten van probiotica, waarmee het microbioom en daarmee de kwaliteit van leven positief beïnvloed kan worden.
OERgewoon balans in het microbioom met medicinale paddenstoelen en SBO’s
Hoe mooi is het dat we bacteriën en schimmels die al van oudsher in onze natuur voorkomen, kunnen gebruiken om de balans weer te herstellen en daarmee gezondheid bevorderen? Immers, bacteriën, virussen en schimmels waren er lang voordat er mensen waren en ze zijn al miljarden jaren in staat elkaar in evenwicht te houden.
Het werken met schimmels in de vorm van medicinale paddenstoelen heet mycotherapie. Op dit moment zijn er circa 15 medicinale paddenstoelen toegestaan door de EFSA om in te zetten voor mycotherapie. Medicinale paddenstoelen reguleren het immuunsysteem waarbij elke paddenstoel zijn eigen focuspunt heeft: remmend als het systeem te hard werkt en stimulerend als het systeem te zacht werkt. Een groot deel van ons immuunsysteem bevindt zich in de darm. Het ligt daarmee voor de hand dat medicinale paddenstoelen ook effect hebben op het microbioom. Zo zijn er medicinale paddenstoelen die anti-bacterieel, anti-parasitair, anti-flogistisch en anti-viraal werken en in staat zijn de tight junctions van het darmslijmvlies te herstellen.
Voor een goede darmgezondheid spelen ook een speciale groep van pre-en probiotica een belangrijke rol: de soil based organisms ofwel SBO. Deze groep van bacteriën is belangrijk voor de gezondheid van planten en bomen én vinden we tegelijkertijd ook terug in de gezonde darm van mensen. SBO’s zijn onder andere in staat de biofilm af te breken in de menselijke darm, kunnen de aanmaak van vitaminen stimuleren en ondersteunen het immuunsysteem. SBO’s worden van nature niet door het maagzuur beïnvloed. Deze waardevolle organismen ondersteunden de mens in de OERtijd al bij een goede darmgezondheid. Helaas krijgen we deze SBO’s van nature niet meer binnen.
In deze presentatie leert Geja je de OER-kracht kennen van zowel medicinale paddenstoelen (mycotherapie) als van OER-oude bacteriën om een microbioom in disbalans te helpen herstellen en gezondheid te bevorderen.
Darmmicrobioomactiviteit. Kwaliteit vs. kwantiteit!
Het gaat namelijk om het effect van de metabole input van de bacteriële samenstelling op de gastheer. Dit kan door onderzoek inzichtelijk worden gemaakt en, het allerbelangrijkste, dan kan een passend individueel advies worden gegeven. Kort samengevat: kijk naar de microbiologische activiteit van de aanwezige bacteriën, niet alleen naar het aantal (kwaliteit vs. kwantiteit). Dit vertelt of en hoe de gezondheid van een persoon positief of negatief wordt beïnvloed.
Tijdens deze workshop worden alle relevante factoren en biomarkers met betrekking tot de darmmicrobioomactiviteit op een rijtje gezet, zodat u juist kunt handelen voor een optimale gezondheidsondersteuning.
Bewezen werking probiotica bij PDS, buikpijn, gasvorming en reizigersdiarree
Vragen die vaak worden gesteld zijn:
Wat is de juiste aanpak en welke stammen van probiotica werken nu echt voor mijn patiënt?
Bestaat er klinische effectiviteit, die wetenschappelijk bewezen is, voor het inzetten van probiotica bij PDS, buikpijn, gasvorming, verstoorde feces consistentie en reizigersdiarree?
In deze workshop zal Jan Blaauw deze vragen beantwoorden en een aantal bacteriesoorten en een niet-koloniserende gistsoort bespreken met hun specifieke bewezen eigenschappen.
De Microbioom Reset Methode
Er zijn echter methoden die tegelijkertijd de stofwisseling én het microbioom switchen naar een gezondere balans. Deze methode, onder andere beschreven in het beroemde wetenschappelijk tijdschrift Nature, is de manier om je microbioom te resetten.
In deze presentatie legt drs. Remco Verkaik uit hoe de methode werkt, wat de te verwachten resultaten kunnen zijn en op welke wetenschappelijke onderzoeken het gebaseerd is.
Het microbioom en de huid
In wetenschappelijke studies is aangetoond dat de gezondheid van de huid verbeterd en ondersteund wordt door het darmmicrobioom te optimaliseren en zo ontstekingen te remmen, immuunactiviteit te verminderen en de mucosale barrières te versterken. De huid van binnenuit ondersteunen lijkt dus een effectieve manier om huidklachten te verminderen. Daarnaast hebben crèmes, lotions en andere huidverzorging verrijkt met pro-, pre- en postbiotica een anti-aging effect op de huid, en stimuleren ze wondheling en het herstel van schade door uv-straling.
In deze workshop worden de verschillende manieren besproken waarop ons microbioom de huid kan beïnvloeden, en hoe wij dat kunnen optimaliseren met behulp van voeding, leefstijl en specifieke stoffen.
Het estroboloom
Oestrogenen moeten in het lichaam correct gemetaboliseerd en gemoduleerd worden zodat ze een nauwkeurig uitgebalanceerd effect hebben.
Het microbioom speelt op verbijsterende wijze een grote rol in het metaboliseren van oestrogenen en is van invloed op de niveaus van actieve oestrogenen in het bloed. Een dysbiose in de darm kan dus genadeloos leiden tot hormonale klachten. Het concept van het ‘estroboloom’ krijgt steeds meer aandacht in de wetenschappelijke wereld en geeft een heldere verklaring voor de samenhang tussen het darmmicrobioom en hormonale klachten.
In deze workshop wordt de relatie tussen het darmmircobioom en de oestrogeenhuishouding helder uiteengezet. Daarnaast worden praktische handvatten aangeboden om de balans te herstellen.
Long covid en samenspel met het microbioom
Jelle Blankestijn werkt mee aan het onderzoek en bespreekt de resultaten in relatie tot het microbioom van patiënten met long covid. Hierbij kijkt hij onder andere naar de samenstelling van het microbioom, relaties met klinische variabelen en subgroeperingen gemaakt puur op basis van het microbioom.
Veranderen pathogenen het microbioom?
In de huidige literatuur is groeiend bewijs dat een parasitaire belasting ontstekingsmechanismen promoot. Inmiddels is ook bekend dat parasitaire belasting het microbioom van de host doet veranderen. Omdat iedere cliënt anders is en omdat het niet altijd direct duidelijk is wat de oorzaak van darmklachten is, zijn er diverse hulpmiddelen voor de behandelaar ontwikkeld. Een gedegen vragenlijst is daar een voorbeeld van.
In deze workshop gaat Annette vooral in op de waarde die een microbioom vervult in de praktijk van de behandelaar bij het behandelen van darmklachten. Ze beantwoordt vragen als, ‘welke ontlastingsonderzoeken doe ik eerst’ en ‘welke waarde heeft een microbioom daarin’.
De onderzoeksgegevens op het gebied van het microbioom zijn bijzonder interessant. Vooral als andere pathogenen (zoals parasieten en gisten/schimmels) zijn uitgesloten kan de bacteriële samenstelling (anaeroob) jou als behandelaar goede extra behandelopties geven.
Laat je verrassen hoe ook jij kunt leren hoe je middels microbioomonderzoek de puntjes op de i kunt zetten bij je cliënten.
Glyfosaat en butyraat
Humuszuur, wat normaal gesproken in de bodem aanwezig hoort te zijn, heeft de krachtige en mooie eigenschap om chemicaliën op te ruimen, niet alleen in de bodem maar ook in de mens.
Voor de plant is de bodem zijn ‘darmstelsel’ en wat humuszuur in de bodem doet, doet het ook in de darm van de mens. Zo heeft humuszuur een grote bindingscapaciteit, wat kan zorgen voor een neutraliserend effect op toxines (82%) geproduceerd door schimmels. Bovendien kan humuszuur zware metalen neutraliseren.
Hoewel de positieve eigenschappen van humus- en fulvinezuur wetenschappelijk zijn bewezen, zijn deze stoffen nog relatief onbekend. In deze workshop zal Harry de Wild daarom vertellen over de natuurlijke kracht van humus- en fulvinezuur en hoe deze stoffen kunnen bijdragen aan het verwijderen van chemicaliën en hoe het butyraatverhogend werkt.
Harry zal ingaan op de kwaliteit en werking van humus- en fulvinezuur, ondersteund door zowel wetenschappelijk onderzoek als praktijkervaringen.
De unieke patiënt
De grote variatie tussen individuen heeft ook invloed op klinisch onderzoek. Zo wordt bij evidence-based medicine (EBM) meestal uitgegaan van RCT’s, terwijl de resultaten daarvan per definitie groepsgemiddelden zijn. Sterker nog, de meerderheid van de echte patiënten zouden uitgesloten worden van veel RCT’s. Ze brengen een frisse kijk op klinisch onderzoek, waarbij ze laten zien hoe EBM en personalized medicine hand in hand kunnen gaan bij gepersonaliseerde microbioomtherapie.
Tot slot laten ze zien dat bij veel gezondheidsproblemen het microbioom een rol speelt en hoe geavanceerde diagnostische tools, zoals fecesanalyses en SIBO-ademtesten, je kunnen helpen om patiënten gericht en effectief te behandelen.
Darmmicrobioom: van statische verzameling naar dynamisch ecosysteem
Het is nuttiger om inzicht te krijgen in de biologische functie van het darmmicrobioom dan enkel de identificatie van individuele bacteriesoorten. Een darmmicrobioom ingedeeld in functionele groepen, leidt tot een beter begrip en voorspelbaarheid van de effecten van therapeutische interventies.
Deze workshop introduceert een revolutionaire 'ecologische visie' op het microbioom, waarin de activiteit van microbiële groepen centraal staat. Deze benadering, ondersteund door moderne wetenschappelijke literatuur, biedt een nieuw perspectief op het belang en de complexiteit van het darmmicrobioom.
Ontdek hoe deze nieuwe visie het begrip van het darmmicrobioom transformeert en bijdraagt aan een beter begrip van onze gezondheid.
Het mondmicrobioom
In deze workshop gaat Jeroen de Haas in op de relatie tussen het mondmicrobioom en systemische ziekten en geeft aanbevelingen voor de optimalisatie van het mondmicrobioom.
De geschiedenis van fermentatie en de relatie met postbiotica
In deze workshop gaat orthomoleculair kPNI-therapeut Casper Beukema in op de geschiedenis van fermentatie en legt hij het verband met postbiotica. Het concept van postbiotica is relatief recent vergeleken met dat van pre- en probiotica. Onderzoek naar postbiotica staat nog in de kinderschoenen. Uit studies blijkt dat postbiotische supplementen in sommige situaties voordelen bieden ten opzichte van probiotica. Casper legt uit hoe dat zit.
(R)evolutie van microbioomonderzoek
Sinds die tijd hebben grote ontwikkelingen plaatsgevonden op het gebied van microbioomonderzoek. De recente ontwikkeling van DNA-sequencingtechnieken tonen groot potentiaal voor het doen van nieuwe ontdekkingen en een betere toepassing van bestaande kennis.
Het hormonale stress-systeem
De acute stressreactie die we vroeger in de natuur nodig hadden om te overleven heeft plaatsgemaakt voor chronische stress. Aan de basis van deze hormonale stressrespons staan onze bijnieren. In het binnenste van de bijnier (het bijniermerg) wordt het hormoon adrenaline geproduceerd terwijl in de buitenste lagen (de bijnierschors) hormonen als cortisol, aldosteron en DHEA aangemaakt worden. Deze bijnierhormonen zijn ontzettend belangrijk om ons gezond te houden en lekker te laten voelen. Door te veel bloedsuikerschommelingen, chronische stress en laaggradige ontstekingen wordt bij veel mensen dit systeem in de huidige tijd overbelast. Dit kan allerlei kwalen en lichamelijke klachten in de hand werken.
In deze vroege workshop zal Ralph Moorman de nadruk leggen op de bijnieren en de bijbehorende hormonen. Symptomen van onbalans in de stresshormonen, labtesten, medische en leefstijloorzaken en de dingen die je kunt doen om de balans te herstellen komen uitgebreid ter sprake. Ook zal hij dieper ingaan op het syndroom met de wellicht onjuiste naam bijnieruitputting en het verschil met medische diagnoses zoals bijnierinsufficiëntie.
Hormonale harmonie
Een disbalans in deze hormonen kan dan ook een enorme impact hebben op zowel ons fysieke als mentale welzijn. In deze workshop belicht Dorte het effect van de drie belangrijkste geslachtshormonen progesteron, oestrogeen en testosteron op de hersenen: wat ze doen met ons humeur, onze daadkracht, ontspanning en de manier waarop ze onze coping beïnvloeden. Kortom: hoe sterken hormonen ons in mentale veerkracht?
Voeding en hormonen
Naast inzicht in de fysiologische processen, biedt deze workshop een oplossingsgerichte benadering met praktische handvatten. Hoe kunnen we met voeding, supplementen en leefstijlinterventies – zoals stressmanagement – bijdragen aan een gezonde hormoonhuishouding? Welke wetenschappelijk onderbouwde strategieën helpen om de stofwisseling te optimaliseren en bijvoorbeeld de expressie van GLP-1 niet medicamenteus te stimuleren?
Door ziektebeelden te benaderen vanuit verstoringen in fysiologische functies en deze gericht te herstellen, creëren we veerkracht en bevorderen we duurzame gezondheid. Geen symptoombestrijding, maar een fundamentele aanpak voor langdurig welzijn.
Mannen in balans
Hij behandelt onderwerpen zoals:
- Wat is de andropauze en welke symptomen kunnen zich voordoen?
- De rol van hormonen en hoe deze in balans te houden.
- Orthomoleculaire interventies: wat houden ze in en hoe kunnen ze bijdragen aan het herstel van gezondheid en welzijn?
- Praktische tips en aanbevelingen voor vakgenoten om hun cliënten te ondersteunen.
Het effect van je darmmicrobioom op neurotransmitters
Tijdens deze workshop ontdek je hoe je met leefstijlinterventies, voeding en gerichte inzet van pre- en probiotica de aanmaak van neurotransmitters kunt stimuleren of remmen. We vertalen wetenschappelijke inzichten naar praktische toepassingen, zodat je na deze workshop concrete handvatten hebt om mensen met motivatieproblemen, (licht) depressieve klachten of angststoornissen beter te ondersteunen via het darmmicrobioom.
Hormoonverstoorders en receptorgevoeligheid
Hormoonverstorende chemicaliën (EDC’s) zitten overal – in cosmetica, voeding, plastic en zelfs ons drinkwater. Zolang deze stoffen de hormoonreceptoren blokkeren, blijven veel traditionele interventies beperkt in hun effect. Dit kan leiden tot vruchtbaarheidsproblemen, schildklierstoornissen en insulineresistentie en beïnvloedt ook het zenuwstelsel, immuunsysteem en de stofwisseling. Zelfs volgende generaties kunnen hier epigenetische gevolgen van ondervinden.
Tijdens deze workshop ontdek je nieuwe wetenschappelijk onderbouwde strategieën om hormonen te beschermen en weer in balans te brengen. Je leert hoe je EDC’s vermindert, je detoxsysteem optimaliseert en je hormoonreceptoren versterkt, zodat je behandelingen écht effect hebben.
Darm-hormoondynamiek
Microbiota spelen een cruciale rol in de algehele en mentale gezondheid door hun complexe interacties met het endocriene systeem. Zo beïnvloeden de biljoenen bacteriën in onze darmen het vrijkomen en de functies van (darm)hormonen geproduceerd door entero-endocriene cellen, maar zijn ze ook in staat zelf een verscheidenheid aan hormonen te produceren. Deze hormonen zijn dan ook belangrijke signaalmoleculen in de twee-richtingscommunicatie via de microbiota-darm-brein-as.
Deze workshop gaat dieper in op de rol van de microbiota als hormonaal ecosysteem. De focus ligt op hoe, en welke, bacteriestammen en -soorten GABA, dopamine, serotonine produceren en cortisol verlagen en wat dit voor effect heeft op de mentale gezondheid. Lianne zoomt zowel in op de werkingsmechanismen als op toepassingen, zodat je op de hoogte bent van de nieuwste wetenschappelijke studies en deze informatie kunt gebruiken om je advies in de praktijk te onderbouwen.
Don't shoot the messenger
Hormonen zijn slechts boodschapperstoffen die het toelaten dat verschillende weefsels met elkaar communiceren. Net zoals bij mensen is een goede communicatie afhankelijk van een duidelijke boodschap die bovendien gehoord en begrepen wordt, maar ook van ‘ruis’ op de achtergrond.
Verschillende organen, systemen en omgevingsfactoren kunnen ervoor zorgen dat de communicatie verstoord geraakt. Zo hebben metabole verstoringen, immunologische disbalansen, leverproblemen, darmproblemen, toxines en psychische stress allemaal een weerslag op de hormoonhuishouding.
Dus, don’t shoot the messenger, maar ga op zoek naar de oorzaak van de problemen zodat je deze duurzaam en op een natuurlijke manier kan herstellen.
Magnesium is essentieel voor een vitaal lijf en gezonde hormoonbalans
- Waarom magnesium tot de drie zogenoemde ‘Life Essentials’ behoort en een hoofdrol vervult in de meeste lichaamsprocessen.
- Dat een chronisch magnesiumtekort wijdverspreid is in de westerse wereld en vaak ernstige, maar grotendeels onbekende, gezondheidsrisico’s met zich meebrengt.
- Welke rol magnesium speelt bij een gezonde hormoonbalans.
Hoe je de opgedane kennis in de praktijk kunt toepassen en effectief kunt overdragen aan je cliënten.
Hormonale balans met medicinale paddenstoelen en soil-based organisms
Tijdens deze workshop gaan we in op de toepassing van reishi, cordyceps, chaga, hericium (lion’s mane) en maitake, evenals de probiotische werking van SBO’s zoals Bacillus Subtilis, Bacillus coagulans en Bacillus clausii in relatie tot de hormonale balans.
We bespreken hoe deze natuurlijke stoffen:
- de stressrespons en bijnierfunctie kunnen ondersteunen,
- de darmgezondheid kunnen optimaliseren en daardoor bij kunnen dragen aan een evenwichtige oestrogeenbalans,
- een stabiele bloedsuikerspiegel en insulinegevoeligheid kunnen bevorderen,
- het immuunsysteem en ontstekingsprocessen kunnen reguleren, met impact op de schildklier,
- neurotransmitters en stemmingsregulatie kunnen beïnvloeden via de darm-hersen-as.
Deze presentatie biedt wetenschappelijke onderbouwing, klinische inzichten en praktische toepassingen van medicinale paddenstoelen en SBO’s binnen de complementaire zorg. Er is aandacht voor casuïstiek, effectieve behandelstrategieën en integratie in bestaande therapieën.
Ben je benieuw hoe je deze natuurlijke interventies kunt inzetten binnen jouw praktijk? Dan ben je van harte welkom om deze workshop bij te wonen.
GLP1-injecties vs. het endocannabinoïde systeem
In deze workshop legt Monique uit hoe de regulatie van het endocannabinoïde systeem (ECS) een sleutelrol kan spelen bij het behouden van de voordelen van GLP1-injecties, zonder de nadelen. Op een heldere en praktische manier belicht ze de wisselwerking tussen het ECS en onze sirtuïne-genen, en hoe gezondheidsprofessionals hiermee een effectieve strategie kunnen bieden aan mensen die GLP1-injecties overwegen of ermee willen stoppen zonder gewichtstoename te vrezen.
Top nutriënten voor testosteron en prostaatgezondheid
In deze praktische workshop krijg je direct toepasbare adviezen en leer je hoe je mannelijke cliënten beter kunt begeleiden. Je ontdekt hoe je mannen inzicht geeft in hun hormonen en welke voedingsstoffen bijdragen aan hun vitaliteit. Onmisbaar voor iedere therapeut.
Oestrogeendominantie
Oorzaken van oestrogeendominantie zijn divers: van een verlaagde methylatiecapaciteit (gepaard met verhoogd homocysteïne) tot insulineresistentie bij metabool syndroom. Natuurlijke interventies, zoals sulforafaan uit broccoli (stimuleert CYP1A-enzymen), lignanen uit lijnzaad (verhogen SHBG) en glutathion (detox van carcinogene metabolieten), bieden uitkomst. Supplementen zoals methylatiedonoren en DIM en lignanen ondersteunen een gezond metabolisme. Daarnaast benadrukt de casuïstiek het belang van combinatietherapieën, zoals Dienogest + DIM bij endometriose.
Stressmanagement en adaptogenen zijn essentieel om de HPA-as te stabiliseren, terwijl voeding en probiotica (bv. equol-producerende stammen) hormonale klachten verminderen. Een holistische aanpak, gericht op leverdetox, methylatieondersteuning en balans tussen oestrogeen en progesteron, vormt de sleutel tot herstel.
Hormonale harmonie
Een disbalans in deze hormonen kan dan ook een enorme impact hebben op zowel ons fysieke als mentale welzijn. In deze workshop belicht Dorte het effect van de drie belangrijkste geslachtshormonen progesteron, oestrogeen en testosteron op de hersenen: wat ze doen met ons humeur, onze daadkracht, ontspanning en de manier waarop ze onze coping beïnvloeden. Kortom: hoe sterken hormonen ons in mentale veerkracht?
Maagzuur
Voldoende maagzuur is echter een belangrijke randvoorwaarde voor een gezonde hormoonbalans, omdat het de opname van essentiële voedingsstoffen, de gezondheid van de darmflora en de regulatie van stresshormonen ondersteunt. Problemen met maagzuur kunnen leiden tot tekorten en verstoringen in de hormonale huishouding, wat een breed scala aan gezondheidsklachten kan veroorzaken, denk bijvoorbeeld aan:
- Slechte opname van voedingsstoffen
- Verhoogde ontsteking door darmdysbiose
- Verhoogde stress op het lichaam en hormonale disbalans
- Verstoring van de schildklierfunctie
- Problemen met de bloedsuikerspiegelregulatie
Voldoende maagzuur is essentieel voor een gezonde spijsvertering en heeft dus ook een belangrijke invloed op de hormoonbalans. In deze lezing legt Wim Knoppert de mogelijke oorzaken en gevolgen verder uit.
Endometriose
Jarenlang hebben wetenschappers allerhande onderzoeken gedaan, hypotheses geformuleerd en interventies uitgeprobeerd. Het lijkt zoeken naar een naald in een hooiberg. Maar als je vanuit een helicopterview alle informatie samenlegt, kom je tot een verrassend verhaal dat wel degelijk aanknopingspunten heeft om het ziektebeeld stilaan te gaan begrijpen en behandelen.
In deze workshop licht Fien toe wat de wetenschap tot op vandaag heeft ontdekt over endometriose en legt ze alle puzzelstukjes samen om zo haar eigen hypothese en mogelijke behandelplan voor te stellen.
Therapeutische koolhydraatbeperking voor vruchtbare veerkracht
Voedingswetenschapper en expert therapeutische koolhydraatbeperking Yneke Kootstra legt begrijpelijk de fysiologie van metabole disfunctie uit. Zodat je het zelf ook uit kunt leggen aan je patiënten/cliënten om ze te motiveren om met eigen leefstijl aan de slag te gaan. Daarnaast bespreekt ze de interventie en effect van therapeutische koolhydraatbeperking bij met name PCOS.
Gezondheid start in de mond, chronobiologie in je glimlach
Naast gedrag en ritme kijken we naar de rol van veelgebruikte mondverzorgingsproducten en ingrediënten die in verband worden gebracht met hormonale processen.
We koppelen deze inzichten aan praktische tools voor professionals: hoe je via micro-habits en ritme-afgestemde zelfzorg kunt bijdragen aan hormonale veerkracht. Je ontdekt waarom de mond een krachtig startpunt kan zijn voor herstel – en hoe je cliënten begeleidt in gewoonten die van binnenuit het verschil maken.
Schildklierwerking
Dat stress een hormonale disbalans indiceert is alom bekend. Kortdurende stress vormt doorgaans geen probleem voor het lichaam. Een langere tijd van mentale druk is voor veel lichamen prima op te vangen. Het probleem ontstaat als er langdurig interne en/of externe stress factoren aanwezig zijn (en blijven) die niet worden onderzocht en daardoor ook niet aangepakt kunnen worden.
Verschil interne en externe stress
Vaak worden de twee soorten ‘stress’ op een hoop gegooid. Voor een cliënt wordt het dan ook minder overzichtelijk waar nu precies aan wordt gewerkt en welke acties nodig zijn. Door werkelijk in het lichaam de diverse mogelijke stressoren te onderzoeken en gericht aan te pakken, kan een cliënt de externe stressoren beter aan.
Praktijk en literatuur
Zowel vanuit de praktijkervarin als de literatuur blijkt dat bepaalde pathogenen in verband staan met schildklierproblemen. Zowel hypo-als een hyperthyreoïdie kan het gevolg zijn van pathogenenbelastingen. Enkele voorbeelden zijn Klebsiella, Clostridium difficiele, Helicobacter pylori, Citrobacter spp en de Blastocystis hominis spp.
Laat je verrassen hoe we jou als gezondheidsprofessional kunnen ondersteunen met praktische tips en hoe je van tevoren een inschatting kunt maken over mogelijke pathogenenbelastingen bij je cliënt.
Short chain fatty acids
Dit is opmerkelijk, aangezien SCFA’s via het darmmicrobioom een rol spelen bij veelvoorkomende klachten zoals PCOS, overgangsproblematiek, obesitas, stress en depressie. Optimalisatie van het microbioom en gerichte voedingsinterventies kunnen bijdragen aan een verbeterde hormonale regulatie. Dit onderstreept het belang van verdere integratie van deze kennis in de praktijk om de effectiviteit van behandelingen te vergroten.
In deze workshop legt drs. Remco Verkaik, medisch bioloog en topsportbegeleider, uit hoe deze ontdekking gedaan werd EN hoe je de wetenschappelijke kennis kunt omzetten in praktische interventies om testosteron, stresshormonen, schildklier en neurotransmitters te optimaliseren.
Hoe ons brein de hormoonbalans bepaalt
In deze workshop gaan we dieper in op het Selfish Brain-principe. Dit principe beschrijft de dominante rol van het brein in de verdeling van energie binnen het lichaam. Het brein heeft een prioritair recht op glucose om zijn functioneren te waarborgen, vaak ten koste van andere organen en fysiologische systemen. Dit is een hele waardevolle overlevingsstrategie, want in situaties van energietekort verkrijgt het brein voorrang, wat kan bijdragen aan metabole en immunologische verstoringen.
Dit complexe samenspel wordt gecontroleerd door feedbackmechanismen en hormonen. Hormonen zorgen onder andere voor de regulering van de energiebalans. Cortisol, een stresshormoon, verhoogt de beschikbaarheid van glucose om de energievoorziening van het brein te ondersteunen, terwijl insuline de opname van glucose in cellen faciliteert. Leptine, afkomstig uit vetweefsel, reguleert het hongergevoel en het energieverbruik, terwijl ghreline juist de eetlust stimuleert. Daarnaast beïnvloedt het immuunsysteem via ontstekingsreacties de insulinegevoeligheid, wat verdere verstoringen in de energietoewijzing kan veroorzaken. Ontdek in deze workshop welke effectieve tools je kunt gebruiken om het Selfish Brain tot rust te brengen en zo een betere energieverdeling te creëren.
Laboratoriumonderzoek voor hormonen
Tijdens deze workshop bespreekt Petra Vlieger welke hormonen en neurotransmitters je kunt meten en hoe je dit kunt interpreteren.
Wat is de invloed op de bijvoorbeeld de werking van darmen, stress, depressie of het metabolisme? En hoe kun je deze onderzoeken in je praktijk inzetten?
Aan de hand van voorbeeld testuitslagen van verschillende soorten onderzoeken (bloed, ontlasting, urine en speeksel) nemen we een duik in de wereld van onze hormonen als dopamine, serotonine, GABA, maar ook progesteron, testosteron en bijvoorbeeld cortisol.
Na deze workshop weet je welke testen je kunt inzetten om meer te weten te komen over je hormonen en neurotransmitters!
Verbinding tussen microbioom en hormonen
In deze workshop duiken we in de wetenschap achter de darm-hormoonconnectie en bespreken we de mogelijkheden in gepersonaliseerde microbioomtherapie voor een gezonde hormonale balans.
Cruciale connectie tussen neurotransmitters, hormonen en omega-3
Een cruciale, maar vaak onderbelichte factor in dit proces is de rol van omega-3-vetzuren, zoals EPA en DHA. Omega-3-vetzuren beïnvloeden niet alleen de flexibiliteit van celmembranen en de mitochondriale energieproductie, maar vormen ook een essentiële schakel tussen neurotransmitters en hormonen. Ze reguleren de gevoeligheid van neurotransmitterreceptoren en optimaliseren de signaaloverdracht in zowel het zenuwstelsel als het hormonale systeem.
Een tekort aan omega-3-vetzuren, veelvoorkomend in de westerse voeding, kan leiden tot verlaagde serotonine- en dopamineproductie, verhoogde ontstekingswaarden en een verstoorde stressrespons. Dit heeft directe gevolgen voor stressgerelateerde klachten, zoals burn-out en depressie, maar ook voor hormonale aandoeningen zoals insulineresistentie, PMS, PCOS en schildklierproblematiek.
Tijdens deze workshop laat orthomoleculair en Brain Q-therapeut Sharon de Graav zien hoe neurotransmitters de hormonale regulatie beïnvloeden en waarom omega-3-vetzuren hierin een onmisbare schakel zijn. Je leert hoe een optimale omega-3-balans de werking van neurotransmitters en hormonen ondersteunt en zo bijdraagt aan stressregulatie, hormonale veerkracht en energiemanagement. Je krijgt praktische handvatten om met voeding en suppletie de hormonale balans van jouw cliënten te optimaliseren. Sharon neemt je mee vanuit haar ervaring middels EMDR-sessies, leefstijlveranderingen, voeding en suppletie waarmee ze mensen begeleidt die vastlopen in het leven op emotioneel en fysiek vlak.
De GLP-1 Voedingsverzadigingspyramide
Tegelijkertijd laat onderzoek, onder meer gepubliceerd in The Lancet, zien dat ultra-processed foods leiden tot een significant hogere energie-inname door hun lage verzadigingswaarde. Daartegenover staan specifieke voedingsmiddelen, maaltijdsamenstellingen en voedingssupplementen die de endogene GLP-1-afgifte stimuleren en zo bijdragen aan verhoogde verzadiging en betere regie over de voedingsinname.
Wat betekent dit voor leefstijlinterventies? In deze workshop introduceert Remco Verkaik de GLP-1 Voedingsverzadigingspiramide: een praktisch model dat voedingskeuzes structureert op basis van hun effect op verzadiging en hormonale respons. Hij geeft concrete handvatten om dit concept toe te passen als potentiële sleutel tot duurzaam gewichtsverlies.
GLP1 bij obesitas
Kortom, GLP1 en andere incretine-routes verdienen een genuanceerde blik. Wat gebeurt er écht als we de darm-hersen-as kunstmatig herprogrammeren? En welke lessen kunnen we hieruit trekken voor natuurlijke optimalisatie van hun metabolisme?
IBS: kunnen parasieten een onderliggende oorzaak zijn?
Dankzij verbeterde analysetechnieken en de beschikbaarheid van gevalideerde testmethoden is het tegenwoordig beter mogelijk om mogelijke oorzaken van chronische darmklachten te onderzoeken. Daarbij worden bepaalde parasieten nog regelmatig over het hoofd gezien.
In deze workshop wordt ingegaan op drie protozoa die mogelijk een rol kunnen spelen bij langdurige darmklachten: Dientamoeba fragilis, Blastocystis hominis en Giardia lamblia. Waar parasieten vaak worden geassocieerd met acute infecties, kunnen juist deze organismen ook betrokken zijn bij meer chronische klachten.
Aan bod komen onder andere:
- recente inzichten in de pathogeniciteit van Dientamoeba fragilis
- het belang van subtypering van Blastocystis hominis
- mogelijke effecten van Giardia lamblia op darmfunctie en darmgezondheid
Daarnaast wordt besproken hoe ontlastingsonderzoek, waaronder qPCR-analyse en ontstekingsmarkers, kan bijdragen aan een betere inschatting van mogelijke triggers van darmklachten.
De workshop biedt gezondheidsprofessionals praktische handvatten om mogelijke pathogenenbelasting bij cliënten te herkennen en te beoordelen, en om deze kennis te integreren in een bredere benadering van darmgezondheid.
Zorginnovatie voor therapietrouw en tijdswinst
Deze technologie helpt je in je consulten en brengt jouw expertise rechtstreeks van de spreekkamer naar de woonkamer en het bord van de cliënt. Dit levert jou als behandelaar ongekende tijdwinst op en biedt de cliënt een snellere, minder tijdrovende route naar herstel. Door constante begeleiding op maat verklein je de kans op terugval en vergroot je de maatschappelijke meerwaarde van je behandeling. De AI herkent bovendien patronen in de dagelijkse leefomgeving die voorheen onzichtbaar bleven. Je leert hoe je met deze innovatie de brug slaat tussen je behandelplan en de dagelijkse praktijk, zonder zelf extra uren te maken.
Ben jij klaar voor de volgende stap in zorginnovatie?
The GLP-1 Era: Gut genetics & microbiome in metabolic signalling
Participants will explore how functional stool testing and host-genetic analysis reveal the drivers of metabolic dysregulation, enabling personalized interventions that restore physiological balance, optimize satiety, and enhance metabolic resilience.
Metabole balans
Metabole balans is het resultaat van een samenhangend regulatienetwerk waarin leverfunctie, mitochondriële energieproductie, stressadaptatie, slaap en het microbioom elkaar continu beïnvloeden. Wanneer dit netwerk zijn flexibiliteit verliest, ontstaat metabole rigiditeit, zichtbaar in uiteenlopende klachten die niet altijd verbeteren door uitsluitend op glucoseregulatie te interveniëren.
In deze workshop wordt metabole gezondheid geplaatst in een evolutionair en fysiologisch kader. Geja bespreekt hoe herstel van regulatie en veerkracht centraal staat bij metabole balans, en welke rol adaptieve ondersteuning, waaronder medicinale paddenstoelen en botanische extracten, hierin kan spelen.
Deelnemers krijgen handvatten om metabole ontregeling systemisch te herkennen en interventies strategisch in te zetten in de dagelijkse praktijk.
Geja is tevens auteur van het naslagwerk Oerzinnig Medicinale Paddenstoelen
Metabole gezondheid in de praktijk; een rol voor probiotica?
Oorzaken en onderliggende mechanismen
De belangrijkste oorzaak is een ongezonde leefstijl: te veel alcohol, ongezonde voeding, te weinig beweging, stress en slecht slapen. Deze factoren beïnvloeden niet alleen de stofwisseling, maar ook de samenstelling van het darmmicrobioom en de doorlaatbaarheid van de darmbarrière. Dit draagt bij aan twee kernmechanismen: insulineresistentie en laaggradige ontstekingen. Insulineresistentie ontstaat wanneer lichaamscellen minder goed reageren op insuline, wat kan leiden tot diabetes type 2. Laaggradige ontstekingen zijn sluimerende ontstekingen die het immuunsysteem langdurig activeren.
Rol van het darmmicrobioom en preventie
Het verbeteren van het darmmicrobioom kan metabole leefstijlaandoeningen positief beïnvloeden. Probiotica kunnen de samenstelling en diversiteit van het microbioom verbeteren, de darmbarrière versterken en ontstekingen verminderen. Deze workshop gaat over het ontstaan en de preventie van metabole aandoeningen, de rol van het microbioom en de onderliggende mechanismen, met speciale aandacht voor diabetes type 2 en de laatste wetenschappelijke inzichten.
Preventie 2.0 bij diabetes type 2
Preventie 2.0 betekent: gepersonaliseerde leefstijl op basis van het individuele metabole profiel. Aan de hand van praktijkvoorbeelden bespreekt Jeroen hoe verschillen in insulineresistentie, lichaamssamenstelling, slaap, stress en omgevingsfactoren (zoals ultrabewerkt voedsel en verstorende stoffen) de drempel naar medicatiegebruik verlagen. Daarbij komen concrete aanknopingspunten aan bod om op consultniveau andere keuzes te maken: van ‘standaardadvies’ naar maatwerk.
Een tweede pijler is duurzame gedragsverandering. Niet meer kennis, maar beter aansluiten bij motivatie, omgeving en haalbare stappen maakt het verschil. De deelnemers krijgen direct toepasbare tools: hoe je in korte tijd een leefstijl- en metabole quickscan doet, welke één of twee interventies dan het meeste rendement geven, en hoe je met eenvoudige monitoring (zoals middelomtrek, energie, CGM-trends) de medicatiebehoefte kunt uitstellen of verminderen.
Van obesogeen tot insulineresistentie
In toenemende mate is er aandacht voor obesogenen: milieuchemicaliën die het metabolisme kunnen ontregelen. Veel van deze stoffen behoren tot de Endocrine Disrupting Chemicals (EDC’s), die de hormonale regulatie van eetlust, vetopslag en schildklierfunctie kunnen verstoren. Daarnaast is er groeiend inzicht in de rol van de galwegen en galzuursignalering, die via metabole receptoren (zoals FXR en TGR5) invloed uitoefenen op insulinegevoeligheid en glucoseregulatie. Verstoringen binnen dit systeem kunnen bijdragen aan insulineresistentie en daarmee aan de ontwikkeling en instandhouding van obesitas.
Mentale veerkracht, leren & gedrag: de rol van de gut-brain axis bij kinderen en (jong)volwassenen
Tijdens deze workshop neemt dr. ir. Louis Declerck je mee in dit boeiende onderzoeksveld. Hij licht onder meer toe hoe de darmontwikkeling bepalend kan zijn voor mentale veerkracht, met een link naar ADHD en depressie, en hoe het microbioom hier ook op volwassen leeftijd een sleutelrol in kan spelen. Deze workshop nodigt je uit om nieuwsgierig te worden naar de dialoog tussen darm en brein en neemt je mee op zoek naar gepaste behandelmethoden.
Van obesogeen tot insulineresistentie: nieuwe inzichten in metabole ontregeling
Daarnaast is er groeiend inzicht in de rol van de galwegen en galzuursignalering, die via metabole receptoren (zoals FXR en TGR5) invloed uitoefenen op insulinegevoeligheid en glucoseregulatie. Verstoringen binnen dit systeem kunnen bijdragen aan insulineresistentie en daarmee aan de ontwikkeling en instandhouding van obesitas.
Je bent niet te dik, je hebt gewoon te weinig spieren
Vet- en spierweefsel werken nauw samen om het lichaam in energetische balans te houden. Op die manier wordt een voortdurende flow van brandstof voor alle organen en systemen gewaarborgd. Maar wat gebeurt er als je vet wil afbreken zonder dat je spieren gaat opbouwen in de plaats? Je leert begrijpen waarom een tekort aan spiermassa kan bijdragen aan metabole stoornissen en chronische klachten.
De workshop biedt een onderbouwde integrale kijk op gezondheid, met praktische inzichten rond krachttraining en voeding in het behouden of herstellen van de metabole gezondheid.
Nieuwe kijk op mineraalabsorptie
Mineralen fungeren als essentiële cofactoren in honderden enzymatische processen, waaronder mitochondriale energieproductie, aanmaak van neurotransmitters en hormonale balans. Wanneer opname suboptimaal is, ontstaat een metabool paradox: voldoende aanbod, maar onvoldoende intracellulaire beschikbaarheid. Dit kan zich uiten in vermoeidheid, stressintolerantie, verminderde herstelcapaciteit en tal van andere klachten.
In deze workshop verkennen we het concept van een andere manier van mineraalopname en de implicaties daarvan voor de metabole balans. Wat betekent het wanneer mineraalbeschikbaarheid niet meer afhankelijk is van maagzuur, pancreasenzymen of een optimaal functionerend microbioom? En hoe kan dit concept onze strategie rondom suppletie en metabool herstel fundamenteel veranderen?
Obesitas als regulatiestoornis
Chronische stress, trauma, ultrabewerkte voeding en slaaptekort kunnen leiden tot overstimulatie van de CB1-receptor. Dit zet het lichaam in een - opslag-modus’ en draagt bij aan insulineresistentie, leptineresistentie en verminderde vetverbranding.
De workshop biedt een verdiepend kader voor zorgprofessionals die obesitas willen begrijpen als regulatiestoornis, en geeft inzicht in aanvullende interventies naast leefstijl en GLP-1 therapie. Na deze workshop krijgt men inzicht in de neurobiologische koppeling tussen brein en metabolisme.
Magnesium: essentieel voor een gezond lijf met een gezond metabolisme
- Hoe magnesium behoort tot de drie zogenoemde ‘Life Essentials’ en een hoofdrol vervult bij veel lichaamsprocessen.
- Dat de westerse wereldbevolking kampt met een chronisch magnesiumtekort en dat de gevolgen hiervan gezondheidsbedreigend kunnen zijn en tot nu toe vaak onbekend.
- De betekenis van magnesium voor een gezond metabolisme.
- Hoe de opgedane kennis kan worden toegepast in de praktijk en op de cliënten kan worden overgedragen.
GLP-1, butyraat en insulineresistentie: metabool in balans vanuit de darm
Zo beïnvloedt het microbiële metaboliet butyraat onder andere de GLP-1-secretie, darmbarrièrefunctie en insulinegevoeligheid. Daarmee raakt het microbioom direct aan dezelfde metabole assen waarop GLP-1 medicatie aangrijpt. Tegelijkertijd is bekend dat GLP-1-agonisten vaak gepaard gaan met buikklachten zoals obstipatie. Dit zou kunnen betekenen dat deze nieuwe klasse medicijnen de darmfunctie en microbiële balans nog verder zou kunnen verstoren. In deze workshop laten Karin Pijper en Dennis Zeilstra zien hoe je met microbioombehandeling de insulinegevoeligheid en natuurlijke metabole regulatie kunt verbeteren.
De stille ontsteking begint in de darm
Mechanisme en impact
LPS activeert het darm-geassocieerde lymfoïde weefsel (GALT), waarin het grootste deel van ons immuunsysteem zich bevindt. Bij chronische blootstelling raakt de immunologische balans verstoord en verspreiden ontstekingssignalen zich door het lichaam. Dit mechanisme verbindt darmgezondheid direct met aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en neurodegeneratieve ziekten. De darm fungeert daarmee niet als geïsoleerd orgaan, maar als regisseur van systemische gezondheid.
Aangrijpingspunt en perspectief
De samenstelling en activiteit van het microbioom wordt sterk gestuurd door voeding. Een hoge inname van (ultra)bewerkte producten en eiwitten kan LPS-productie versterken, terwijl vezelrijke en gefermenteerde voeding juist gunstige bacteriën ondersteunt. Hierdoor ontstaat een praktisch en krachtig aangrijpingspunt voor preventie en leefstijlinterventie.
Chronische ontsteking begint vaak in de darm, maar juist daar ligt ook de sleutel om haar te doorbreken
Het microbioom als metabole kracht
We bespreken hoe bacteriestammen een effect hebben op het circadiaans ritme en daarmee de slaap: van groot belang voor een gezond metabolisme. Andere bacteriestammen ondersteunen juist bij verschillende aspecten van Metabool-geassocieerde Leververvetting (MASLD). Het microbioom heeft namelijk ook impact op insulinegevoeligheid.
Bovendien zoomt Lianne in op welke metabolieten de darmbacteriën zelf produceren, zoals superoxide dismutase (SOD), glutathion en korteketenvetzuren. Deze postbiotica hebben namelijk, als aanvulling op probiotica, een potentieel om via verschillende mechanismen het metabolisme te ondersteunen. En welke rol kunnen parabiotica spelen, ondanks dat zij zelf metabool inactief zijn?
Het microbioom als metabole kracht
We bespreken hoe bacteriestammen een effect hebben op het circadiaans ritme en daarmee de slaap: van groot belang voor een gezond metabolisme. Andere bacteriestammen ondersteunen juist bij verschillende aspecten van Metabool-geassocieerde Leververvetting (MASLD). Het microbioom heeft namelijk ook impact op insulinegevoeligheid.
Bovendien zoomt Lianne in op welke metabolieten de darmbacteriën zelf produceren, zoals superoxide dismutase (SOD), glutathion en korteketenvetzuren. Deze postbiotica hebben namelijk, als aanvulling op probiotica, een potentieel om via verschillende mechanismen het metabolisme te ondersteunen. En welke rol kunnen parabiotica spelen, ondanks dat zij zelf metabool inactief zijn?
Metabole balans in een nieuw licht
Een centrale rol is weggelegd voor leptine, circadiaans ritme en de biologische klok. Jeroen verkent hoe licht (zonlicht versus kunstlicht), temperatuur, bioritme en elektromagnetische omgevingsfactoren direct ingrijpen op leptinesignalering, mitochondriale functie en vet- en suikermetabolisme. Deelnemers ontdekken waarom chronische lichtvervuiling, verstoorde slaap-waakcycli en een overwegend ‘binnenleven’ vaak de missing link zijn bij hardnekkige metabole problemen, ondanks een ogenschijnlijk goed dieet en voldoende beweging.
De workshop is sterk praktijkgericht. Deelnemers krijgen direct toepasbare handvatten om kwantumbiologische principes te vertalen naar leefstijladvies: timing van licht en donker, strategisch gebruik van zonlicht, eenvoudige aanpassingen in dagindeling en manieren om via deze route leptineresistentie en metabole ontregeling te beïnvloeden. Aan het einde beschikken zij over een helder raamwerk om metabole interventies vanuit de kwantumbiologie vorm te geven.
Wanneer vet kruipt waar het niet hoort te zitten
Aan de hand van actuele inzichten wordt duidelijk hoe ectopische vetstapeling ontstaat, welke mechanismen hierachter schuilt en waarom dit proces vaak al lang aan de gang is zonder dat je het merkt. Wat zegt dit type vetopslag over insulinegevoeligheid, inflammatie en orgaanfunctie?
Deze workshop biedt een onderbouwde en integrale kijk op de risico’s van ectopische vetstapeling en plaatst het onderwerp in een bredere context van het moderne westerse leven. Je verlaat de zaal met een verdiept begrip van waar het écht misloopt wanneer vet ‘kruipt waar het niet hoort te zitten’ – en waarom vroegtijdig ingrijpen cruciaal is.
Keto Health in de praktijk
In deze workshop presenteert Louisette Blikkenhorst een praktisch redeneermodel dat vertrekt vanuit vijf primaire metabole therapeutische doelen: metabole flexibiliteit, gewichtsreductie, inflammatie, neurologische gezondheid en hormonale regulatie. Aan de hand van contrasterende casuïstieken laat zij zien hoe het herkennen van het juiste metabole doel bepaalt welke stuurknoppen je als gezondheidsprofessional inzet, van macroverdeling in grammen tot het bewust sturen op calorie-inname. Het model biedt houvast om voorbij het standaardprotocol te werken en praktische onderbouwde keuzes te maken.
Aansluitend bij het thema van de dag, metabool in balans, gaan deelnemers naar huis met een concreet redeneermodel: wat zie ik, wat verwacht ik, waar zit het verschil, en wat pas ik aan?
De essentie van humuszuur voor darm- en metabole gezondheid
- Waarom krijgen we deze stoffen niet langer voldoende binnen?
- Wat is de impact van humuszuur op butyraat en de darmfunctie?
- Hoe hangen bodemkwaliteit, voeding en darmgezondheid met elkaar samen?
Humuszuren en fulvinezuren zijn belangrijke, maar vaak onbekende bestanddelen van organische bodemstof. Harry legt uit hoe deze stoffen de darmgezondheid, metabole balans en algehele vitaliteit kunnen ondersteunen. Zijn presentatie is gebaseerd op jarenlange literatuur- en praktijkervaring, aangevuld met gezond verstand en toepasbare inzichten voor therapeuten en praktijkprofessionals.
Evolutionaire noodprogramma’s en urinezuur
In deze workshop bekijken we metabole ontregeling vanuit een integraal perspectief: het lichaam als adaptief systeem dat reageert op energie- en zuurstoftekorten. Een vaak onderschatte centrale rol is weggelegd voor urinezuur als metabole schakel bij energietekort, fructosebelasting, stress en hypoxie. Dit proces kan via vasoconstrictie, mitochondriale stress en vetopslag leiden tot insulineresistentie, hypertensie en andere chronische klachten.
Deelnemers ontvangen praktische handvatten om energienoodprogramma’s te herkennen in de praktijk en te vertalen naar gerichte leefstijlinterventies.
Preventie 2.0 bij diabetes type 2
Preventie 2.0 betekent: gepersonaliseerde leefstijl op basis van het individuele metabole profiel. Aan de hand van praktijkvoorbeelden bespreekt Jeroen hoe verschillen in insulineresistentie, lichaamssamenstelling, slaap, stress en omgevingsfactoren (zoals ultrabewerkt voedsel en verstorende stoffen) de drempel naar medicatiegebruik verlagen. Daarbij komen concrete aanknopingspunten aan bod om op consultniveau andere keuzes te maken: van ‘standaardadvies’ naar maatwerk.
Een tweede pijler is duurzame gedragsverandering. Niet meer kennis, maar beter aansluiten bij motivatie, omgeving en haalbare stappen maakt het verschil. De deelnemers krijgen direct toepasbare tools: hoe je in korte tijd een leefstijl- en metabole quickscan doet, welke één of twee interventies dan het meeste rendement geven, en hoe je met eenvoudige monitoring (zoals middelomtrek, energie, CGM-trends) de medicatiebehoefte kunt uitstellen of verminderen.
Het darmmicrobioom & (metabole) gezondheid
In deze workshop legt Iris uit hoe het darmmicrobioom bijdraagt aan insulineresistentie en het voorkomen van laaggradige inflammatie als veel voorkomende oorzaken van metabole disbalans en leefstijlgerelateerde aandoeningen. Er wordt ingegaan op de functie van het microbioom, het effect van verschillende typen en structuren voedingsvezels op fermentatie, en de rol van korteketenvetzuren, zoals butyraat.
Aan de hand van wetenschappelijk onderzoek en een praktisch voorbeeld toont Iris hoe prebiotische vezels kunnen bijdragen aan verbeteringen in insulinegevoeligheid, bloedsuikerregulatie en het vetmetabolisme, en hoe deze kennis toepasbaar is in de dagelijkse praktijk met cliënten.
Berberine in perspectief
Casper maakt de vertaalslag van wetenschap naar toepasbaarheid. Na afloop van deze workshoiop heb je een helder en realistisch beeld van de plaats van berberine binnen metabole gezondheid. Je weet wanneer het kan ondersteunen en hoe je het verantwoord kunt integreren binnen een totaaladvies. Praktisch, overzichtelijk en direct toepasbaar.
Metabole rigiditeit: waarom herstel uitblijft
We verkennen hoe het adaptatievermogen van het neuro-endocrien-metabool systeem uitgeput raakt door een langdurige belasting van stress, ontsteking, verteringsstoornissen en neurotransmitterdepletie. In deze toestand slaan evidence-based interventies niet altijd meer aan, omdat het systeem het vermogen tot zelfregulatie heeft verloren.
Aan de hand van herkenbare klinische patronen en geïntegreerde diagnostiek krijg je inzicht in de samenhang tussen metabolisme, HPA-as, neurotransmitters en spijsvertering. Je leert hoe je therapieresistentie beter kunt herkennen en hoe je behandelingen kunt heroriënteren – niet door intensivering van losse interventies, maar via systeemherstel.
Voor gezondheidsprofessionals die vastgelopen trajecten willen doorbreken en op zoek zijn naar realistische en duurzame herstelstrategieën bij complexe, chronische casuïstiek.
Glycatie als graadmeter voor metabole balans
Het thema ‘Metabool in Balans’ wordt hierbij benaderd vanuit de glycoxidatieve stress. We duiken in de interactie tussen suikers en weefseleiwitten en de impact daarvan op de vasculaire en cellulaire integriteit. Ook de hormonale context speelt een subtiele maar wezenlijke rol: een overschot aan glycatieproducten (AGEs) kan de gevoeligheid van hormoonreceptoren beïnvloeden en de endocriene signalering verstoren, wat bijdraagt aan een vicieuze cirkel van metabole ontregeling.
Aan de hand van innovatieve, niet-invasieve autofluorescentie-technologie bespreken we hoe we deze weefselschade objectief in kaart kunnen brengen. Voor de voedingsgeneeskundige biedt dit een concreet handvat om de noodzaak van interventies te onderbouwen en de weg naar metabool herstel te monitoren.